Hz. Eyyûb (a.s.)

“FUSÛSU’L-HİKEM 16-SÜLEYMAN - 17-DAVÛD 18-YUNUS - 19-EYYÛB FASSI Ahmed Avni Konuk, Tercüme ve Şerhi. (189-16-17-18-19) Hazırlayanlar Prof.Dr. Mustafa Tahralı-Dr. Selçuk Eraydın Şerhinin Şerhi. Tekirdağlı Terzi Baba Necdet Ardıç.”

“mücadeleyi anlatır. Sûrede Hz. Dâvud, Hz. Süleyman ve Hz. Eyyûb başta olmak üzere birçok peygamberin sabır ve teslimiyetleri zikredilerek, dünya imtihanlarının hakikate ulaştırıcı yönü hatırlatılır. Müminlere vaad edilen cennet, kâfirlerin uğrayacağı cehenne”

“غَيْبِيَّة ٍ فِي كَلِمَة ٍ أيُّوبِيَّةٍ [BU FASS KELİME-İ EYYÛBİYYE’DE MÜNDEMİC OLAN HİKMET-İ GAYBİYYE BEYÂNINDADIR] Ma’lûm olsun ki, Eyyûb (a.s.)ın ayn-ı sâbite-i gaybîsi iktizâsınca, bu âlem-i şehâdette vücûdunda zâhir olan marazın zevâli için Hak Teâl”

“arı da onun emrine verdik. Hep onları zapteden bizdik. 83. Eyyûb’u da hatırla. Hani o Rabbine, “Şüphesiz ki ben derde uğradım, sen ise merhametlilerin en merhametlisisin” diye niyaz etmişti. 84. Biz de onun duasını kabul edip kendisinde dert namına ne varsa”

“r); ve ibâdet-i Hak’tan geri kalır. İşte bu sebebden dolayı Eyyûb (a.s.) “Şeytân beni nusb ve azâb ile mess etti”, yâni “Âlem-i tabîatte bu’dun envâ’ı (uzaklığın çeşitleri) çoktur; fakat bu bu’d, benim vücûd-ı tabîîmi zarar ve azâb tarzında mess ile karîb (yak”

“deki Hikmet: Sabır, Kaza ve Makzî'nin Hakikati Füsûs’ta, Hz. Eyyûb (a.s.) kelimesinde tecelli eden hikmet, "sabır" ve "dua" kavramlarının bâtınî manalarını açığa çıkarır. Bu hikmet, zahir ehlinin sabır anlayışı ile tahkik ehlinin (ariflerin) idraki arasında”

“okumaya başladı câmi de ezanlar okumaya başladı. Daha sonra Eyüp sultan camiinde hademe oldu, senelerce Eyüp sultanda ezan okudu, aslında “ konuşurken biraz kekeme idi ” ancak ezan okurken hiç dili tutulmazdı, bir gün bana sormuştu! “ denizin suyu neden tuzlu”

“âkî, Fatih Haydar’daki Tâhir Ağa, Üsküdar’daki Halim Gülüm, Eyüp Defterdar’daki Balçık, Fatih Keçeciler’deki Mahmud Bedreddin, Fatih Haydar’daki Hocazâde tekkeleri bulunmaktadır. Ayrıca Karagümrük Uşşâkî Zâviyesi, Yedikule’deki Hâlid Efendi, Aksaray’daki Mehme”

“tüğü ve oturup kaldığı evin önü de “sabır evi” dir. Çünkü Eyyubül Ensari “sabır ile yardımı” ifade etmektedir. Eskilerden beri “Eyyub” ismi “sabır” ile özdeşmiştir. Nitekim, “Allah sabredenlerle beraberdir.” “Sabreden zafere erer.” “Sabredersen hakikate er”

“şşafaka’da talebe iken başlayan Konuk, okulun mûsikî hocası Eyyûbî Zekâi Dede’den aldığı dersler ve mezûniyetinden sonra da hocasıyla sürdürdüğü meşkler vâsıtasıyla dînî ve din dışı formdaki eserleri hâfızasında koruyarak bu eserlerin intikāline önemli bir kat”

“âkî, Fatih Haydar’daki Tâhir Ağa, Üsküdar’daki Halim Gülüm, Eyüp Defterdar’daki Balçık, Fatih Keçeciler’deki Mahmud Bedreddin, Fatih Haydar’daki Hocazâde tekkeleri bulunmaktadır. Ayrıca Karagümrük Uşşâkî Zâviyesi, Yedikule’deki Hâlid Efendi, Aksaray’daki Mehme”

