Yûsuf Sûresi 28. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Yûsuf 28Cüz 12 · Sayfa 238

Yûsuf Sûresi 28. Âyet

يوسف

Felemmâ raâ kamîsahu kudde min duburin kâle innehu min keydikun(ne)(s) inne keydekunne ‘azîm(un)

Kadının kocası Yusuf'un gömleğinin arkadan yırtıldığını görünce, dedi ki: "Şüphesiz bu, siz kadınların tuzağıdır. Şüphesiz sizin tuzağınız çok büyüktür."

Bu ayet, Yusuf kıssasında Züleyha'nın iftirasının ortaya çıkışını ve kocası tarafından yapılan değerlendirmeyi aktarmaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, olayın mahiyetini, kadınların hilesini ve bu hilenin büyüklüğünü dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.

1قَمِيصَهُۥk-m-s

Kök:ق م ص—Yusuf'un giydiği, arkadan yırtılmış olan gömlek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kamîs' kelimesini bedeni örten elbise olarak tanımlar. Yusuf Suresi'ndeki kullanımı, masumiyetin veya suçluluğun delili olarak öne çıkar. Gömleğin arkadan yırtılması, Yusuf'un kaçtığını ve Züleyha'nın peşinden koştuğunu gösteren bir delil olarak sunulur, bu da onun masumiyetini kanıtlar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'kamîs' kelimesinin mecazi anlamlarına değinmese de, ayetteki bağlamda gömleğin yırtılma şeklinin olayın gerçek yüzünü ortaya koyan bir 'delil' işlevi gördüğünü belirtir. Bu, kelimenin sadece bir giysi olmaktan öte, bir 'kanıt' olarak kullanıldığını gösterir.

2قُدَّk-d-d

Kök:ق د د—Gömleğin arkadan yırtılmış olması, olayın nasıl gerçekleştiğine dair fiziksel bir kanıt sunar.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'kadd' fiilini 'uzunlamasına yarmak, kesmek' olarak açıklar. Ayetteki 'kudde min dubur' ifadesi, gömleğin arkadan yırtıldığını, yani Yusuf'un kaçarken Züleyha tarafından arkadan çekildiğini ve bu durumun Yusuf'un masumiyetini ispatladığını vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'kadd' fiilinin 'şakk' (yarmak) fiilinden farklı olarak, daha çok 'uzunlamasına ve düzgün bir şekilde kesmek' anlamını taşıdığını belirtir. Ancak ayetteki bağlamda, 'min dubur' (arkadan) ifadesiyle birlikte, bu yırtılmanın bir çekişme ve zorlama sonucu olduğunu, dolayısıyla Yusuf'un kaçma eylemini desteklediğini ifade eder.

3كَيْدِكُنَّk-y-d

Kök:ك ي د—Kadınların, özellikle Züleyha'nın, Yusuf'a karşı kurduğu hile ve tuzak.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'keyd' kelimesini 'bir şeyi hile ile, gizlice ve zorlukla elde etmeye çalışmak' olarak tanımlar. Yusuf Suresi'ndeki 'keyd' ifadesi, Züleyha'nın Yusuf'u baştan çıkarma ve ardından iftira atma çabasını, yani kurnazca planlanmış bir tuzağı ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'keyd' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışım taşıdığını ve 'hile, tuzak, entrika' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'keyd' kelimesi, kadınların (özellikle Züleyha'nın) aldatıcı ve kötü niyetli planlarını, yani ahlaki bir sapmayı ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'keyd' kelimesinin 'birine zarar vermek amacıyla gizlice plan yapmak' anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki 'keyd' ifadesi, Züleyha'nın Yusuf'a karşı kurduğu tuzağın, onun masumiyetini lekelemeye yönelik kötü niyetli bir girişim olduğunu açıkça ortaya koyar.

4عَظِيمٌa-z-m

Kök:ع ظ م—Kadınların hilesinin büyüklüğünü ve etkileyiciliğini vurgulayan bir sıfat.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'azîm' kelimesini 'büyük, yüce, önemli' olarak tanımlar. Ayetteki 'keydekunne azîm' ifadesi, kadınların hilesinin sadece bir aldatmaca olmadığını, aynı zamanda büyük bir etkiye sahip, ciddi sonuçlar doğurabilecek ve üstesinden gelmesi zor bir durum olduğunu belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'azîm' kelimesinin Kur'an'da niceliksel ve niteliksel büyüklüğü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, 'keyd' ile birlikte kullanıldığında, kadınların hilesinin sadece kapsam olarak değil, aynı zamanda etkileri ve sonuçları açısından da ne denli büyük ve tehlikeli olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'azîm' kelimesinin 'şanı yüce, değeri büyük' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'keydekunne azîm' ifadesi, kadınların hilesinin sıradan bir aldatmaca olmadığını, aksine büyük bir ustalık ve etki gücüyle icra edildiğini, bu nedenle de dikkat çekici ve tehlikeli olduğunu belirtir.

Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

12/28. “Ne zamanki -kadının kocası- gömleğinin arka tarafından parçalanmış olduğunu gördü, dedi ki: Şüphesiz bu -Ey kadın!.- Sizin tuzağınızdandır. Şüphe yok ki, sizin tuzağınız pek büyüktür.” “bu ne büyük bir hiledir.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13 Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye Kelime-i Şuaybiyye