İbrâhîm Sûresi 18. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

İbrâhîm 18Cüz 13 · Sayfa 257

İbrâhîm Sûresi 18. Âyet

ابراهيم

Meśelu-lleżîne keferû birabbihim(s) a'mâluhum keramâdin(i)şteddet bihi-rrîhu fî yevmin ‘âsif(in)(s) lâ yakdirûne mimmâ kesebû ‘alâ şey-/(in)(c) żâlike huve-ddalâlu-lba'îd(u)

Rablerini inkar edenlerin durumu şudur: Onların işleri, fırtınalı bir günde rüzgarın şiddetle savurduğu küle benzer. (Dünyada) kazandıkları hiçbir şeyin (ahirette) yararını görmezler. İşte bu, derin sapıklıktır.

İbrâhîm Suresi 18. ayet, inkarcıların amellerinin değersizliğini ve ahirette kendilerine bir fayda sağlamayacağını, rüzgarın savurduğu küle benzetme yoluyla anlatır. Ayet, 'küfür', 'amel', 'remâd', 'iştiddâd' ve 'dalâl' gibi anahtar kavramlar üzerinden bu derin anlamı dilbilimsel bir ustalıkla aktarır.

1كَفَرُوا۟k-f-r

Kök:ك ف ر—Rablerini inkar edenler, O'nun nimetlerini örtbas edenler anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): K-f-r kökü, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Küfür, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek ve O'nun varlığını veya birliğini inkar etmektir. Ayetteki 'keferû' fiili, Rablerinin varlığını ve birliğini inkar eden, O'na karşı nankörlük eden kimseleri ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'küfr' kavramını Kur'an'ın temel kavramlarından biri olarak ele alır ve onu 'şükr'ün zıttı olarak konumlandırır. Küfür, Allah'ın lütuflarını görmezden gelmek, O'na karşı nankörlük etmek ve nihayetinde O'nun mesajını reddetmektir. Ayetteki kullanım, bu reddedişin ve nankörlüğün amelleri değersiz kıldığını vurgular.

2أَعْمَـٰلُهُمْa-m-l

Kök:ع م ل—İnkarcıların dünyada yaptıkları işler, eylemler ve çabalar demektir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Amel, kişinin yaptığı her türlü iş ve eylemdir. Ayetteki 'a'mâluhum', inkarcıların dünyada iyi niyetle veya başka amaçlarla yaptıkları tüm fiilleri kapsar. Ancak bu fiiller, küfürleri nedeniyle ahirette bir karşılık bulamayacaktır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Amel, iradeye dayalı olarak yapılan her türlü fiildir. Ayetteki 'a'mâluhum' ifadesi, inkarcıların dünyadaki çabalarını ve gayretlerini belirtir. Ancak bu çabalar, temel inanç eksikliği nedeniyle ahiretteki karşılık açısından 'küle' benzetilerek değersizleştirilmiştir.

3كَرَمَادٍr-m-d

Kök:ر م د—Rüzgarın savurduğu kül gibi, değersiz ve faydasız olan şey anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Remâd, ateşin yakıp bitirdiği şeyden geriye kalan tozdur. Ayetteki 'keremâdin' benzetmesi, inkarcıların amellerinin, tıpkı kül gibi, hiçbir ağırlığı, değeri ve kalıcılığı olmadığını, kolayca dağılıp yok olacağını ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Remâd, yanmış odun veya kömürün kalıntısıdır. Bu benzetme, inkarcıların amellerinin zahiren var gibi görünse de, özünde bir fayda sağlamayacağını, ahirette hiçbir karşılığı olmayacağını ve tıpkı kül gibi dağılıp gideceğini anlatır.

4ٱشْتَدَّتْş-d-d

Kök:ش د د—Rüzgarın şiddetlenmesi, kuvvetlenmesi ve savurganlaşması anlamındadır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Ş-d-d kökü, bir şeyin kuvvetlenmesi, güçlenmesi ve şiddetlenmesi anlamına gelir. Ayetteki 'iştəddet' fiili, rüzgarın külleri savurmadaki aşırı gücünü ve etkisini vurgular. Bu, inkarcıların amellerinin ne kadar kolayca yok olacağını pekiştirir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Şiddet, bir şeyin en üst seviyeye ulaşması, kuvvetlenmesi demektir. Ayette 'iştəddet bihi' ifadesi, rüzgarın küle karşı gösterdiği yıkıcı ve dağıtıcı gücü anlatır. Bu, inkarcıların amellerinin ahiretteki akıbetinin kaçınılmazlığını ve geri dönülemezliğini sembolize eder.

5ٱلضَّلَـٰلُd-l-l

Kök:ض ل ل—Doğru yoldan sapma, haktan uzaklaşma ve şaşkınlık içinde olma halidir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Dalâl, doğru yoldan sapmak, kaybolmak ve şaşırmak demektir. Ayetteki 'ed-dalâlu' ifadesi, inkarcıların Rablerini inkar etmeleri ve amellerinin değersizleşmesi sonucunda içine düştükleri büyük ve geri dönülmez sapıklığı ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'dalâl' kavramını Kur'an'da 'hidayet'in zıttı olarak inceler. Dalâl, Allah'ın gösterdiği doğru yoldan sapmak, hakikatten uzaklaşmak ve manevi olarak kaybolmaktır. Ayetteki 'ed-dalâlu' ifadesi, inkarcıların bu sapıklıklarının derinliğini ve ahiretteki sonuçlarının ciddiyetini vurgular.

İbrâhîm Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(18) Meselullezîne keferû bi rabbihim a’mâluhum ke remâdinişteddet bihir rîhu fî yevmin âsıfin, lâ yakdirûne mimmâ kesebû alâ şey’in, zâlike huved dalâlul baîd.)

“Rabblerini inkâr edenlerin durumu tıpkı fırtınalı bir günde rüzgârın şiddetle savurduğu bir küle benzer. Kazandıklarından hiçbir şeyi elde edemezler.

İşte asıl uzak sapıklık budur.” Eşya dediğimiz ve atomlardan meydana gelen sûretler Cenâb-ı Hakk (c.c.) ın esmâ-i ilâhiyyesinin zuhurlarıdır. Bunu böyle anladığımız anda eski bakış açımıza göre madde olarak zannettiklerimizin hepsi yok olmuş olur. Bu yok oluş idrâkte olan bir yok oluştur, çünkü biz bunun idrâkine varsak dahi maddenin maddeliği devâm eder. Bunların rûhu ve nûru olduğunu ve bunların oluşturduğu atomsal bir yapı olduğunu düşündüğümüz anda işte bu idrâk tamamen değişecektir. Bu idrâkin birinci aşamasıdır ve ifâdesi “la fâile illâllah” tır.

Bu idrâkin ikinci aşamasında insân gibi şuurlu varlıkların da kendilerine ait bir kimliklerinin olmadığını oradaki varlığın Hakk’ın varlığı olduğu idrâk edildiğinde “küllü men aleyhâ fân” (Rahmân, 55/26) hakîkâti ortaya gelmiş olur.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Kelime-i Üzeyriyye