İçeriğe atla

TB. Kelime-i Îseviyye eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?

Kitap-KonuOrta düzey27 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

TB. Kelime-i Îseviyye eseri, Kelime-i Tevhid'in iniş ve çıkış mertebelerini, özellikle de "Allah" lafzının ikinci "lâm"ına tekabül eden on üçüncü mertebe olan "İseviyet Mertebesi"ni derinlemesine ele alan bir yapıya sahiptir¹. Eser, Kelime-i Tevhid'in "Lâ ilâhe" kısmının nehiy (yasaklama), "illâ Allah" kısmının ise ispat olmak üzere iki ana bölümden oluştuğunu ve bu yapının 18000 âlemi bünyesinde topladığını belirtir². Eserin temel amacı, Yüce Allah'ın ve sevgilisinin ilham ve açıkça bildirdikleriyle Kelime-i Tevhid ve Kelime-i Risalet'in özelliklerini anlamak ve anlatmaktır³.

Detaylı cevap

TB. Kelime-i Îseviyye, Terzibaba'nın 2001 yılında Umre ziyaretleri esnasında, özellikle Haremeyn'de tefekkür ağırlıklı bir süreçte oluşturduğu bir eserdir⁴. Eserin ana yapısı, Kelime-i Tevhid'in tasavvufî mertebelerini açıklamaya odaklanmıştır. Öncelikle, Kelime-i Tevhid'in "nüzul" (iniş) ve "uruc" (çıkış) süreçleri izah edilir¹. Bu mertebeler arasında özel bir yere sahip olan "İseviyet Mertebesi", "Allah" lafzının ikinci "lâm"ına tekabül eden on üçüncü mertebe olarak ele alınır¹.

Eser, Kelime-i Tevhid'i "Lâ ilâhe" (nehiy/yasaklama) ve "illâ Allah" (ispat) olmak üzere iki ana bölüme ayırır. Bu iki bölümün birleşimiyle 18 sayısına ulaşıldığı ve bu sayının 18000 âlemi bünyesinde topladığı belirtilir². Kelime-i Îseviyye'nin makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim olduğu vurgulanır; yani Hak Teâlâ'nın, kullarından bazılarının Hz. İsa'ya nisbet ettikleri ulûhiyeti, ilm-i zâtı ve ezelîsiyle bildiği halde, bu nisbetin hak olup olmadığını Hz. İsa'dan sorduğu bir imtihan makamı olarak açıklanır⁵. Hz. İsa'nın varlığının bir bakirede meydana gelmesi de bu imtihan makamının zahir vücuhlarından biri olarak gösterilir⁵. Eserde ayrıca, Kelime-i Îseviyye'nin ardından Kelime-i Muhammediyye'nin de ele alındığı belirtilir; Hz. İsa'nın sözü olması hasebiyle İsevî, Hz. Muhammed'den vuku bulması hasebiyle de Muhammedî olarak nitelendirilir⁶. Eserin genel amacı, Kelime-i Tevhid ve Kelime-i Risalet'in özelliklerini ayetlerde ve hadislerdeki ifadeleriyle anlamak ve anlatmaktır; ayetlerde Kelime-i Tevhid kendini tanıtma, hadislerde ise dua mahiyetindedir⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — ilgili esere ve bölüme yönlendirir.

  1. 1Kelime-i Tevhîd, s. 362“Ayrıca "Kelime-i Tevhid" (Lâ ilâhe illallah) "lâ ilâhe" bölümü nehiy, "illâ Allah" bölümü ise ispat olmak üzere iki ana bölüme de ayrılır ki, bunlarla sayı 18 e”Oku
  2. 2Kelime-i Tevhîd, s. 308“Ayrıca "Kelime-i Tevhid" (Lâ ilâhe illallah) "lâ ilâhe" bölümü nehiy, "illâ Allah" bölümü ise ispat olmak üzere iki ana bölüme de ayrılır ki, bunlarla sayı 18 e”Oku
  3. 3Kelime-i Tevhîd, s. 627“Ayrıca "Kelime-i Tevhid" (Lâ ilâhe illallah) "lâ ilâhe" bölümü nehiy, "illâ Allah" bölümü ise ispat olmak üzere iki ana bölüme de ayrılır ki, bunlarla sayı 18 e”Oku
  4. 4Terzi Baba (Cilt 1), s. 69“Sûre errahmân” ı en güzel şekilde ifade ettiği derin mânâları bu eserinde ele alıp, açıklamıştır. 10 – KELİME-İ TEVHİD Üstadımızın 2001 yılında Umre ziyaretleri”Oku
  5. 5Kelime-i Îseviyye, Bölüm 290“---------------- Ya'nî bu Kelime-i İseviyye, vaktaki Hak Teâlâ için “Hattâ na‟leme ve ya‟leme” makamında, ya'nî makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim oldu, kulların”Oku
  6. 6Kelime-i Îseviyye, Bölüm 414“Ondan sonra kelime-i îseviyyeyi ve kelime-i muhammediyyeyi dedi. Ondan sonra İsevî kelimeyi ve Muhammedî kelimeyi söyledi. &10024; Ondan sonra İsevî kelimeyi ve”Oku
  7. 7Kelime-i Tevhîd, s. 628“Ayrıca "Kelime-i Tevhid" (Lâ ilâhe illallah) "lâ ilâhe" bölümü nehiy, "illâ Allah" bölümü ise ispat olmak üzere iki ana bölüme de ayrılır ki, bunlarla sayı 18 e”Oku

Dayandığı eserler

Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.