“; ve tefvîz ve sükûtu iktizâ ettikde dahi, sâkit olur. İmdi Eyyûb’u vesâireyi mübtelâ kıldı. Hâlbuki Allâh’ın onları onunla mübtelâ ettiği şeyin ref’ini suâl etmediler. Ba’dehû diğer zamanda onlara bunun ref’ini taleb etmek iktizâ etti. Binâenaleyh suâl et”

“y yoktur ve kendileri de hiçbir şeyin alternatifi değildir. Eyüp a.s. mın şifası olduğuda rivayetlerde bildirilir. Kısaca yapıştıkları hayvanlardaki toksinli, sirkülasyona katılmayan, kirli olan, ölü kan hücreleri ve sıvıları sülükler için hem besin kaynağıdı”

“i Yûnusiyye’de mündemic hikmet-i nefsiyye, ba’dehû Kelime-i Eyyûbiyye’de mündemic hikmet-i gaybiy126Ahmed Avni Bey,Îsâ Fassı’nının başında açıkladığı üzere bu kelimenin iki vechi vardır: “İhbâr” mânâsında olan “nebeviyye” ve “rif ’at” mânâsında olan “nebviyye””

“nki mal ve mülk sahibi yalnız O'dur. Muhabbetinizi O'na vermeyüp de diğerlerine taksim ederseniz ne olur? ALLAH gücenir, verdiği nimetlerini azaltır. Sıhhatiniz bozulur, sizi sevdiklerinizle terbiye eder. Yâni sevdiklerinize ya muvaffak olamazsınız veya onlard”

“için iki haftalığına Türkiye’ye gittim. Ziyaretim sırasında Eyüp Sultan’ın türbesine gittim orada uzun uzun dua ettim, “Allah’ım bana senin yolunu gösterecek bir mürşid ver başka hiçbir şey istemiyorum,” diye. Türkiye’den geri döndükten sonra gruplara yoll”

“vermiştir. 1314/(1898)‟de imtihan ile askerî mekteplerden Eyüp Sultan Askerî Baytar Rüştiyesi‟nde Kavâid-i Osmâniye muallimliğine tayin olunmuş ve Teşrinisâni 1316‟da bu mektebin Arapça muallimi olmuştur. Nisan 1320‟de Toptaşı Rüştiyesi Kavâid-i Osmânî, Temm”

“hedeynâ min kabl(u) vemin zurriyyetihi dâvûde vesuleymâne veeyyûbe veyûsufe vemûsâ vehârûn(e) vekezâlike neczî-lmuhsinîn(e)” Biz ona İshak’ı ve Yakub’u armağan ettik. Hepsini hidayete erdirdik. Daha önce Nûh’u da hidayete erdirmiştik. Zürriyetinden Dâvud”

“...de lisanıyla lafzen bir şey taleb etmez. Nitekim Hakk Teala Hz. Eyyüb (a.s.) ve sair enbiya ve onların varisleri olan evliyayı birtakım belalara müptela eyledi, onlar bu belaların kaldırılmasını Hakk’tan talep etmedi...”

“İbrâhîm'e, İsmâîl'e, İshâk'a, Yakûb'a, torunlarına, İsâ'ya, Eyyûb'a, Yûnus'a, Hârun'a ve Süleymân'a da vahyettik. Dâvud'a da Zebur'u verdik.”  ”

“i insânîde bulunan unsur-i mâ’dan mütevelliddir. VeFass-ı Eyyûbî’de dahi îzâh olunduğu üzere ateş ile su, hikmet-i tabîiyye ahkâmınca yekdîğerinin zıddı olan seyyâlden ibâret ise de, bi’l-kîmyâ aynı anâsırın muhassalâtıdır. Ve hattâ bugün küremizin etrâfında”

“at ve fakr . Sehâ Îbrâhim (a.s.), rıza İshak (a.s.), sabır Eyyûb (a.s.), işaret Zekeriya (a.s.), gurbet Yahya (a.s.), sûf giyme Mûsâ, seyahat Îsâ ve fakr Hz. Muhammed (s.a.v)'e aittir. Dikkat edilirse burada fakrın diğer hasletlere üstünlüğü Peygamberimizin”

