Yûsuf Sûresi 59. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Yûsuf 59Cüz 13 · Sayfa 242

Yûsuf Sûresi 59. Âyet

يوسف

Velemmâ cehhezehum bicehâzihim kâle-/tûnî bi-eḣin lekum min ebîkum(c) elâ teravne ennî ûfî-lkeyle veenâ ḣayru-lmunzilîn(e)

Yusuf, onların yüklerini hazırlatınca dedi ki: "Sizin baba bir kardeşinizi de bana getirin. Görmüyor musunuz, ölçeği tam dolduruyorum ve ben misafir ağırlayanların en iyisiyim."

Yûsuf Suresi'nin 59. ayeti, Hz. Yusuf'un kardeşlerine erzaklarını hazırlatması ve onlardan Bünyamin'i getirmelerini istemesi olayını anlatır. Ayet, 'cihaz', 'kefl' ve 'inzal' gibi kavramlar üzerinden hem maddi hazırlıkları hem de Hz. Yusuf'un cömertliğini ve misafirperverliğini vurgular.

1جَهَّزَهُمc-h-z

Kök:ج ه ز—Onların erzaklarını, yüklerini hazırladı, donattı.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cihâz (جهاز), yolculuk için gerekli olan eşya ve levazımat demektir. Ayetteki 'cehhezehum' fiili, Hz. Yusuf'un kardeşlerinin yolculukları için gerekli olan erzak ve diğer ihtiyaçlarını hazırlamasını ifade eder. Bu, sadece yükleme değil, aynı zamanda tedarik etme ve düzenleme anlamını da içerir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Cihâz, bir yolcunun beraberinde götürdüğü eşyadır. 'Cehhezehum bi-cihâzihim' ifadesi, onların yolculukları için gerekli olan şeyleri kendilerine hazırlayıp verdiğini mecazi olarak anlatır. Burada fiil, nesneye yönelik bir hazırlık eylemini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Cihâz, bir iş için hazırlanan alet ve edevattır. Yolculuk bağlamında ise, yolcunun ihtiyaç duyduğu her şeyi kapsar. Ayetteki kullanım, Hz. Yusuf'un kardeşlerinin dönüş yolculukları için gerekli olan erzak ve diğer malzemeleri eksiksiz bir şekilde temin etmesini ve düzenlemesini ifade eder.

2بِجَهَازِهِمْc-h-z

Kök:ج ه ز—Onların yükleri, erzakları, yolculuk eşyaları ile.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Cihâz, yolculukta ihtiyaç duyulan eşya ve erzak demektir. Ayetteki 'bi-cihâzihim' ifadesi, Hz. Yusuf'un kardeşlerinin kendi yolculukları için hazırlanan özel yüklerini, yani erzaklarını ve diğer eşyalarını kasteder. Bu, fiilin nesnesi olarak, hazırlanan şeyin kendisini belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Cihâz, yolculuk için hazırlanan her türlü malzemedir. Ayetteki 'bi-cihâzihim' ifadesi, 'onların yükleriyle birlikte' veya 'onların yüklerini hazırlayarak' anlamını taşır. Buradaki 'bâ' harfi, 'ile' veya 'vasıtasıyla' anlamı katarak, hazırlık eyleminin bu yükler üzerinden gerçekleştiğini gösterir.

3أُوفِىv-f-y

Kök:و ف ي—Ölçüyü tam veririm, eksiksiz tutarım, bol veririm.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vefâ (وفاء), bir şeyi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmektir. 'Evfeytü'l-keyl' (أوفيت الكيل), ölçüyü tam ve eksiksiz verdim demektir. Ayetteki 'ûfî' fiili, Hz. Yusuf'un ölçüyü sadece tam değil, aynı zamanda cömertçe, bolca verdiğini ifade eder. Bu, onun adaletinin ve ihsanının bir göstergesidir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Vefâ, bir şeyi tamamlamak ve eksiksiz kılmaktır. 'Evfâ' fiili, bir şeyi tam olarak vermek, borcunu ödemek veya vaadini yerine getirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'ûfî' kelimesi, Hz. Yusuf'un ölçüyü tam ve hatta fazlasıyla verdiğini, yani cömert davrandığını belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Vefâ kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle ahde vefa, sözünü yerine getirme ve bir şeyi tamamlama anlamlarında kullanılır. Bu ayette 'ûfî' kelimesi, Hz. Yusuf'un ticari bir işlemde dürüstlüğünü ve cömertliğini, yani ölçüyü tam ve hatta bolca verdiğini vurgular. Bu, onun ahlaki üstünlüğünü gösterir.

