İçeriğe atla

İnsan-ı Kamil (Kitap)

Abdulkerim Cili'nin eseri. Kamil insanın mertebelerini anlatan klasik.

Tanım

el-İnsânü'l-Kâmil fî Ma'rifeti'l-Evâhiri ve'l-Evâil, Abdülkerîm b. İbrâhim el-Cîlî'nin (ö. 832/1428) kaleme aldığı, vahdet-i vücûd ekolünün en muntazam eserlerinden biridir. İnsan-ı Kâmil öğreti 63 bâb hâlinde ayrıntılandırır.

Yazar Hakkında

Abdülkerîm Cîlî, Abdülkādir Geylânî soyundan gelen Yemenli bir sûfîdir. İbn Arabî ekolünü devam ettirmiş, fakat bazı noktalarda orijinal katkılarda bulunmuştur. Zebîd'de yaşamış ve orada vefat etmiştir.

Eserin Yapısı

63 bâb üç ana bölümde organize edilir:

  • Zât ve sıfatlar bölümü: Zât-ı ahadiyet, esmâ, sıfatlar
  • Kevnî mertebeler bölümü: Âlem-i ceberût, melekût, misâl, şehâdet
  • İnsân-ı kâmil bölümü: Hakîkat-i Muhammediyye, kâmil insanın mertebeleri, ricâlü'l-gayb

Temel Tezleri

  1. İnsân-ı kâmil, ilahî isim ve sıfatların tam mazharıdır
  2. Hz. Muhammed, insân-ı kâmilin ferd-i kâmili ve her devirde bir kâmil onun hakikatini temsil eder
  3. Kutub her çağda bu mertebede yer alır ve âlemin devamının sebebidir
  4. Vahdet-i vücûd, hulûl veya ittihâd değil, mazhariyet ve tecellî ile izah edilir

Önemli Kavramlar

  • Hüviyet ve eniyet (O'luk ve ben'lik)
  • Ahadiyet - Vâhidiyet ayrımı
  • Esmâ-i seb'a-yı rabbâniyye: Hayy, Alîm, Mürîd, Kādir, Semî', Basîr, Mütekellim

Tesiri

Eser, Türkçe'ye Abdülaziz Mecdî Tolun tarafından tercüme edilmiş, Niyâzî-i Mısrî, İsmâil Hakkı Bursevî gibi Osmanlı sûfîlerini derinden etkilemiştir. Modern dönemde Necdet Ardıç tasavvuf derslerinde Cîlî'nin sistemini sık sık referans alır.

İlgili Kavramlar

Kaynaklar

  • Abdülkerîm el-Cîlî, el-İnsânü'l-Kâmil
  • Abdülaziz Mecdî Tolun (terc.), İnsân-ı Kâmil
  • R. A. Nicholson, Studies in Islamic Mysticism (Cîlî bölümü)

Bu Kavram'in Gectigi Eserler

Mü'minûn Sûresi
Mü'minûn Sûresi
10x

...bdülkerim Cîlî Hz.'leri, İnsân-ı Kâmil kitabında cennetin (8) tabaka olduğunu ve (5)'inci tabakasının Cennetü'l-Firdevs ( En Yüksek Bahçe ) olduğunu bildirmiştir; î...

239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî

Zümer Sûresi
Zümer Sûresi
9x

...r. O batın, Abdülkerim Cîlî Hazretleri'nin İnsân-ı Kâmil isimli eserinde belirttiği gibi Ahâdiyyet ya'nî Zât mertebesidir (Terzi Baba şerhi, Cilt III, s. 98). “ İz-...

257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1)

Hicr Sûresi
Hicr Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

8x

...Ve Şerhi - İngilizce 103) Terzi Baba Yüksek Lisans Tezi 104) Hacc Umre ve Hakikatleri 105) Cemo ve Farko 106) Terzi Baba Umre Dosyası (2016) 107) Vahy ve Cebrâîl - Fransızca 108) Ru’ya-Zuhuratlar - Ma'na...

Hicr Suresi

Câsiye Sûresi
Câsiye Sûresi
8x

...gilizce 94) İbretlik Bir Hikâye Daha - Mescid-i Dırar. Kubbetu'l Kara. 95) Terzi Baba (8) (19/53) 96) Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk: (41) Fussilet Sûresi 97) Terzi Baba Umre Dosyası (2015) 98) Solan Bahçenin...

259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son)

Mümtehine Sûresi
Mümtehine Sûresi
8x

...lik Bir Hikâye Daha - Mescid-i Dırar. Kubbetu'l Kara. 95) Terzi Baba (8) (19/53) 96) Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk: (41) Fussilet Sûresi 97) Terzi Baba Umre Dosyası (2015) 98) Solan Bahçenin Kuruyan Gülleri...

