Tebbet Sûresi 2. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Tebbet 2Cüz 30 · Sayfa 603

Tebbet Sûresi 2. Âyet

المسد

Mâ aġnâ ‘anhu mâluhu vemâ keseb(e)

Ona ne malı fayda verdi, ne de kazandığı.

Bu ayet, Ebu Leheb'in dünyevi varlıklarının ve çabalarının ahirette kendisine hiçbir fayda sağlamayacağını vurgulamaktadır. Ayet, 'zenginlik' ve 'kazanç' kavramları üzerinden ilahi adaletin tecellisini ve dünyevi değerlerin geçiciliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1أَغْنَىٰğ-n-y

Kök:غ ن ي—Bir şeye ihtiyaç duymamak, bir şeyi yeterli kılmak veya bir şeye fayda sağlamak anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ğ-n-y' kökünü 'ihtiyaçsız olmak, müstağni olmak' olarak açıklar. Ayetteki 'mâ ağnâ anhü' ifadesi, Ebu Leheb'in malının ve kazancının ona hiçbir fayda sağlamadığını, onu azaptan müstağni kılmadığını, yani onu kurtarmadığını belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ağnâ' fiilini 'kifayet etmek, yeterli olmak' anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, Ebu Leheb'in malının ve kazancının, ona Allah'ın azabına karşı yeterli gelmediğini, onu koruyamadığını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ğ-n-y' kökünün Kur'an'daki kullanımını incelerken, genellikle 'zenginlik' ve 'ihtiyaçsızlık' kavramlarına vurgu yapar. Bu ayette 'ağnâ' fiili, dünyevi zenginliğin ahiretteki azaba karşı bir 'yeterlilik' veya 'koruma' sağlayamayacağını, dolayısıyla gerçek anlamda bir 'ihtiyaçsızlık' yaratmadığını gösterir.

2مَالُهُۥm-v-l

Kök:م و ل—Sahip olunan, mülk edinilen her türlü varlık ve zenginliktir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mâl' kelimesini 'insanın sahip olduğu, mülk edindiği şeyler' olarak tanımlar. Ayetteki 'mâlühû' ifadesi, Ebu Leheb'in dünyada biriktirdiği, kendisine ait olan tüm maddi varlıkları kapsar ve bunların ahiretteki akıbetine işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mâl' kelimesini 'insanın elde ettiği ve sahip olduğu her şey' olarak açıklar. Ayetteki 'mâlühû' ifadesi, Ebu Leheb'in dünyevi zenginliğinin, Allah'ın azabına karşı hiçbir değer taşımadığını, onu kurtarmaya yetmediğini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'mâl' kavramının Kur'an'da genellikle dünyevi birikim ve zenginlik anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'mâlühû', Ebu Leheb'in dünyevi varlıklarının, ahiretteki cezasını engelleme veya hafifletme konusunda tamamen etkisiz olduğunu gösterir.

3كَسَبَk-s-b

Kök:ك س ب—Çaba sarf ederek elde etmek, kazanmak veya işlemek anlamındadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'keseb' fiilini 'çaba göstererek elde etmek, kazanmak' olarak açıklar. Ayetteki 'mâ keseb' ifadesi, Ebu Leheb'in kendi çabasıyla elde ettiği, kazandığı her şeyi, yani sadece malını değil, aynı zamanda yaptığı amelleri ve edindiği mevkiyi de kapsar. Bunların da ona fayda vermediği belirtilir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'keseb' fiilinin 'bir şeyi elde etmek için çalışmak, kazanmak' anlamını vurgular. Ayetteki 'mâ keseb', Ebu Leheb'in dünyada elde ettiği her türlü kazancı, ister maddi ister manevi olsun, ahirette kendisine bir yarar sağlamadığını ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'kesb' kavramını 'insanın kendi iradesiyle gerçekleştirdiği fiillerin neticesi' olarak tanımlar. Ayetteki 'mâ keseb', Ebu Leheb'in sadece maddi kazançlarını değil, aynı zamanda kötü amellerini ve günahlarını da kapsar. Bu fiillerin de ona bir fayda sağlamadığı, aksine zarar verdiği ima edilir.

Namaz Sûreleri (Cilt 2)

Terzibaba - Necdet Ardıç

~~111.2~
مَا اَغْنٰى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ
(111-2) Mâ agnâ anhu mâluhu ve mâ keseb.

“Ona malı ve kazandıkları bir fayda vermedi.”

Çünkü Hakk’a karşı gelmişti bu nedenle malı ve kazandıkları elinin kurumasına ve cehenneme gitmesine mâni olamadı.

Diğer yönden toplamış olduğu nefsi ilim malları sırat-ı müstakim üzere olmadıklarından o gaflet ve inkârcı ilimleri toplayan eller kurudu.

Bilindiği gibi daha evvelki zamanlarda da sare

validemize yönelen fir’avn’un elerlide kurumuştu.

Ve Hakk yolunda hayır işlemeye çalışan Mûsâ (a.s.) nın eli ise nurlanmış idi.

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Mesnevî'den Hikâyeler Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6