Rabıta hâli nasıl başlar, nasıl yerleşir?

Rabıta, tasavvufta sâlikin mürşidiyle mânevî bir bağ kurmasıdır ve özellikle Nakşibendiyye tarikatının temel uygulamalarından biridir. Bu hâlin başlaması, sâlikin mürşidini kalbinde tasavvur etmesiyle gerçekleşir. İlk aşamada, sâlik gözleri kapalı bir şekilde mürşidinin sûretini kalbinde canlandırır ve mürşidin feyzinin kendisine akmasını talep eder. Bu, rabıta-i sûriyye olarak adlandırılır. Rabıta, kişinin mânevî hayata dâhil olmasını sağlayan bir sistemdir ve sadece mürşidin sûretini hatıra getirmek değil, onu düşünmek bile rabıtadır².

Rabıta hâlinin yerleşmesi ise daha derin mertebelerle sağlanır. Sâlik, mürşidinin dış sûretini tasavvur etmenin ötesine geçerek, onun ahlâkını tasavvur etmeye başlar (rabıta-i sîretiyye). Ardından, mürşidin mânevî hakikatini kendi kalbinde eriterek, kendi varlığını mürşidde fânî kılma mertebesine ulaşır ki bu da fenâ fi'ş-şeyh olarak bilinir. Bu mertebe, fenâ fillâh'ın ön aşamasıdır. Rabıta yapılacak kişinin fenâfillâh ve bakabillâh mertebelerinde olması gerektiği vurgulanır; aksi takdirde şuursuz rabıta putperestliğe dönüşebilir³. Rabıta, sâlikin düşüncesini tek bir merkezde toplayarak içsel güçlerini dağıtmaktan kurtarır ve mânevî açılımlar sağlar¹. Rabıtanın kesilmesi, gönül âleminden uzaklaşmanın başlangıcı olarak kabul edilir².