266 60 49 Ku Ker Yol Mümtehine Sûresi Murat Derûni

Lübbü'l-Lübb (İngilizce)
Lübbü'l-Lübb (İngilizce)

Terzibaba - Necdet Ardıç

8x

...0) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-1) Şerhi 91) Terzi Baba (7) Biismi Has, Selâm (13) 92) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-1) Cilt (2) Şe...

Lübbül Lüb İngilizce

Haşr Sûresi
Haşr Sûresi
8x

...e Şerhi - İspanyolca 101) Bosna Hersek Seyahati Dosyası 102) İrfan Mektebi Ve Şerhi - İngilizce 103) Terzi Baba Yüksek Lisans Tezi 104) Hacc Umre ve Hakîkatleri 105) Cemo ve Farko 106) Terzi Baba Umre Dos...

265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni

Hadîd Sûresi
Hadîd Sûresi
8x

...a (9) İstişare Dosyası 100) İrfan Mektebi Ve Şerhi - İspanyolca 101) Bosna Hersek Seyahati Dosyası 102) İrfan Mektebi Ve Şerhi - İngilizce 103) Terzi Baba Yüksek Lisans Tezi 104) Hacc Umre ve Hakîkatleri...

263 57 46 Ku Ker Yol Hadid Sûresi Murat Derûni

Vâkı'a Sûresi
Vâkı'a Sûresi
8x

...Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (2) Şerhi 93) İslâm, Îmân, İhsân, Îkân - İngilizce 94) İbretlik Bir Hikâye Daha - Mescid-i Dırar. Kubbetu'l Kara. 95) Terzi Baba (8) (19/5...

262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi

Ahzâb Sûresi
Ahzâb Sûresi
4x

...T-B- ” -------- “Burası Azrâil’in ((a.s.))’ın makamıdır ammâ Resûlullah (s.a.v) efendimizden. Allahû Teâla Resûlullah (s.a.v) efendimizin vehmini kâmil ismi nûrundan halketti, Azrâil (a.s.)’ide Resûlullah...

243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni

Kelime-i Ya'kûbiyye
Kelime-i Ya'kûbiyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

4x

...îm Cîlî (k.s.)el-İnsânu’l-Kâmilnâmındaki eser-i âlîlerinde âtîdeki beyânâtta bulunmuşlardır: أرْض َ وَمَــا بَيْنَهُمَــا إِلَّاالْت ِ وللّٰــه ُ تعالــى: ﴿وَمَــا...

Kelime-i Ya'kûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rûhiyye

Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye
Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

...zîhin i'tibârı, kendisine nispet edilmesi mümkün olan bir hükümden bir şeyin soyutlanması demektir. Tenzîh işte bu şeyde olur. Hak için zâtî benzerlik yok ki, onda tenzîhi haketsin; çünkü Kibriyâ olan zât...

89 6 her ey merkez nde mi hik yesi

Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)
Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

...deleştirerek)………………………. (43) Abdül Keriym Cîlî (İnsân-ı Kâmil) Çeviren Abdül kadir Akçiçek: Sayfa 503 - 54 bölüm-vehim:…………………………. (44) Fusûsu’l Hikem Yûsuf fass-ı...

108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar

İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)

Terzibaba - Necdet Ardıç

4x

İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/5) (14/20) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN...

117 İ̇nsân-I Kâmi̇l

İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/4) (4/13) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN...

115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/2) - Mukaddime - NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN SOFR...

113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/6) (21/33) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN...

166 İ̇nsân-I Kâmi̇l

İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/7) (34/41) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN...

167 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)
Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

...dicidir. Bizlerin zeval olarak gördüğümüz şeyler ise bizim anlayışımızdaki eksiklikten kaynaklanmaktadır. Cenâb-ı Hakk’ın kemâl ile her tecellîsi değişiktir ve bu nedenle O’nu bir tek tecellîye sığdırmak...

172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar

İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)
İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

3x

İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/3) - Zat-İsim-Sıfat- NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN...

114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l

Secde Sûresi
Secde Sûresi
2x

...Mesnevî-i Şerîf ’i, Abdülkerim Cîlî’nin İnsân-ı Kâmil ’i ve Niyâzî-i Mısrî Hazretleri’nin nutuklarından istifade edilmiştir. Ayrıca metinlerin anlaşılması ve kavram...

256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan

Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)
Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...nin yorumu………………………………………. (85) Abdülkerim Cîlî’nin getirdiği yorum………………………….…… (85) Dokuzuncu bölüm Allah İsmi A’zam-ı………………………………………………………… (98) “Kelime-i Tevhid...

