İçeriğe atla

TB. Kelime-i Îseviyye eserinde altı çizilen ana tasavvufî kavramlar hangileridir?

Kitap-KonuOrta düzey21 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

TB. Kelime-i Îseviyye eserinde altı çizilen ana tasavvufî kavramlar, Kelime-i Îseviyye'nin kendisi, onun makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim oluşu, Kelime-i Tevhîd ve Kelime-i Risâlet'in varlık mertebeleriyle ilişkisi ve peygamberlerin birer "kelime" olarak zuhuru etrafında şekillenir. Eser, Îsâ aleyhisselâm'ın Allah'ın bir kelimesi olarak zuhurunu ve bu kelimenin hem Îsevî hem de Muhammedî veçhelerini ele alır¹·². Bu bağlamda, Kelime-i Tevhîd'in varlık mertebelerindeki yeri ve insan-ı kâmil kavramı da eserin temel konuları arasında yer alır³.

Detaylı cevap

TB. Kelime-i Îseviyye eseri, adından da anlaşılacağı üzere, Kelime-i Îseviyye kavramını merkezine alır. Bu kavram, Îsâ aleyhisselâm'ın Allah'ın bir kelimesi olarak zuhur etmesini ifade eder¹. Eserde, Kelime-i Îseviyye'nin makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim olduğu vurgulanır. Yani, Allah Teâlâ'nın, kullarından bazılarının Îsâ aleyhisselâm'a nisbet ettikleri ulûhiyyeti, ilm-i zâtı ve ezelîsiyle bildiği halde, bu nisbetin hak olup olmadığını ve vuku bulup bulmadığını Îsâ aleyhisselâm'dan sorması bu makamın bir tezahürüdür⁴.

Eser, Kelime-i Îseviyye'nin hem Îsevî hem de Muhammedî veçhelerini açıklar. Îsevî olması, Yüce Allah'ın kendi kitabında ondan haber vermesiyle Îsâ'nın sözü olmasından kaynaklanırken; Muhammedî olması, Muhammed aleyhisselâm'dan vuku bulmasından ileri gelir⁵. Bu durum, peygamberlerin birer "kelime" olarak zuhur etmesi kavramını da beraberinde getirir. Mûsâ aleyhisselâm'ın "kelâmullah", Muhammed aleyhisselâm'ın da bir "kelime" olması bu anlayışın bir parçasıdır¹.

Eserde ayrıca, Kelime-i Tevhîd ve Kelime-i Risâlet'in doğuşu ve oluşumu, varlık mertebeleri ve insan-ı kâmil kavramları da ele alınır³. Kelime-i Tevhîd'in zuhur mahalli olarak Kâbe'den bahsedilmesi de bu bağlamda önemlidir³. Kelime-i Tevhîd'in Arap kavmi yokken manevi âlemde hangi üslupta telaffuz edildiği gibi sorularla, bu kelimenin zamandan ve mekândan münezzeh hakikatine işaret edilir⁶. Bu bağlamda, Kelime-i Tevhîd'in her an meyve veren bir ağaç gibi ilahi hakikatleri tefekkür edenlere bilgi akışı sağlaması da önemli bir tasavvufî idraktir⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Yehova Şahitleri ile Mülâkât, s. 39“Terzi Baba: Evet, onu tasdik ediyoruz zâten, Kur’ân-ı Kerîm’de de Îsâ a.s’dan Allah’ın bir kelimesi olarak bahsediliyor. Ancak bu Îsevîyye kelimesidir yâni Îsev”Oku
  2. 2Kelime-i Îseviyye, Bölüm 419“Ba’dehû Îsâ (a.s.) hem kelime-i Îseviyye ve hem de kelime-i Muhammediyye olan şuلْحَكِيــم ُلْعَزِيــز ُدُك َ وَإِن ْ تَغْفِــر ْ لَهُــم ْ فَإِنَّــك َ أنْــت ”Oku
  3. 3Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür (Alıntı)“Birinci bölümde genel olarak kelime-i tevhidin ve kelime-i risâletin doğuşu ve oluşumu, varlık mertebeleri, kelime-i tevhidin zuhur mahalli olan Kâbe’den bahsed”Oku
  4. 4Kelime-i Îseviyye, Bölüm 290“---------------- Ya'nî bu Kelime-i İseviyye, vaktaki Hak Teâlâ için “Hattâ na‟leme ve ya‟leme” makamında, ya'nî makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim oldu, kulların”Oku
  5. 5Kelime-i Îseviyye, Bölüm 414“Ondan sonra kelime-i îseviyyeyi ve kelime-i muhammediyyeyi dedi. Ondan sonra İsevî kelimeyi ve Muhammedî kelimeyi söyledi. &10024; Ondan sonra İsevî kelimeyi ve”Oku
  6. 6Kelime-i Tevhîd, s. 27“Şu anda Arapça olarak zikrettiğimiz Kelime-i Tevhid acaba yeryüzünde ne insanlar ne de Arap kavmi henüz yokken, manevi âlemde kendi asıl haliyle hangi üslupta t”Oku
  7. 7İbrâhîm Sûresi, s. 27““Zaman” denildiğinde çok çeşitli kavramlar beynimizde oluşmaktadır ancak son olarak dayandığı nokta “an” dır. Bu duruma göre kelime-i tevhid ağacı her an meyve ”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.