“Ve bu âyetin açıklaması Fusûs’ül Hikem Eyyüb fassında; Ve Eyyûb (a.s.) bildi ki, durrun ref’i hakkında tahkîkan Allah Teâlâ'ya şekvadan nefsin habsinde / kahr-ı ilâhîye mukavemet vardır; ve o da şahsı ile olan cehildir ki, Allah Teâlâ onu, nefsi onda müteell”

“tüğü ve oturup kaldığı evin önü de “sabır evi” dir. Çünkü Eyyubül Ensari “sabır ile yardımı” ifade etmektedir. Eskilerden beri “Eyyub” ismi “sabır” ile özdeşmiştir. Nitekim, “Allah sabredenlerle beraberdir.” “Sabreden zafere erer.” “Sabredersen hakikate er”

“okumaya başladı câmi de ezanlar okumaya başladı, daha sonra Eyüp sultan camiinde hademe oldu, senelerce Eyüp sultanda ezan okudu, aslında “ konuşurken biraz kekeme idi ” ancak ezan okurken hiç dili tutulmazdı, bir gün bana sormuştu! “ denizin suyu neden tuzlu”

“etini idrâk ettiğin şâhâne bir gecedir. ************* Eyüp Sultanda Şah Murad dergâhı meşayihinden Abdülkadir El Belhi Hazretleri de 1341 senesi Kadir Gecesi rıhlet buyurmuşlardır. Cemâl âlemine teşrifinden devâmlı olarak iki gün: Bugün bahar geld”

“zengin bir şölen geleneğinin doğmasına vesile olmuştur. 2 Eyyubiler dönemine geldiğimizde ise birçok bayram ve törenlerin kaldırıldığından mevlid-i Nebi içinde bir kutlama olmadığı görülse de halkın mevlidi kendi evlerinde kutladığı anlaşılmaktadır. Ancak Se”

“değil midir? Şu gökten yağan yağmurlar Yakup’un, Yusuf’un, Eyyub’un, Mecnun’un, velhâsıl âşıkların gözyaşları değil midir? S.A. ecmain. ------------------------------- Oruç nedir? Maddî bakımdan on bir ay yorulan âzamızın bir ay dinlenmesidir. Mânevi bakımd”

“okumaya başladı câmi de ezanlar okumaya başladı, daha sonra Eyüp sultan camiinde hademe oldu, senelerce Eyüp sultanda ezan okudu, aslında “ konuşurken biraz kekeme idi ” ancak ezan okurken hiç dili tutulmazdı, bir gün bana sormuştu! “ denizin suyu neden tuzlu”

“tüğü ve oturup kaldığı evin önü de “sabır evi” dir. Çünkü Eyyubül Ensari “sabır ile yardımı” ifade etmektedir. Eskilerden beri “Eyyub” ismi “sabır” ile özdeşmiştir. Nitekim, “Allah sabredenlerle beraberdir.” “Sabreden zafere erer.” “Sabredersen hakikate er”

“at ve fakr . Sehâ Îbrâhim (a.s.), rıza İshak (a.s.), sabır Eyyûb (a.s.), işaret Zekeriya (a.s.), gurbet Yahya (a.s.), sûf giyme Mûsâ, seyahat Îsâ ve fakr Hz. Muhammed (s.a.v)'e aittir. Dikkat edilirse burada fakrın diğer hasletlere üstünlüğü Peygambe”

“e hayat ve sefa geldikte, ellerini kaldırıp “Allahu ekber” deyüp kunut duasını okudu. Rukuu, sücûdu tamam ettiler. Kendi için kıldıkları bir rek’at sünnet oldu. Ebu Bekir için kıldıkları vacip oldu. Hakk Teâlânın emri ile kıldıkları farz eyledi. Salât-ı vitrin”

“i Yûnusiyye'de mündemiç hikmet-i nefsiyye, ba'dehû Kelime-i Eyyûbiyye'de mündemiç hikmet-i gaybiyye, ba'dehû Kelİme-i Yahyâviyye'de mündemiç hikmet-i celâlîyye ba'dehû Kelime-i Zekeriyyâviyye'de mündemiç hikmet-i mâlikiyye, ba'dehû Kelime-i İlyâsiyye'de mündem”

“karşılaştı da İsa (as) ile karşılaşmadı veya İdris (as) ile Eyüp As ile İbrahim as ile karşılaşmadı? Bunlar hep sorulacak mevzulardır. Sorulacak meseleler ve de cevaplandırılması, hem de makul şekliyle gönlümüzün kabul edeceği şekliyle cevaplandırılması lazım”

