İçeriğe atla

TB. Kelime-i Îseviyye eserinin yapısı nasıldır, hangi bölümlere ayrılır?

Kitap-KonuOrta düzey3 görüntülenme7 kaynak
Kısa cevap

TB. Kelime-i Îseviyye eseri, Kelime-i Tevhid'in iniş ve çıkış mertebelerini, özellikle de "Allah" lafzının ikinci "lâm"ına tekabül eden on üçüncü mertebe olan "İseviyet Mertebesi"ni derinlemesine ele alan bir yapıya sahiptir¹. Eser, Kelime-i Tevhid'in "Lâ ilâhe" kısmının nehiy (yasaklama), "illâ Allah" kısmının ise ispat olmak üzere iki ana bölümden oluştuğunu ve bu yapının 18000 âlemi bünyesinde topladığını belirtir². Eserin temel amacı, Yüce Allah'ın ve sevgilisinin ilham ve açıkça bildirdikleriyle Kelime-i Tevhid ve Kelime-i Risalet'in özelliklerini anlamak ve anlatmaktır³.

Detaylı cevap

TB. Kelime-i Îseviyye, Terzibaba'nın 2001 yılında Umre ziyaretleri esnasında, özellikle Haremeyn'de tefekkür ağırlıklı bir süreçte oluşturduğu bir eserdir⁴. Eserin ana yapısı, Kelime-i Tevhid'in tasavvufî mertebelerini açıklamaya odaklanmıştır. Öncelikle, Kelime-i Tevhid'in "nüzul" (iniş) ve "uruc" (çıkış) süreçleri izah edilir¹. Bu mertebeler arasında özel bir yere sahip olan "İseviyet Mertebesi", "Allah" lafzının ikinci "lâm"ına tekabül eden on üçüncü mertebe olarak ele alınır¹.

Eser, Kelime-i Tevhid'i "Lâ ilâhe" (nehiy/yasaklama) ve "illâ Allah" (ispat) olmak üzere iki ana bölüme ayırır. Bu iki bölümün birleşimiyle 18 sayısına ulaşıldığı ve bu sayının 18000 âlemi bünyesinde topladığı belirtilir². Kelime-i Îseviyye'nin makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim olduğu vurgulanır; yani Hak Teâlâ'nın, kullarından bazılarının Hz. İsa'ya nisbet ettikleri ulûhiyeti, ilm-i zâtı ve ezelîsiyle bildiği halde, bu nisbetin hak olup olmadığını Hz. İsa'dan sorduğu bir imtihan makamı olarak açıklanır⁵. Hz. İsa'nın varlığının bir bakirede meydana gelmesi de bu imtihan makamının zahir vücuhlarından biri olarak gösterilir⁵. Eserde ayrıca, Kelime-i Îseviyye'nin ardından Kelime-i Muhammediyye'nin de ele alındığı belirtilir; Hz. İsa'nın sözü olması hasebiyle İsevî, Hz. Muhammed'den vuku bulması hasebiyle de Muhammedî olarak nitelendirilir⁶. Eserin genel amacı, Kelime-i Tevhid ve Kelime-i Risalet'in özelliklerini ayetlerde ve hadislerdeki ifadeleriyle anlamak ve anlatmaktır; ayetlerde Kelime-i Tevhid kendini tanıtma, hadislerde ise dua mahiyetindedir⁷.

Kaynaklar

Cevap metnindeki ¹ ² ³ numaraları aşağıdaki kaynaklara karşılıktır — her biri kitabın tam sayfasına götürür.

  1. 1Kelime-i Tevhîd · s.362“Daha önceki bölümlerde "Kelime-i Tevhid"in inişini, sonra da çıkışını ve ayrıca çıkılışını da açıklamaya çalışmıştık ve on üçüncü mertebeye yani "Allah" lafzını”Oku
  2. 2Kelime-i Tevhîd · s.308“Ayrıca "Kelime-i Tevhid" (Lâ ilâhe illallah) "lâ ilâhe" bölümü nehiy, "illâ Allah" bölümü ise ispat olmak üzere iki ana bölüme de ayrılır ki, bunlarla sayı 18 e”Oku
  3. 3Kelime-i Tevhîd · s.627“Buraya kadar Yüce Allah'ın ve sevgilisinin ilham ve açık olarak bildirdikleriyle "Kelime-i Tevhid" ve "Kelime-i Risalet"in özelliklerini anlamaya ve anlatmaya, ”Oku
  4. 4Terzi Baba (Cilt 1) · s.69“Sûre errahmân” ı en güzel şekilde ifade ettiği derin mânâları bu eserinde ele alıp, açıklamıştır. 10 – KELİME-İ TEVHİD Üstadımızın 2001 yılında Umre ziyaretleri”Oku
  5. 5TB. Kelime-i Îseviyye · s.290“---------------- Ya'nî bu Kelime-i İseviyye, vaktaki Hak Teâlâ için “Hattâ na‟leme ve ya‟leme” makamında, ya'nî makâm-ı imtihan ve ihtibârda kâim oldu, kulların”Oku
  6. 6Kelime-i Îseviyye · s.414“Ondan sonra kelime-i îseviyyeyi ve kelime-i muhammediyyeyi dedi. Ondan sonra İsevî kelimeyi ve Muhammedî kelimeyi söyledi. &10024; Ondan sonra İsevî kelimeyi ve”Oku
  7. 7Kelime-i Tevhîd · s.628“Buraya kadar Allahu Teala Hazretlerinin ve habibinin ilham ve açık olarak bildirdikleriyle “Kelime-i Tevhid” ve “Kelime-i Risalet”in özelliklerini anlamaya ve a”Oku
Bu cevap yardımcı oldu mu?

İlgili sorular

Bu cevap, adı geçen eserlerden derlenmiş yapay zekâ destekli bir özettir; dinî hüküm veya fetva değildir. İlim için kaynaklara başvurarak doğrulamanız tavsiye edilir.