Yûnus Sûresi 94. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şekk (الشك), iki şey arasında tereddüt etmek, birini diğerine tercih edememek demektir. Ayetteki 'fî şekkin' ifadesi, vahyin ilahi menşei hakkında zihinsel bir kararsızlık ve belirsizlik halini ifade eder. Bu, kesin bilgiye ulaşamama durumudur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Şekk (الشك), iki zıt şeyden birine kesin olarak karar verememe durumudur. Ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in (veya muhatabın) kendisine indirilen vahyin hakikat olup olmadığı konusunda bir tereddüt yaşaması ihtimalini varsayımsal olarak dile getirir ve bu tereddüdün giderilmesi için bir yol gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'şekk' kavramı, genellikle Allah'ın birliğine, peygamberliğe veya ahiret gününe dair inançsızlık veya tereddüt anlamında kullanılır. Bu ayette, vahyin kaynağına yönelik bir şüpheyi ifade eder ve bu şüphenin giderilmesi için dışsal bir kanıta başvurulmasını önerir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Enzelnâ (أنزلنا), mecazi olarak Allah'ın kelamını, hükümlerini ve kitaplarını peygamberlerine vahyetmesi anlamında kullanılır. Ayetteki 'mimmâ enzelnâ ileyke' ifadesi, Kur'an'ın ilahi menşeli olduğunu ve doğrudan Allah tarafından Hz. Muhammed'e indirildiğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nüzûl (النزول), bir şeyin yukarıdan aşağıya inmesidir. Kur'an bağlamında 'inzâl' (إنزال) ve 'tenzîl' (تنزيل), Allah'ın kelamını peygamberlerine vahyetmesi demektir. Ayetteki 'enzelna' fiili, Kur'an'ın Allah katından geldiği gerçeğini pekiştirir ve onun kutsallığını belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'inzâl' fiili, genellikle ilahi bir kaynağa atfedilen ve insanlara rehberlik amacıyla gönderilen kitaplar, ayetler veya hükümler için kullanılır. Bu ayette, 'sana indirdiğimiz' ifadesi, Kur'an'ın ilahi bir vahiy olduğunu ve şüpheye mahal bırakmayacak bir hakikat taşıdığını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Yakraûne (يقرأون), 'okuyorlar' demektir. Burada kastedilen, önceki kutsal kitapları (Tevrat ve İncil) okuyan ve onların içeriğini bilen Yahudi ve Hristiyan alimleridir. Ayet, bu kişilerin Kur'an'ın getirdiği mesajın doğruluğunu kendi kitaplarından teyit edebileceklerini ima eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kıraat (القراءة), harfleri ve kelimeleri bir araya getirerek telaffuz etmektir. Ayetteki 'yakraûne' fiili, sadece okumayı değil, aynı zamanda okunan metni anlama ve onunla ilgili bilgi sahibi olma durumunu da kapsar. Bu, önceki kitapların içeriğine vakıf olan kişilere atıftır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Kıraat (القراءة), bir metni sesli veya sessiz olarak takip etmek ve anlamını kavramaktır. Ayette, 'el-Kitâb'ı okuyanlar' ifadesi, Tevrat ve İncil gibi önceki vahiyleri inceleyen ve onların peygamberlik müjdelerini bilen kişilere işaret eder. Bu kişiler, Kur'an'ın doğruluğuna şahitlik edebilirler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kitâb (الكتاب), yazılı olan her şey için kullanılır. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın vahyettiği kutsal kitaplar için özel bir anlam taşır. Bu ayetteki 'el-Kitâb', özellikle Tevrat ve İncil gibi önceki vahiyleri ifade eder ki, bunlar Kur'an'ın doğruluğuna şahitlik edebilirler.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Kitâb (الكتاب), Allah'ın peygamberlerine indirdiği vahiylerin genel adıdır. Ayetteki 'el-Kitâb', Kur'an'dan önceki ilahi kitapları kapsar ve bu kitapların, Kur'an'ın getirdiği mesajla uyumlu olduğunu ima eder. Bu uyum, vahyin tek bir kaynaktan geldiğinin delilidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'el-Kitâb' kavramı, sadece yazılı bir metin olmanın ötesinde, ilahi bir rehberlik ve yasa kaynağı olarak anlaşılır. Bu ayette, 'senden önceki Kitap'lar' ifadesi, Yahudi ve Hristiyanların sahip olduğu kutsal metinlere atıfta bulunur ve bu metinlerin Kur'an'ın mesajını doğrulayabileceği fikrini taşır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): el-Hak (الحق), Allah'ın kendisi, O'nun kelamı ve O'ndan gelen her şey için kullanılır. Ayetteki 'le kad câeke'l-hakku min Rabbike' ifadesi, Hz. Peygamber'e gelen vahyin, yani Kur'an'ın, mutlak bir gerçeklik olduğunu ve kaynağının Allah olduğunu vurgular. Bu, şüpheye yer bırakmayan bir kesinliktir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hak (الحق), bir şeyin sabit ve doğru olmasıdır. Kur'an'da 'el-Hak', Allah'ın isimlerinden biri olduğu gibi, O'nun vahyettiği her şeyin de gerçek ve doğru olduğunu ifade eder. Bu ayette, Kur'an'ın Allah'tan gelen mutlak hakikat olduğu belirtilir ve bu hakikatin şüphe götürmez olduğu vurgulanır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Hak (الحق), varlığı kesin olan, doğru ve gerçek olan şeydir. Ayetteki 'el-Hakku min Rabbike' ifadesi, Kur'an'ın kaynağının Rab olduğu ve dolayısıyla onun içerdiği her şeyin mutlak bir gerçeklik taşıdığı anlamına gelir. Bu, vahyin ilahi ve yanılmaz niteliğini pekiştirir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): el-Mümterîn (الممترين), 'şüphe edenler' demektir. Bu kelime, 'mira' (مراء) kökünden gelir ki, bu da bir şey hakkında şüpheye düşmek ve tartışmak anlamına gelir. Ayette, Hz. Peygamber'e, kendisine gelen vahyin doğruluğu hakkında şüpheye düşenlerden olmaması emredilir, bu da imanın kesinlik gerektirdiğini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Mümtarî (ممترٍ), 'mira' (مراء) kökünden türemiştir ve bir şey hakkında şüpheye düşen, tereddüt eden kişiyi ifade eder. Ayetteki 'fela tekûnenne mine'l-mümterîn' ifadesi, peygamberin (veya muhatabın) vahyin hakikatinden asla şüphe etmemesi gerektiğini, zira şüphenin imana aykırı bir durum olduğunu belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'mira' kökünden türeyen kelimeler, genellikle hakikat karşısında direnen, şüphe eden ve tartışan kişileri tanımlar. 'el-Mümterîn' ifadesi, vahyin açık delillerine rağmen şüphecilikte ısrar edenleri kapsar ve ayet, bu tür bir tutumdan kaçınılması gerektiğini öğütler.