İçeriğe atla

Bendeki Terzi Babam (Cilt 2) eserinde altı çizilen ana tasavvufî kavramlar hangileridir?

Kitap-KonuOrta düzey4 görüntülenme9 kaynak
Kısa cevap

"Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)" eserinde, Terzi Baba'nın şahsında insan-ı kâmil vasfı, "Be" harfinin tasavvufî anlamı ve sâlikin seyr-i sülûkundaki mertebeler gibi ana tasavvufî kavramlar öne çıkmaktadır. Eserde Terzi Baba, "Ve mâ erselnâke illâ rahmeten lil âlemîn" ayetine mazhar olmuş, "ve nefahtü fîhi min rûhî" sırrını insanlara üfleyerek ölü kalpleri uyandıran, dört mertebeyi yaşayan ve yaşatan, konuşan Kur'ân olarak nitelendirilmektedir¹·². Ayrıca, "Be" harfinin Allah'ın isim ve sıfatlarının insan-ı kâmil vücudunda tecelli etmesi anlamına geldiği vurgulanmaktadır³·⁴. Sâlikin seyr-i sülûkunda ise, Terzi Baba'nın tasarrufu altında olduğu ve himmet-gayret anlayışının devam ettiği belirtilmektedir⁵.

Detaylı cevap

"Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)" eserinde öne çıkan tasavvufî kavramların başında İnsan-ı Kâmil mertebesi gelmektedir. Terzi Baba, bu eserde "Ve mâ erselnâke illâ rahmeten lil âlemîn" (Âlemlere rahmet olarak gönderdik) ayetine mazhar olmuş ve "ve nefahtü fîhi min rûhî" (Ona ruhumdan üfledim) sırrını insanlara üfleyerek ölü kalpleri uyandıran bir şahsiyet olarak tanımlanır¹·². Bu vasıf, onun dört mertebeyi yaşayan ve yaşatan, adeta konuşan bir Kur'ân olduğu anlamına gelir. Hz. Ali'nin ilmin kapısı olduğu benzetmesiyle, Terzi Baba'nın da zamanın ilim şehirlerinden biri olduğu ifade edilir¹. Bu, halîfelik kavramıyla da ilişkilidir; zira halîfe, Hak'tan aldığı emaneti taşıyan ve Hak'kın zuhuruna ayna olan bir mahaldir (Halîfe, K1-1).

Eserde vurgulanan bir diğer önemli kavram ise "Be" harfinin tasavvufî anlamıdır. "Be" harfi, başlangıca ve o başlangıcın ne ile olduğuna işaret eder; "Onunla, Onun adına, Onunla başlamak" demektir³·⁴. En önemlisi, "Be" harfi, Allah'ın isim ve sıfatlarının İnsan-ı Kâmil vücudunda tecelli etmesini ifade eder³. Bu tecelli, İnsan-ı Kâmil'in Allah'ın esmâsını câmi bir mahalde izhar etmesiyle gerçekleşir (Halîfe, K1-1).

Sâlikin seyr-i sülûku da eserde ele alınan bir diğer kavramdır. Tasavvufî eserlerde seyr, seyr-i illallah, seyr-i fillah, seyr-i maallah, seyr-i anillah şeklinde derecelendirilir⁶·⁷. Terzi Baba da her insan için geçerli olan fıtrî altı çeşit seyirden bahseder; bunlardan ilki insanlık âleminin seyridir ve bu seyirde her dönemin ve mertebenin kendine has zıtlıkları yaşanır⁶. Sâlikin bu yoldaki ilerleyişinde, Terzi Baba'nın tasarrufu altında olduğu ve himmet-gayret anlayışının devam ettiği belirtilir⁵. Biat eden sâlikin, yol göstericiye güvenmesi ancak kendi çabasını da sürdürmesi gerektiği ifade edilir: "kimse, kimse için bir şey yapamaz. Ancak yol gösterilir. Ateşin altına odununu herkes kendi atacaktır"⁸·⁹. Bu durum, sâlikin kendi iradesiyle kat etmesi gereken bir devranı (Devran, K1-224) ve nefsin hilafet iddia etmesinden soyutlanma sürecini (Halîfe, K1-1) işaret eder.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Terzi Baba (Cilt 2) · s.256“Terzi Babamı hangi vasıfta görüyorum: “Vemâ erselnâke illa rahmeten lil alemin” ’e mazhar olmuş “venefahtü fihi min ruhi’” yi insanlara üfleyip ölü insanların u”Oku
  2. 2Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası · s.25“halifeleriyle de sürekli beraber olup onların da ilimlerini sohbetlerini dinleyip ölülerin değil de, insanlarla beraber olmayı ve insanların yanlarında olmayı i”Oku
  3. 3Terzi Baba (Cilt 2) · s.226“Tüm bu bilgiler ışığında “Be” nin altındaki nokta ya Terzi Babama bu yönden de ulaşabilmekteyiz . Be- Başlangıca, ve o başlangıcın ne ile olduğuna işaret eder. ”Oku
  4. 4Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi · s.113“Tüm bu bilgiler ışığında “Be” nin altındaki nokta ya Terzi Babama bu yönden de ulaşabilmekteyiz . Be- Başlangıca ve o başlangıcın ne ile olduğuna işaret eder. B”Oku
  5. 5Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası · s.7“(Biattan sonra) Efendi Babam a biat edince, “eteğine yapışıp, benim yerime her şeyi yapacağını” zan ettim. Ama “kimse, kimse için bir şey yapamaz. Ancak yol gös”Oku
  6. 6DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.143“Tasavvufî eserlerde genelde seyr yani mânevî yükseliş; seyr-i illallah, seyr-i fillah, seyr-i maallah, seyr-i anillah şeklinde derecelendirilir. 237 Terzi Baba ”Oku
  7. 7Aşk ve İrfân Yolunda · s.143“Tasavvufî eserlerde genelde seyr yani mânevî yükseliş; seyr-i illallah, seyr-i fillah, seyr-i maallah, seyr-i anillah şeklinde derecelendirilir. 237 Terzi Baba ”Oku
  8. 8Terzi Baba (Cilt 2) · s.9“Tüm bu bilgiler ışığında “Be” nin altındaki nokta ya Terzi Babama bu yönden de ulaşabilmekteyiz . Be- Başlangıca, ve o başlangıcın ne ile olduğuna işaret eder. ”Oku
  9. 9Terzi Baba (Cilt 2) · s.237“Hangi hareketten hoşlanmıyorsam, başkalarının da hoşlanmadığı farkettiriliyor. Yapmamaya gayret ediyo-rum. Daha önceleri önüme kim çıkarsa “islâm” ı anlatmaya, ”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.