İçeriğe atla

TB. Kelime-i Îseviyye eserinde altı çizilen ana tasavvufî kavramlar hangileridir?

Kitap-KonuOrta düzey3 görüntülenme8 kaynak
Kısa cevap

TB. Kelime-i Îseviyye eserinde altı çizilen ana tasavvufî kavramlar, Kelime-i Îseviyye'nin kendisi, onun makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim oluşu, Kelime-i Tevhîd ve Kelime-i Risâlet'in varlık mertebeleriyle ilişkisi ve peygamberlerin birer "kelime" olarak zuhuru etrafında şekillenir. Eser, Îsâ aleyhisselâm'ın Allah'ın bir kelimesi olarak zuhurunu ve bu kelimenin hem Îsevî hem de Muhammedî veçhelerini ele alır¹·². Bu bağlamda, Kelime-i Tevhîd'in varlık mertebelerindeki yeri ve insan-ı kâmil kavramı da eserin temel konuları arasında yer alır³.

Detaylı cevap

TB. Kelime-i Îseviyye eseri, adından da anlaşılacağı üzere, Kelime-i Îseviyye kavramını merkezine alır. Bu kavram, Îsâ aleyhisselâm'ın Allah'ın bir kelimesi olarak zuhur etmesini ifade eder¹. Eserde, Kelime-i Îseviyye'nin makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim olduğu vurgulanır. Yani, Allah Teâlâ'nın, kullarından bazılarının Îsâ aleyhisselâm'a nisbet ettikleri ulûhiyyeti, ilm-i zâtı ve ezelîsiyle bildiği halde, bu nisbetin hak olup olmadığını ve vuku bulup bulmadığını Îsâ aleyhisselâm'dan sorması bu makamın bir tezahürüdür⁴.

Eser, Kelime-i Îseviyye'nin hem Îsevî hem de Muhammedî veçhelerini açıklar. Îsevî olması, Yüce Allah'ın kendi kitabında ondan haber vermesiyle Îsâ'nın sözü olmasından kaynaklanırken; Muhammedî olması, Muhammed aleyhisselâm'dan vuku bulmasından ileri gelir⁵. Bu durum, peygamberlerin birer "kelime" olarak zuhur etmesi kavramını da beraberinde getirir. Mûsâ aleyhisselâm'ın "kelâmullah", Muhammed aleyhisselâm'ın da bir "kelime" olması bu anlayışın bir parçasıdır¹.

Eserde ayrıca, Kelime-i Tevhîd ve Kelime-i Risâlet'in doğuşu ve oluşumu, varlık mertebeleri ve insan-ı kâmil kavramları da ele alınır³·⁶. Kelime-i Tevhîd'in zuhur mahalli olarak Kâbe'den bahsedilmesi de bu bağlamda önemlidir³. Kelime-i Tevhîd'in Arap kavmi yokken manevi âlemde hangi üslupta telaffuz edildiği gibi sorularla, bu kelimenin zamandan ve mekândan münezzeh hakikatine işaret edilir⁷. Bu bağlamda, Kelime-i Tevhîd'in her an meyve veren bir ağaç gibi ilahi hakikatleri tefekkür edenlere bilgi akışı sağlaması da önemli bir tasavvufî idraktir⁸.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Yehova Şahitleri ile Mülâkât · s.39“Terzi Baba: Evet, onu tasdik ediyoruz zâten, Kur’ân-ı Kerîm’de de Îsâ a.s’dan Allah’ın bir kelimesi olarak bahsediliyor. Ancak bu Îsevîyye kelimesidir yâni Îsev”Oku
  2. 2Kelime-i Îseviyye · s.419“Ba’dehû Îsâ (a.s.) hem kelime-i Îseviyye ve hem de kelime-i Muhammediyye olan şuلْحَكِيــم ُلْعَزِيــز ُدُك َ وَإِن ْ تَغْفِــر ْ لَهُــم ْ فَإِنَّــك َ أنْــت ”Oku
  3. 3DVT-C001 (Ses Kaydı) · s.126“Birinci bölümde genel olarak kelime-i tevhidin ve kelime-i risâletin doğuşu ve oluşumu, varlık mertebeleri, kelime-i tevhidin zuhur mahalli olan Kâbe’den bahsed”Oku
  4. 4TB. Kelime-i Îseviyye · s.290“---------------- Ya'nî bu Kelime-i İseviyye, vaktaki Hak Teâlâ için “Hattâ na‟leme ve ya‟leme” makamında, ya'nî makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim oldu, kulların”Oku
  5. 5Kelime-i Îseviyye · s.414“Ondan sonra kelime-i îseviyyeyi ve kelime-i muhammediyyeyi dedi. Ondan sonra İsevî kelimeyi ve Muhammedî kelimeyi söyledi. &10024; Ondan sonra İsevî kelimeyi ve”Oku
  6. 6Aşk ve İrfân Yolunda · s.126“Birinci bölümde genel olarak kelime-i tevhidin ve kelime-i risâletin doğuşu ve oluşumu, varlık mertebeleri, kelime-i tevhidin zuhur mahalli olan Kâbe’den bahsed”Oku
  7. 7Kelime-i Tevhîd · s.27“Şu anda Arapça olarak zikrettiğimiz Kelime-i Tevhid acaba yeryüzünde ne insanlar ne de Arap kavmi henüz yokken, manevi âlemde kendi asıl haliyle hangi üslupta t”Oku
  8. 8İbrâhîm Sûresi · s.27““Zaman” denildiğinde çok çeşitli kavramlar beynimizde oluşmaktadır ancak son olarak dayandığı nokta “an” dır. Bu duruma göre kelime-i tevhid ağacı her an meyve ”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.