Tüm Şiirlerim eserinde Aşk kavramı nasıl ele alınır?

Tüm Şiirlerim eserinde aşk, tasavvufî yolculuğun merkezî bir kavramı olarak işlenir ve sâlikin Hak'ka ulaşma çabasındaki en önemli itici güçtür. Eserdeki şiirler, aşkı "Allah'ın ateşi, kasdım tutuşturanıdır" şeklinde tanımlayarak, onun kalpteki ulu şanına ve yakıcı gücüne vurgu yapar¹. Bu ilâhî ateş, sâlikin fenâya, yani yok oluşa ulaşmasında kilit bir rol oynar; zira tasavvufta aşk, sâhibini fânî kılan mahvedici bir sevgidir.

Eser, aşkın mertebeli bir kavram olduğunu da belirtir. Şiirlerdeki aşk kelimesinin, o mevzu içerisindeki mertebeden söylendiği ifade edilir. Bu mertebelerde aşık ile maşukun zaman zaman birbirine karıştığı, bazen aşığın libasını giydiği, bazen de maşukun libasını giydiği hâllerden bahsedilir¹. Bu durum, aşkın sâlik üzerindeki dönüştürücü etkisini ve vahdet hâline doğru ilerleyişi gösterir.

Ayrıca, eserde ilâhî aşksız bir hayatın "takatsiz yaşamaktır" şeklinde nitelendirilmesi, aşkın ruhsal canlılık ve merhamet için vazgeçilmez olduğunu ortaya koyar. Aşkın yokluğu, merhametsizliğe, kibire ve vehme yol açarak yârdan uzaklaşmaya neden olur². Bu bağlamda aşk, insânın kemâle ermesi için gerekli olan feyzin adı olarak da sunulur³. Eser, dervişlik yoluna ancak aşk ile gelinebileceğini, arzusu, kabiliyeti, iradesi ve azmi olmayanın bu sert eğitim yoluna girmemesi gerektiğini vurgular⁴. Bu da aşkın, tasavvufî sülûkun temel şartı olduğunu gösterir.