Mürşid'in İbrâhîmiyye Fassı'ndaki dayanağı nedir?

Mürşid, tasavvufta sâlikin sülûkunda rehberi olan kâmil velîye verilen isimdir. İbrâhîmiyye Fassı bağlamında mürşidin rolü, sâlikin kendi nefsini kurban etme sürecinde ortaya çıkar. Bu kurban, Ef'âl mertebesi itibarıyla İbrâhîmî bir kurbandır ve sâlikin kendi kendine halife olmasını sağlar¹. Bu durum, mürşidin giydiği risâlet gömleğinin altında bir başka gömlek olduğunu, yani mürşidin de "Rasûl'ün Rasûlü" olduğunu anlamasıyla açıklanır¹. Sâlikin bu idrâki, mürşidin de kendi mürşidlik yönünü kurban etmesiyle gerçekleşir. Bu kurbanın karşılığı ise "koç" yani gönül evladıdır¹. Bu, mürîdin Hak'a teveccüh etme iradesini ortaya koyduğu bir makamdır. Mürşide bey'at edenler aslında Allah'a bey'at ederler, bu da mürşidin Hak ile sâlik arasındaki vasıtasız bağı temsil ettiğini gösterir. Mürşid, vahdet-i zâtiyye ile ehadiyet feyzinin, "ilmin ma'lum ile mutabık" olduğu hakikatini ima ve anlamaya işaret eder²·³·⁴. Bu, ilâhî sıfatların suretleri olan ve mümkün varlıkların hakikatleri ve dayanağı olan vâhidiyet mertebesinin, ahadiyet mertebesine nispetle Yüce Allah'ın en latif olan zâtının bir mertebe yoğunlaşmasından başka bir şey olmadığını gösterir⁵. Bu bağlamda, mürşid, Hakîkat/Ma'rifet yolunu bulmuş sâlikin Allah'a, Resûl'e ve Resûl'ün Resûlü olan mürşide yaptığı bey'atın bir parçasıdır⁶.