İçeriğe atla

Halveti Tarikatı

Tasavvufun önemli kollarından. Halvet (uzlet) geleneği.

Tanım

Halvetîlik (Halvetiyye), İslam tasavvuf tarihinin en yaygın ve kollara en çok ayrılmış tarikatlarından biridir. Halvet (Hakk ile baş başa kalmak için uzlete çekilme) geleneğini merkeze aldığı için bu adı almıştır. Kırk (erbain) gün halvet zikir çilesi, Halvetîliğin ayırt edici rüknüdür.

Piri — Ömer el-Halvetî

Tarikatın pîri Pîr Ömer el-Halvetî'dir (ö. 800/1397). Azerbaycan / Hârizm coğrafyasında yetişmiştir. Onun da şeyhi İbrahim Zâhid-i Geylânî üzerinden silsile Hz. Ali'ye ulaşır.

Seyyid Yahya Şirvânî ve "İkinci Pîr"

Halvetiyye'nin asıl yaygınlaşması Seyyid Yahyâ Şirvânî (ö. 869/1464) ile olmuştur. O, tarikata kurumsal biçimini vermiş ve "Pîr-i Sânî" (ikinci pîr) olarak anılmıştır. Meşhur "Vird-i Settâr" onun derlemesidir. Onun halifeleri Anadolu, Balkanlar, Mısır, Suriye ve Kuzey Afrika'ya dağılarak yüzlerce kol kurmuşlardır.

Halvetîliğin Kolları

Halvetiyye, şubelenme bakımından tasavvuf tarihindeki en üretken tarikattır. Başlıca kolları:

  • Rûşeniyye — Dede Ömer Rûşenî
  • Cemâliyye — Cemâl-i Halvetî
  • Ahmediyye / Sünbüliyye — Yiğitbaşı Ahmed Şemseddîn, Sünbül Sinan
  • Şâbâniyye — Şa'bân-ı Velî (Kastamonu)
  • Uşşâkıyye — Hasan Hüsâmeddîn Uşşâkî
  • Halvetî-Şâzelî, Halvetî-Cerrâhî, Halvetî-Mısrî, vs.

Osmanlı dönemi Anadolu'sunda sultanlardan halka kadar en yaygın tarikat Halvetîlik olmuştur.

Esaslar ve Uygulamalar

  • Erba'în (Halvet-i Kebîr) — Kırk günlük uzlet, oruç, zikir, az uyku, az konuşma çilesi
  • Yedi Esmâ Zikri — Lâ ilâhe illallâh, Allah, Hû, Hak, Hayy, Kayyûm, Kahhâr — sâlikin nefs mertebelerine (emmâre → mutmainne → râziye → marziyye → sâfiye → kâmile) denk zikirler
  • Devran / Deverân — Ayakta topluca yapılan zikir halkası
  • Rü'ya tabiri — Şeyhin müridin rüyalarını yorumlayarak manevi ilerlemesini takip etmesi

Meşhur Halvetî Simaları

  • Niyâzî-i Mısrî (ö. 1105/1694) — Mısriyye kolu, büyük şair-mutasavvıf
  • Sünbül Sinan (ö. 936/1529) — İstanbul Koca Mustafa Paşa dergâhı
  • Şa'bân-ı Velî (ö. 976/1568) — Kastamonu
  • İsmâil Hakkı Bursevî (ö. 1137/1725) — Rûhu'l-Beyân tefsirinin müellifi (Celvetî-Halvetî bağı)

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
  • Mahmud Cemaleddin el-Hulvî, Lemezât-ı Hulviyye
  • Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ
  • TDV İslam Ansiklopedisi, "Halvetiyye" maddesi

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Aşk ve İrfân Yolunda
Aşk ve İrfân Yolunda

Terzibaba - Necdet Ardıç

11x

...evrelere tesir etmiş, İslam dünyasının en yaygın tarikatı olan Halvetiyye [4] ise tasavvuf kültürünün en önemli parçalarından biridir. Halvetiyye’de nefsin kötülüklerd...