“30) 04- Çeşitli konular………………………………………..…… (44) 05- Eyyub (as)………………………………………........…… (55) 06- Çeşitli konular………………………………...…...……… (70) 07- Bakara suresi………………………….................……… (81) Bir dergah hikayesi…………………………………………… (91) Be”

“Bitirdi işimizi. Hayatlarımızı kesti. Dinleyici:-Çünkü bir Eyüp Sultan’a gidiyoruz bir Edirnekapı’ya gidiyoruz bir Beyazıt tarafına geçtiğimizde bütün orada şehit olanların, şeyleri var mezar başlarındaki -Okuyamıyoruz kitabeleri var. Dinleyici:-Okuyamıyo”

“olacak belki dedik, gittik aşure de vaktiymiş. İstanbul’da Eyüp Sultan’da yukarıda bir yerlerdeydi. Hakk sohbeti olur diye biz de gidiyoruz sağa sola, bakıyoruz güzel bir şey varsa alalım, bir gül varsa koklayalım, bir meyve varsa alalım da dağıtalım veya çok”

“Soyu anne tarafından Lût aleyhisselâmın kızına ulaştığı ve Eyyûb aleyhisselâmla teyze oğulları oldukları rivâyet edilmiştir. Mûsâ aleyhisselâmın kayınpederidir. Kavmine güzel söz söylemesi, tatlı ve tesirli hitâb etmesi sebebiyle kendisine Hatib-ül-enbiyâ (pe”

“te'hîr vâki' olmuştur. Hattâ mûsıkî-şinâsân-ı mevleviyândan Eyyûbî Zekâî Dede (rahmetullahi aleyh) tarafından "Sûz-i Dil" makamından bestelenmiş olan Âyîn-i Şerif bu gazelin şu ebyât-ı şerîfesiyle başlar. Şu halde cenâb-i Şeyh-i Ekber (r.a.) efendimiz كما قا ل”

“nesinde Basra'ya hareket edip "orada [Abdullah] ibn 'Awn ve Eyyûb [el-Sakhtiyânî] ile bir araya geldi. O zaman Şiî görüşünü terk etti.” [10]  Emevîlerlerin ona teklif ettikleri yüksek mevkîleri de sürekli reddetmiştir [11] . Nitekim Abbâsî Halifesi Mansûr”

“irlikte göreceksiniz. Bahse konu olan kişi “Uşşaki şeyhi Eyüp Fa.... Şa....” olarak tanınmaktadır. Ancak ben kendisinden bahsederken. Kendinin beni kasderek, bana verdiği ismi biraz daha nezaketleştirerek, kendisine iade edip, o şekilde kendisini gelecek y”

“seniz hep okunan ilahiler odur, bir gün biz de rastlamıştık Eyüp’te Ümmi Sinan dergahı diye bir dergah var, bir gittik aşure varmış, aşure yedirdiler, bir başladılar ilahilere hep Hüseyin üzerine ağıtlar anlatmak istediğim hep bunlar bizde takıntı kalmış duygu”

“a olamaz. Ahmet Bey: Ek olarak şunu söylemek istiyorum, Eyüp kitabında meleklere hitap ederken, “Onlar Allah’ın önüne geldiler, kendilerini takdim etmeye geldiler” deniliyor. Şimdi orada meleklerin de sevindiğinden bahsediliyor. Başka âyetler de meleklerin”

“e yanmadı, * İdris (a.s.) diri olarak göğe çıkarıldı, * Eyyûb (a.s.) hastalıktan iyi oldu, * Hz. Mûsâ (a.s.) Kızıldeniz’den geçti, sonrasında * Yâkub (a.s.) o gün Hz.Yûsuf’a kavuştu ve gözleri açıldı,Firavun ve askerleri Kızıldeniz’de boğuldular, * Îsâ”

“ilâhiyye ahkâm ve âsârının zuhûru içindir. Nitekim Hz. Ebâ Eyyûbe'l-Ensârî (r.a.) efendimizden mervî olan (rivâyet edilen) hadîs-i şerîfde لو انكم تذنبون لذهب الله بكم و جاء بقوم يذنبون فيستغفرون الله فيغفر لهم Ya'nî "Eğer siz günâh etmeseniz, Allah Teâlâ siz”