4ٱلْكَيْلَk-y-l

Kök:ك ي ل—Ölçülen şey, ölçü birimi.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Keyl (كيل), ölçülen şey veya ölçme eylemi demektir. Ayetteki 'el-keyl' kelimesi, Hz. Yusuf'un kardeşlerine verdiği erzakın miktarını, yani ölçülen tahılı ifade eder. Burada 'ûfî' fiiliyle birlikte kullanılarak, ölçünün tam ve eksiksiz verildiği vurgulanır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Keyl, tahıl ve benzeri şeyleri ölçmek için kullanılan birimdir. Ayetteki 'el-keyl' kelimesi, Hz. Yusuf'un kardeşlerine verdiği erzakın miktarını, yani ölçülen tahılı ifade eder. Bu, o dönemdeki ticari alışverişlerde kullanılan temel bir terimdir.

5ٱلْمُنزِلِينَn-z-l

Kök:ن ز ل—Misafir ağırlayanlar, konuk edenler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nüzûl (نزول), yukarıdan aşağıya inmek demektir. 'Enzele' (أنزل) fiili ise birini bir yere indirmek, konuk etmek anlamında kullanılır. 'Münzil' (منزل), misafir ağırlayan kişidir. Ayetteki 'el-münzilîn' ifadesi, Hz. Yusuf'un misafirperverliğini ve konukseverliğini, yani misafirleri en iyi şekilde ağırlayanlardan biri olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İnzâl (إنزال), birini bir yere yerleştirmek, konuk etmek demektir. 'Münzil', misafir ağırlayan, konuksever kimsedir. Ayetteki 'hayru'l-münzilîn' ifadesi, Hz. Yusuf'un misafir ağırlama konusunda üstünlüğünü, yani konuklarına karşı cömert ve iyi davrandığını belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Nüzûl kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle bir yerden başka bir yere iniş veya bir şeyi bir yere yerleştirme anlamlarında kullanılır. 'Münzil' kelimesi ise, misafir ağırlayan, konuksever kişi anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un sadece erzak vermekle kalmayıp, aynı zamanda kardeşlerine karşı gösterdiği misafirperverliği ve cömertliği ifade eder.

Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

12/59. “Ve onların yüklerini hazırlayıp tanzim edince dedi ki: Bana siz baba bir kardeşinizi getiriniz. Görmüyor musunuz ki, ben ölçeği tamam ölçüyorum ve ben misâfir kabul edenlerin en hayırlısıyım.” Emmâre, levvâme, mülhime, hırs, kin, gazab, gönülün hakikatinden haberdar olmadıklarından ona hepsi perdeli kaldı. Ama gönül onların hepsini tanıdı. Bunlar geldi. Yûsuf (a.s.)a isteklerini söylediler. Yûsuf (a.s.) onların yüklerini, cihazlarını tamamladı. Ve dedi ki; “sizin küçük bir kardeşiniz daha olacak. Onu babanızdan bana getirin. Beni görüp bildiniz. Ben kileleri ifa edenim. Size istediğiniz şeyi verenim. Ve ben misafir kabul edenlerin en hayırlısıyım” dedi. “Hem sizi bir misafir olarak baktım. Yedirdim, içirdim. İstediğiniz ve taleb ettiğiniz malı da veriyorum. Bir dahaki sefere kardeşinizi de getirin” diyor. “eğer onu getirmezseniz sizin için ölçü, buğday, tartı yoktur. Benim yanımda size verecek bir şey yoktur.” Küçük kardeşinizi getirmezseniz artık bana yaklaşmayın, gelmeyin diyor Yûsuf (a.s.)

Eserin tamamını oku