103 Aşk VE İ̇rfan Yolunda

DVT-C001 (Ses Kaydı)
DVT-C001 (Ses Kaydı)

Terzibaba - Necdet Ardıç

11x

...evrelere tesir etmiş, İslam dünyasının en yaygın tarikatı olan Halvetiyye [4] ise tasavvuf kültürünün en önemli parçalarından biridir. Halvetiyye’de nefsin kötülüklerd...

1772747276481 DVT C001.MP3

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Ahmed Avni Konuk

11x

e vezirin bir başka hile icadı — s. 221 Vezirin müôdleri def etmesi ···················· — s. 223 Halveti bırak! diye müôdanın tekrar müracaatı — s. 226 Vezirin halveti bozamam diye cevab vermesi — s.

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Ahmed Avni Konuk

10x

etine gidip, elinde kâğıt ve kalem birçok yazılar yazmakla meşgul olduğunu görmüş; aralarında şu konuşma geçmiştir: Hz. Sadreddin: Ne ile meşgulsün? Mürid: Halvete girdiğim vakit, Hz. Cibrîl zuhûr ett

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Ahmed Avni Konuk

6x

lislerdir”. Onun halvet-hânesi güneşin kursudur. Yabancı olan gece ona ne vakit .3605 hicâb gelirir? Ya'ni, o kâmilin halvet-hânesi güneşten hâli karanlık bir oda olamaz. Onun halvet-hânesi güneşin ku

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10

Kevkeb — Yıldız
Kevkeb — Yıldız

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...n gün kendini halveti meclisinde zikir yaparken gördüğünü iletti. Ben de “Hocama sorayım, neticeyi size bildireyim,” dedim. Muxxxx hanım seneler önce beşinci derse kad...

Kevkeb Yıldız

Ramazan ve Oruç
Ramazan ve Oruç

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...orucu hatırasını anlatırken 5 günden sonra son beş günü de bağlama orucu şeklinde tuttuğunu ve son zamanlarda verdiği kilolardan ötürü pantolonun içine bir havlu koyduğunu hatta bununda yetmediği ve havluyu...

Ramazan ve Oruç

Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...yaşayıp ferdi olarak yaşayıp çevrelerini de eğitmek suretiyle Cüneyd-i Bağdadinin lakabı neydi; “Seyyidüd Taife” bakın bu taifenin efendisi demektir. Yani tasavvuf taifesinin efendisi o gurubun efendisi dem...

138 6 2001 4 CD Sohbet Aras Sohbetler

Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...bunu yaşayıp ferdi olarak yaşayıp çevrelerini de eğitmek suretiyle Cüneyd-i Bağdadinin lakabı neydi; “Seyyidüd Taife” bakın bu taifenin efendisi demektir. Yani tasavvuf taifesinin efendisi o gurubun efendisi...

139 7 4 CD 2001 Sohbet Aras Sohbetler

TB. Kelime-i Şîsiyye
TB. Kelime-i Şîsiyye

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...uluyorlar. Hepsi bir öz değer, konfeksiyon çalışmıyorlar. Öteki yola baktığımız zaman tabî varlıklar meydana getiriyor. Tabî, muti (itaat eden) varlıklar. Dolayısıyla kendini bulan varlığın mı hürriyeti, ken...

120 Fusûsu’l-Hi̇kem

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7

Ahmed Avni Konuk

2x

hın şem'i ve nebisi fidinj. Bu âleme geldikten sonra sana halktan inkıtâ' ve kesilmek ve halvete çekilmek câiz değildir; bu hâli terk et!" 1462. “Yalvet vakti değildir, cem'e gel! 04. Ey Resül'üm hüdâ

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7

Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)
Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...re sonra İstanbul'daki Halveti Mürşit öğrenmiş bunu ve çok sinirlenmiş kızmış bu öğrenciye. Gustavoda onunla en sonunda konuşmaya gittim diyor. Sordum diyor işte kaç t...