Dur Rabbın Namazda Cilt 2

Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)
Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...örmek:)………………………………………………. (19) Abdül Keriym Cîlî (İnsân-ı Kâmil) Çeviren Abdül kadir Akçiçek: Sayfa 503 - 54 bölüm-vehim:………………………. (22) Şimdi yine bu hususta, öze...

Dur Rabbın Namazda Cilt 1

Fâtiha Sûresi
Fâtiha Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...biraz açalım. (Rahmân) İsminin umumi bir mânâ taşıması. Demek, bütün mevcudatı rahmet yönü ile zuhuruna alması sayılır. (Rahîm) İsminin özel bir mânâ taşıması. Tamamla-yıcı bir durum alması, demek. Ancak...

35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9
Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Ahmed Avni Konuk

2x

i olsa ona güler. Abdülkerim-i Cîlî (k.s.) el-İnsânü'l-Kâmil ismindeki eserinde buyurur ki: “Şeytanın külliyet i'tibarıyla vesâit-i ıdlâli yedidir: 1- Dünyâ ve dünyânın sûretleridir. 2- Tabiat ve şehe

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9

Sohbet Arası Sohbetler (24)
Sohbet Arası Sohbetler (24)

Terzibaba - Necdet Ardıç

2x

...eri çok zahiri kalıyor ikilik üzere yazılmış kitaplardır. Devam ediyoruz yolumuza Faslı Salih’le. Salih faslında/bölümünde de açıklandığı üzere tekvin yani bu âlemlerin meydana gelişi varlığın kevn oluşu,...

156 24 Soh. ara.sohbetler

Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)
Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...m Cîlî) Hz. İnsan-ı kâmilinin şerhi, ses kasetleri yazıya dönüştürüldü ancak yazı düzenlemesini yapacak vaktim olmuyor öylece duruyorlar birinci cildi yaklaşık (1,0...

Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2

Kıyâmet Sûresi
Kıyâmet Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...kadar burada (Nûh’un) gemisi kastediliyor ise de, ancak gemi ismi geçmiyor. Yâni zâhiren gemiye atıf var ise de bâtınen belirtilmek istenen ise başka bir şeydir. Bu da “beden” gemisidir. Levhalar deriler...

165 9 Kiyâmet Sûresi̇

DVT-C001 (Ses Kaydı)
DVT-C001 (Ses Kaydı)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...revi yerine getirmektedir. BİRİNCİ BÖLÜM NECDET ARDIÇ’IN HAYATI I. TASAVVUF ÖNCESİ HAYATI A. DOĞUMU, AİLESİ, EVLİLİĞİ VE ÇOCUKLARI Necdet Ardıç, Tekirdağ’ın yerli ailelerinden, geçimini çiftçilikle sağlay...

1772747276481 DVT C001.MP3

Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek
Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek

Terzibaba - Necdet Ardıç

...-------------- * * * 8 Abdül Keriym Cîlî (İnsân-ı Kâmil) Çeviren Abdül kadir Akçiçek: Sayfa 503 - 54 bölüm-vehim: İşte bu Azrâil melek, ruhunu alacağı kimseye, onun...

18 Hz.Pey.R ya da.g rmek

Altı Peygamber (Cilt 2)
Altı Peygamber (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...etmektedir. 81 Gerçekten bu Âyet-i Kerîme de bizlere verilen çok ilginç ifâdeler vardır. Her ne kadar burada (Nûh’un) gemisi kastediliyor ise de, ancak gemi ismi geçmiyor. Yâni zâhiren gemiye atıf var ise...

21 6 Peygamber (2)

Ankebût Sûresi
Ankebût Sûresi

...başarıya bağlıdır. Fakat orası bir başka bölgedir ki, manasını şu âyet-i kerimenin derinliğinde bulur: “Emniyet telkin eden, saygıdeğer bir yerdir… İnsanlar, onun çevresinden uzaklaştırılır.” (Ankebût, 2...

237 29 35 Ku Ker Yol Ankebût Sûresi Murat Derûni

Kamer Sûresi
Kamer Sûresi

...n belirtilmek istenen ise başka bir şeydir. Bu da “beden” gemisidir. Levhalar derilerimiz, çivi veya kenetleri ise kemik ve oynak yerlerimizdir. İşte manâyı “Nûh”u bu beden gemisine yüklemiştir ki, onu Ha...

261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni

Kehf-Mağara Sûresi
Kehf-Mağara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ye’nin o kanal ile zuhura gelmesidir. Abdülkerim Cîlî Hz. leri “El Kehfi ve’r rakîm fi şerhi bismillâhirrahmânirrahîm” adlı risâlesine bu hakikatler dolayısıyla bu...