“zorundasın. O yönden müdafaya geçeceksin. Sabır sahibi olan Eyüp A.S., üstünden düşermiş kurtlar; "Sizin rızkınız burada" diye tekrar alır, üstüne koyarmış. Bu, ne dereceye kadar sahih bir şeydir ayrı. Ama bir ibret levhasıdır. Uluhiyet mertebesinden, o kurdun”

“ndan biri olarak da gösterilmektedir. Buna göre Lokman, Hz. Eyyûb’un kız kardeşinin veya teyzesinin oğludur. Hz. Dâvûd zamanına yetişip ondan ilim öğrenmiş, Dâvûd peygamber oluncaya kadar fetva vermiş, sonra da onun yardımcısı olmuştur (Taberî,  Câmiʿu’l-beyân”

“iş, belki sohbet olacak dedik, gittik işte aşure vaktiymiş, Eyyub’de bir yerde idi, biz de belki Hakk sohbeti olur diye gittik, bakıyoruz tabi güzel bir şey varsa alalım diye, gül varsa koklayalım diye, bir meyve varsa alalım da dağıtalım veya çok varsa tekrar”

“Konuk Şerhi - Cilt 6 - Sayfa 258… ↑ (Füsûs’ül Hikem, "Eyyûb a.s." bölümü) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye IV. 192) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye IV. 195) ↑ Muhyiddin İbn-i Arabi… ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye IV. 198) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye IV. 201) ↑”

“im. Azrâil-e “al bunları” diyorum, Eyvah deyüp ağlıyorlar Efendim. Rabb-i ni anmayan; ağız değildir, Çöp küfesi 0lmuştur o Efendim. Kulağında küpe olsun sözlerim, İyi dinle iyi anla Efendim. Her seherde bizim gibi a”

“Hatta Tabarani ve İbnü Merdüye’nin rivayetlerine göre, Ebü Eyyub (r.a) demiştir ki; “Hz. Peygamber (S.A.V)’den “müdhammetan” ayeti hakkında sordum, onun “hadravan” manasına geldiğini söyledi.” Demek ki bundan maksat, yeşilliklerin şiddetini beyan”

“İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Ya’kub’a torunlarına, İsa’ya, Eyyub’a, Yunus’a, Harun’a ve Süleyman’a vâhy ettiğimiz gibi şüphesiz sana da vâhyettik. Davud’a da Zebur’u verdik.” Görüldüğü gibi âyet-i kerimenin ifadesi ne kadar açık-tır, Cenâb-ı Hakk vâhiylerini”

“hli gümüş parasında vardır (1). Tuğra Büyük Selçuklular’dan Eyyubiler aracılığı ile Memlûklere geçmiştir. Ancak Memlûklerdeki tuğralarda da hükümdarın ve babasının ismi tuğrada var olmakla beraber kavisler yerine, bir satıra yazılan yazıda abartılı miktarda ke”

“seniz hep okunan ilahiler odur, bir gün biz de rastlamıştık Eyüp’te Ümmi Sinan dergahı diye bir dergah var, bir gittik aşure varmış, aşure yedirdiler, bir başladılar ilahilere hep Hüseyin üzerine ağıtlar anlatmak istediğim hep bunlar bizde takıntı kalmış duygu”

“fendimizin o yüce yaşantılarını, hep onlara mahsusmuş gibi, Eyüp (a.s.) bu çileyi çekmiş, balığın karnına Yunus (a.s.) girmiş gibi afâkî mâ’nâda kullanmamız, enfüse dönmemize en büyük engel teşkil etmektedir. Bunları kendi bünyemizde tatbike hiçbir engel olmad”

“ttik” (En’âm, 6/84) dedi, ya’ni İbrâhîm Halîl (a.s.)a. Ve Eyyûb hakkında “Biz ona ehlini ve onlarla berâber onların mislini vehb ettik” (Sâd, 38/42) dedi. Ve Mûsâ hakkında dahi “Biz ona rahmetimizden birâderi Hârûn’u nebî olarak bahşettik” (Meryem, 19/53)”

“Soyu anne tarafından Lût aleyhisselâmın kızına ulaştığı ve Eyyûb aleyhisselâmla teyze oğulları oldukları rivâyet edilmiştir. Mûsâ aleyhisselâmın kayınpederidir. Kavmine güzel söz söylemesi, tatlı ve tesirli hitâb etmesi sebebiyle kendisine Hatib-ül-enbiyâ (pe”