154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler

Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)
Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...edebiyatındaki tesiri büyük ve sürekli olmuştur. Halveti şeyhlerinden İbrâhim-i Tennûrî (ö. 1482-83) yazdığı Gülzâr-Nâme için Gülşen-i Râz'dan ilham almış, Fusûs'ül-Hi...

123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Tuhfetu'l-Uşşâkî
Tuhfetu'l-Uşşâkî

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...tırnak ile kaşımaz. - Halvette yatıp uyumaz oturduğu halde uykusunu geçirir. - Halvetten farzları ve nafileleri ve usulü Tarikati Uşşakiyyeyi ifadan sonra, gece, gündüz esmasıyla meşgul olur. Vel hasıl halv...

08 Tuhfetul Ussaki

İnci Tezgâhı (1)
İnci Tezgâhı (1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...ini dahi inkâr etmezler. İkisi ile tarik-i Hakka erilir, deyu mezhepleri vardır. İkisi ile bu mezheplerin cem’ine sahip olmuşlardır. Nihayet Halveti-den Celveti mükaşe...

41 (İnci tezgâh-ı)

Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)
Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...edebiyatındaki tesiri büyük ve sürekli olmuştur. Halveti şeyhlerinden İbrâhim-i Tennûrî (ö. 1482-83) yazdığı Gülzâr-Nâme için Gülşen-i Râz'dan ilham almış, Fusûs'ül-H...

75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ

Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)
Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...yakaza. --------- 25/06/1985 Salı - üçüncü gün Sabah kalktım abdest alıp uyku mahmurluğunu giderdim, bir ta­raftan bant dinleyip bir taraftan da devamlı zikr hâli öğleye kadar sürdü, bu arada bulunduğum maha...

108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar

İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler
İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...uhurata önem verirler. Ders geçme usülleri bu şekildedir. Başka yol, tarikat ehlinin nerde olduğu aşşağı yukarı bu yöntemle anlaşılabilir. Na…ye, hâle ve kalpteki değişiklere bakar. Duâları ve esmâları sesli...

169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler

Esintiler (4)
Esintiler (4)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...len yerden su çıkar düzgün akması için borular ve kanallar vasıtası ile herkesin faydalanması için akar hale getirilir, Bu da hayatın akışa geçmesidir. Çünkü su hayat ve ilimdir. Muhtemelen çocukluğu-mun geçtiğ...

170 4 Esi̇nti̇ler

Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)
Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...cehrisinden yani sesli zikirden bilhassa halvetiye-i uşşakiyede zikir ile yapılan devranın rumuz ve esrarına binaen büyük piranın içtihadıyla bu erkan üzere kabul edilmiştir. Yani bu sitem pirlerin içtihadıy...

137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler

Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye
Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye

Terzibaba - Necdet Ardıç

...çalışırım. Her şey merkezinde " demiş. Bu cevap , ona bu adı verdirmiş. Şeyhi de ona " Aferin, oğlum sen bu işin merkezindesin" demiştir. DAİRE- ÇEMBER- MERKEZ Merkez: Bir dairenin her noktasından eşit uzaklık...

89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri
Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

...(ö.283/896) deyimiyle “şâyet belâ olmasaydı, Hakk’a yol bulunmazdı.”(Attâr, Tezkiretü’l-Evliyâ, s. 296) “Cüneyd-i Bağdâdî vefât ettikten sonra onu rüyasında gören bir kimse Cüneyd’e sorar: “Münker ve Nekir’...

Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Ahmed Avni Konuk

rı müreccah görünür. 1834, İh ki, vaktâki bizim dildâörmiz gam yakıcı oldu, gecenin halveti geçti ve gündüz oldu! Ya'ni, “Bizim ma'şükumuz olan Hak, bizim iftirâk gamımızı yakıcı oldu; zulmet-i tabiiy

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Ahmed Avni Konuk

ek olur. 492. Onun aklı eşek gibi, yem tarafına olur. Ondan geç, bi-haber kalmayasın! . Onun aklı metânetsiz ve zayıf olduğundan eşek gibi, yem tarafına ya'ni menğfi'-i cismâniyye ve dünyeviyye tarafı

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Ahmed Avni Konuk

b oldum. Lâkin mukâbele etmeyi münâsib görmedim. Derhâl kalkıp mahzün bir hâlde o cemiyeti terk ettim ve Ubeydullâh hazretlerinin huzüruna geldim. O herif dahi kendine benzeyen üç arkadaşı ile berâber

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12

Terzi Baba (Cilt 1)
Terzi Baba (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

..... . 08 Halvet Ve Halvetilik .......................................... . 09 Kıymetli Okuyucum ............................................ . 15 Terzi Baba Kimdir ? .............................................

12 Terzi Baba 1

Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)
Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...etiyye Uşşâki silsilesi içinde bir kervan olarak bu (مِراج) mi’rac hâdisesinin “Marifet/bekābillâh” seyrine geçtiği için bir sonraki sıra ve seyir ile bağlantısı vardır. (نَجدَت) Necdet isminin bir yönü “Yeni H...

126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)
Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...şiyân-Üsküdar ………………………………………………. (199) Halvetiyye Âlîyyeyi Uşşâki Necdet Babasın .…………… (210) Kalem Sûresi Üzerine Bir Araştırma .…………………… (211) Sayıların İlminden .………………………………………………… (214) 53 – İyot .…………...

127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol

Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)
Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...eti geçenlerin hepsinin de ruhlarına hediye eyledik kabul eyle ya rabbi. İlahi ya rabbi pir dergahında cümle dergahlarda hizmet etmiş beylerin ve hanımların cümlesinin de ruhlarına hediye eyledik kabul eyle...

140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...de onar gün toplamı kırk gün halveti belirtiyor. Ancak burada başka bir halvet sistemi vardır, seyr-i suluk içerisinde olan bir halvet sistemi üç gün onlara birer sıfı...

160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)
Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ni kişilere göre bunun kısıtlanması veya düzenlenmesi kişiye bırakılıyor. Eğer tek sayı verilmiş olsaydı herkesin o sayıya uymak zorunda kalırdı. Yedi kesin vermiş olsaydı belki herkes girdiği kendi halvet h...

161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler

Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)
Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...eyman Fassını okuyordum. Belki de dinliyordum. Daha sonra Sa… in…-Fa.... Şa... Lavobadan çıkınca bir saat ile geldi. Benimde geldiğim bölüm zaman idi. Namaz ve sayısal değeri 99 ve Allah Esmâsı… Necdet Babam...

164 2 Esmâ’ül Hüsna

Yûsuf Sûresi
Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...amışlardır. Bir yere gelmek pek kolay olmuyor. İşte Yûsuf (a.s.)ın siccine girmesi, erbaîn’e girmesi demektir. Ne diyorlar? Hücreye girmesi çilehaneye girmesi demektir. Ve illâ benden mutlaka onların hileler...

22 12 Yûsuf Sûresi̇

Rûm Sûresi
Rûm Sûresi

...RAN","DEVİR", "DÖNME", "SEMA" HAKKIN-DADIR Bütün Turuk-u Aliyyenin cehrisinden, bilhassa Halvetiyye'i Uşşakiyye'de zikirle yapılan devranın rumuz ve esrarına binaen, b...

242 30 36 Ku Ker Yol Rûm Sûresi Murat Derûni (1)

Bir Hikâye, Birçok Yorum
Bir Hikâye, Birçok Yorum

Terzibaba - Necdet Ardıç

...sa gerek. Tada, tada yaşıyorum açlığı, halveti. Bunları yazmaktan da utanıyorum ama durumum bu. Dervişliğin ne olduğunu yaşatıyorsunuz bana. Şimdi anladım ki sizin biz...

