Yûsuf Sûresi 69. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'دخول' (duhûl) kelimesini bir şeyin içine girmek olarak tanımlar ve genellikle bir mekâna veya bir duruma nüfuz etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'دَخَلُوا۟ عَلَىٰ يُوسُفَ' ifadesi, kardeşlerin Yusuf'un huzuruna varmalarını, onun mekanına girmelerini ve böylece onunla yüzleşmelerini anlatır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'دخول' kelimesinin bazen mecazi anlamlar taşıyabileceğine işaret etse de, bu ayetteki kullanımının doğrudan ve gerçek anlamda bir mekana girişi ifade ettiğini belirtir. Kardeşlerin Yusuf'un yanına fiziksel olarak girmeleri, olayın başlangıç noktasını oluşturur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'إيواء' (îvâ) kelimesini birini barındırmak, ona sığınak sağlamak ve korumak olarak açıklar. Ayetteki 'ءَاوَىٰٓ إِلَيْهِ أَخَاهُ' ifadesi, Yusuf'un kardeşini sadece yanına almakla kalmayıp, ona karşı derin bir şefkat ve koruma hissiyle yaklaştığını, onu bağrına bastığını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'أوى' kökünün güvenli bir yere yönelme ve sığınma anlamlarını içerdiğini belirtir. Yusuf'un kardeşini 'îvâ' etmesi, ona sadece fiziksel bir yer sağlamak değil, aynı zamanda duygusal bir güven ve huzur ortamı sunmasıdır, bu da Yusuf'un kardeşine olan sevgisini ve koruyuculuğunu gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'أخ' (ah) kelimesinin hem nesep kardeşliğini hem de din kardeşliğini ifade edebileceğini belirtir. Bu ayette 'أَنَا۠ أَخُوكَ' ifadesi, Yusuf'un Bünyamin'e kendi öz kardeşliği gerçeğini açıklayarak, aralarındaki kan bağını ve bu bağın getirdiği yakınlığı ve güveni vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'أخ' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik kardeşliği değil, aynı zamanda toplumsal ve ahlaki bir dayanışmayı da ifade ettiğini belirtir. Yusuf'un bu ifadeyi kullanması, Bünyamin'e hem biyolojik kardeşliğini hatırlatmak hem de ona karşı hissettiği sorumluluk ve dayanışmayı dile getirmektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'بؤس' (bü's) kelimesini şiddetli sıkıntı, keder ve zorluk olarak tanımlar. 'لا تبتئس' (lâ tebte'is) ifadesi, Yusuf'un kardeşine, geçmişte yaşananlar veya diğer kardeşlerinin tutumları yüzünden üzülmemesini, kederlenmemesini öğütlediğini gösterir. Bu, Yusuf'un kardeşine teselli ve güvence verme çabasıdır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ابتئاس' (ibtias) fiilinin, bir musibet veya kötü bir durum karşısında duyulan derin üzüntü ve kederi ifade ettiğini belirtir. Yusuf'un bu kelimeyi kullanması, Bünyamin'in yaşadığı veya yaşayabileceği olumsuzluklara karşı onu rahatlatma ve ona moral verme amacını taşır.