Ve emmâ men ḣaffet mevâzînuh(u)
Ama kimin de tartıları hafif gelirse,
Kimin tartıları hafif gelirse, onun anası da (varacağı yer, sığınacağı durağı) hâviye (uçurum)dır.
Kâria Suresi'nin bu ayeti, kıyamet gününde amellerin tartılması ve bu tartının sonucuna göre insanların akıbetini belirlemesi bağlamında 'hafif gelen' ve 'tartılar' kavramlarını ele almaktadır. Ayet, amellerin niceliği ve niteliğinin uhrevi karşılığını dilbilimsel bir çerçevede sunar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'haffet' kelimesinin asıl anlamının bir şeyin ağırlığının azalması olduğunu belirtir. Ayetteki 'haffet mevâzînuhû' ifadesi, kişinin ahiretteki amellerinin tartısının sevap yönünden az gelmesi, dolayısıyla günahlarının ağır basması durumunu ifade eder. Bu, uhrevi bir hüsranı işaret eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'haffet' fiilinin mecazi olarak bir şeyin değerinin veya öneminin azalması anlamında kullanılabileceğini belirtir. Bu ayette ise, kişinin amellerinin Allah katındaki değerinin ve ağırlığının az olması, yani sevaplarının yetersiz kalması durumunu anlatır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hafiflik' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını, özellikle ahiret bağlamında 'hafif gelen' amellerin kişinin kurtuluşunu tehlikeye attığını vurgular. Bu, ilahi adalet karşısında kişinin amellerinin yetersiz kalması durumunu sembolize eder.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mevâzîn' kelimesinin 'mîzân'ın çoğulu olduğunu ve ahirette amellerin tartılacağı ilahi adalet terazisini ifade ettiğini belirtir. Bu terazi, dünyadaki amellerin nicelik ve niteliğini ölçerek kişinin akıbetini belirleyecektir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mîzân' kelimesinin hem maddi tartı aletini hem de adalet ve hakkaniyet ölçüsünü ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'mevâzîn' ise, kişinin amellerinin ilahi adalet terazisinde değerlendirileceği, manevi bir ölçü sistemini temsil eder.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'mîzân'ın sadece ağırlık ölçüsü olmadığını, aynı zamanda bir şeyin değerini, kıymetini ve hakikatini belirleyen bir ölçüt olduğunu ifade eder. 'Mevâzîn'in hafif gelmesi, kişinin amellerinin Allah katındaki değerinin ve ağırlığının az olması anlamına gelir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'mîzân' kavramının Kur'an'da sadece maddi bir tartı aleti olarak değil, aynı zamanda ilahi adaletin ve hakkaniyetin sembolü olarak kullanıldığını belirtir. 'Mevâzîn'in hafif gelmesi, kişinin ahiretteki konumunu olumsuz etkileyecek bir durum olarak vurgulanır.
Namaz Sûreleri (Cilt 1)
Terzibaba - Necdet Ardıç
Ve emmâ men haffet mevâzînuhu (8) Ama tartıları hafif gelenler. Yâni günahları ağır, sevapları hafif gelenler.