25 Bi̇r Hi̇kâye Bi̇r Çok Yorum

Hucurât Sûresi
Hucurât Sûresi

...âhir âleminde yaşamda, rakamların yanına ne kadar sıfır konursa kıymeti artmaktadır. Bilindiği gibi öğle namazı vakti zevâl vakti olarak anılmaktadır. Bu da gün içinde hakikati en kıymetli vakit olan Bekābil...

253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni

Secde Sûresi
Secde Sûresi

...ollar İz-Terzibaba ’nın da ifade ettiği gibi âtıl kalmaktadır. Bugün İz-Terzibaba Uşşâki geleneğinden yetişen bir Pir olmasına karşın sadece Uşşâki yolunu yaşatmıyor. İbni Arabi nin Fusüs-ül Hikem eserini, Mevl...

256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan

Tesbih ve Zikir
Tesbih ve Zikir

Terzibaba - Necdet Ardıç

...alemiyn" (Zümer 39/75) Mealen: (Melekleri, arşın etrafını çevirmiş oldukları halde Rablerini hamd ile överken görürsün. Artık insanların arasında adaletle hüküm olunmuştur" Övgü âlemlerin Rabb-ı olan Allah içi...

28 (tesbîh VE Zi̇ki̇r)

Aşk ve Muhabbet Yolu
Aşk ve Muhabbet Yolu

Terzibaba - Necdet Ardıç

...n, eski Süleymâniye kütüphanesi müdürü, tarikat-ı Halvetiyye yi uşşakiyye meşayihından Âlim ve fazıl bir zat olan Hazmi Tura (1880/ 1961) Efendi Babamın üç halifesinden b...

77 Aşk VE Muhabbet Yolu

A'yân-ı Sâbite
A'yân-ı Sâbite

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ozmak için türlü türlü oyunlar kurmuş onun özelliklerinden bahsediyor. Mevzumuz ayan-ı sabitelerin hakikati ve bizler gerçek ma’nâda varmıyız, yokmuyuz diye konumuz buydu. Bir bakıma hakikatle-rimiz itibariy...

78 A’yân-I Sâbi̇te

Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)
Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...kimselerin irfan, hikmet ve marifete dair söyledikleri birer tekerleme yahut kendi zihnî, vehmî ve hayalî dünyalarında oluşturup kurguladıkları zannî bir takım kavram ve sözlerden ibarettir. İlahî ve hikemî...

Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2

Mübârek Geceler — Bitirme Tezi
Mübârek Geceler — Bitirme Tezi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...e geçirmişlerdir. Bundan dolayı Halvetî mahlasını daha sağlığında almıştır. Kırk erbaini birbirini müteakip 29 Mutlu, İsmail, Tarikatlar Nasıl Ortaya Çıktı, (İstanbul:...

Mübarek Geceler Bitirme Tezi

Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası
Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ladığımı yaşamak için Allah nasip ederse… Biliyorum çok duydunuz ama yazmadan edemeyeceğim, şükründen acizim, sizin evlâdınız olmaktan çok mutluyum. Allah kadrinizi ve kıymetinizi bilmeyi, ilim ve maneviyat-...

32 Ter Baba 3 sti are dosyas

Reşahât — Aynü'l-Hayât
Reşahât — Aynü'l-Hayât

Terzibaba - Necdet Ardıç

...den olacaktır. Bulundukları yer o zaman tarikat isminde olan şeriat mertebesidir. Ama gerçek mâ’nâda Hakk yolunun tarîki olanlar ise bunda müşterektir. Yâni kulun yokluğu, Hakk’ın varlığı hakkında müşterek. Zât...

65 Reşahat Ayn-EL Hayat