31 18 Kehf-Mağara-Sûresi̇

A’râf Sûresi
A’râf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...emesini emretti. Bu ilimler Cenâb-ı Hakk’ın zâti ilimleridir. Cenâb-ı 157 Hakk’ın ef’âl tecellileri bu âlemde açıktır, esmâ ve sıfât tecellileri daha gizlidir, zât tecellisi ise hepsinden gizlidir çünkü h...

44 7 A’râf Sûresi̇

Altı Peygamber (Cilt 4)
Altı Peygamber (Cilt 4)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...açıktır, esmâ ve sıfât tecellileri daha gizlidir, zât tecellisi ise hepsinden gizlidir çünkü hem onu anlatacak dil hem onu anlayacak kulak lâzımdır. İçten içe perdelerin aşılması ve evvelki bütün mertebe...

59 6 Peygamber (4)

Altı Peygamber (Cilt 6) — Hz. Muhammed (s.a.v.)
Altı Peygamber (Cilt 6) — Hz. Muhammed (s.a.v.)

Terzibaba - Necdet Ardıç

..., “hüviyyet-i ve inniyyet-i” vardır. İnni’yyet-i bakımından, zât-i zuhuru insan ve kur’ân’dır. İlk İnsân-ı Kâmil olan Muhammed (s.a.v.) Efendimiz ve ondan sonra gelen Kâmil insanlardır. Hüviyyetinden de g...

61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v

A'yân-ı Sâbite
A'yân-ı Sâbite

Terzibaba - Necdet Ardıç

...nuşan hayvan, yani bu açık o mertebede, biraz kendini idrak etmeye başladığı zaman, nefs-i nâtıka, bakın o zaman nefs mertebesine geçmiş oluyor, konuşan nefs olmuş oluyor. Ondan sonra İnsan-ı nâtık, konuş...

78 A’yân-I Sâbi̇te

Ölüm ve Kıyâmet Hakkında
Ölüm ve Kıyâmet Hakkında

Terzibaba - Necdet Ardıç

...tien Azrâil (a.s.) hakında Abdülkerîm Cîlî hazretlerinin İnsân-ı 8 Kâmil isimli eserinin Vehim bölümünden konumuzla ilgili kısımları aktaralım: “Burası Azrâil’in ((...

Ölüm Hakkında Kıyamet

Aşk ve İrfân Yolunda
Aşk ve İrfân Yolunda

Terzibaba - Necdet Ardıç

...revi yerine getirmektedir. BİRİNCİ BÖLÜM NECDET ARDIÇ’IN HAYATI I. TASAVVUF ÖNCESİ HAYATI A. DOĞUMU, AİLESİ, EVLİLİĞİ VE ÇOCUKLARI Necdet Ardıç, Tekirdağ’ın yerli ailelerinden, geçimini çiftçilikle sağlay...

103 Aşk VE İ̇rfan Yolunda

Tasavvuf Izâhları
Tasavvuf Izâhları

Terzibaba - Necdet Ardıç

...ğeri olan (19) ortaya çıkmış olmaktadır. Aslında kitabın tamamında bahsi geçen konuların her biri özetle İnsân-ı Kâmil’in bir vechini anlatmaktadır. Kitabın oluşmasında hizmeti geçen her kese tekrar teşek...

109 Tasavvuf zahlar

Hucurât Sûresi
Hucurât Sûresi

...r. -------------- İnsân-ı Kâmil. Çeşitli vasıflara bürünür, çeşitli yerlerde zuhur eder. İnsân-ı Kâmil. Olarak kendisine verilen asıl isim, (Muhammed) dir. İnsân-ı Kâmil için. Başka libaslarına itibarla n...

253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni

Terzi Baba (Cilt 2)
Terzi Baba (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

...u gösterir ki: O, sûret olma yönü ile, her sûrette mekân tutabilir. Ancak, sûretlerden herhangi biri gibi görürse. Onun Muhammed (s.a.v.) olduğunu bildiği halde, göründüğü sûretin ismini verir. Bu böyle o...

39 Terzi Baba 2

Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi
Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi

Terzibaba - Necdet Ardıç

...n salâtını, selâmını dilerim. Bu buluşmamızda o: Şeyhim, Şeyh Şerafeddin İsmâîl Ceberti’nin sûretinde idi. Ben, Onun Rasûlüllah (s.a.v.) olduğunu bilmiyordum, Onu şeyhim biliyordum. Böyle olması, Onun gör...

95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard

Kelime-i Hârûniyye
Kelime-i Hârûniyye

Muhyiddin İbnü'l-Arabi

...l-İnsânü’l-Kâmilismindeki kitâbında 57. bâbının birinci faslında şöyle buyururlar: “Ma’lûm olsun ki, Allâh Teâlâ vaktâki nefs-i muhammediyyeyi zâtından yarattı, hâlbuki zât-ı Hak iki zıddı cem’edicidir. C...

Kelime-i Hârûniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İmâmiyye