Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek kitabının merkezî teması nedir?

Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek adlı eser, rüyada Resûlullah Efendimiz'i görme meselesini tasavvufî bir bakış açısıyla inceler. Eserin ana eksenini, Necdet Ardıç Efendi'ye yöneltilen, rüyada görülen Peygamber suretinin hakikiliğinin nasıl anlaşılacağı sorusu oluşturur²·³. Bu soru, rüya âlemindeki müşâhedenin derinliğini ve sıradan bir hayalden farkını ortaya koyma ihtiyacını doğurur.

Kitap, rüyada Peygamber'i gördüğünü iddia eden birçok kişinin hâllerinde büyük bir değişim meydana gelmemesini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir. Bu tür durumlarda görülen suretin, Peygamber'in hakiki sureti olmadığını belirtir; zira hakiki bir müşâhede, kişinin kendi nakışlarının hükümlerinde boğulmaktan kurtulmasını gerektirir¹. Bu durum, rüyanın sadece bir görüntüden ibaret olmayıp, ruhsal bir dönüşümü de beraberinde getirmesi gerektiğini ima eder.

Eserde, rüyaların mertebeleri ve mahiyetleri de açıklanır. Hz. Âişe'den nakledilen hadislerde, Allah Resûlü'nün ilk vahiy almaya başlamasının doğru rüyalar (rüyâ-yı sâdıka) görmekle olduğu ve onun rüyalarının istisnasız gerçek çıktığı belirtilir⁴·⁵·⁶. Hoş görülen rüyaların Allah'tan olduğu, kötü rüyaların ise şeytandan olduğu ve bunlardan Allah'a sığınılması gerektiği ifade edilir⁴.

Ayrıca, rüya âlemindeki görme biçimleri de açıklanır. Şuhûdun mertebeleri arasında gözle görmek, yani eşyanın şahitleri olmak ile hayal âleminde, uyku ile uyanıklık arasında veya rüya âleminde basiret ile görmek ayrımı yapılır. Gece görülen rüyaların basiret ile görülenler olduğu vurgulanır⁷. Eser, nefsânî hatıraların gayb âlemini görmekten perdelediği, dimağda yerleşen bu hatıraların hayal kuvvetiyle nefse sunulduğu "hayâl-i bâtıl" veya "rüyâ-yı şeytânî" denilen rüyaları da ele alır ki, bu tür rüyaların tabiri olmadığı belirtilir⁸. Bu bağlamda, Peygamber'i rüyada görme isteğiyle salavat getiren bir kişinin rüyasında sadece ses olarak "Beni görmek isteyen çok salavat getirsin" ifadesini duyması gibi örnekler de eserde yer alır⁹.