İbrâhîm Sûresi 38. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

İbrâhîm 38Cüz 13 · Sayfa 260

İbrâhîm Sûresi 38. Âyet

ابراهيم

Rabbenâ inneke ta'lemu mâ nuḣfî vemâ nu'lin(u)(k) vemâ yaḣfâ ‘ala(A)llâhi min şey-in fî-l-ardi velâ fî-ssemâ/-(i)

"Rabbimiz! Şüphesiz sen, gizlediğimizi de, açığa vurduğumuzu da bilirsin. Yerde ve gökte hiçbir şey Allah'a gizli kalmaz."

Bu ayet, İbrahim peygamberin Allah'a yönelişini ve Allah'ın her şeyi kuşatan ilmini vurgular. Gizli ve açık olan her şeyin Allah tarafından bilindiği, hiçbir şeyin O'ndan gizlenemeyeceği temel mesajdır.

1تَعْلَمُa-l-m

Kök:ع ل م—Allah'ın her şeyi kuşatan, eksiksiz ve mutlak bilgisine işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'ta'lemu' fiili, Allah'ın gizli ve açık her şeyi, oluşmadan önce ve sonra, tam ve eksiksiz bir şekilde bildiğini ifade eder. Bu, insan bilgisinden farklı olarak mutlak ve sınırsız bir bilgidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ilm'i, bir şeyin olduğu gibi idrak edilmesi olarak açıklar. Ayetteki 'ta'lemu' fiili, Allah'ın gizli ve açık olan her şeyi, hiçbir istisnası olmaksızın, tam bir vukufla bildiğini, bu bilginin O'nun zatının bir vasfı olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu belirtir. Ayetteki 'ta'lemu' fiili, Allah'ın sadece geçmişi ve bugünü değil, geleceği de kapsayan, her şeyi kuşatan bir bilgiye sahip olduğunu, bu bilginin O'nun kudretinin ve yaratıcılığının bir göstergesi olduğunu ifade eder.

2نُخْفِىh-f-y

Kök:خ ف ى—İnsanların içlerinde sakladıkları, başkalarından gizledikleri düşünce, niyet ve eylemleri ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ihfâ'' kelimesini bir şeyi örtmek, gizlemek olarak açıklar. Ayetteki 'nuhfî' fiili, insanların kalplerinde sakladıkları, dışa vurmadıkları her türlü düşünceyi, niyeti ve sırrı kapsar. Allah'ın bu gizli şeyleri de bildiğini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ihfâ''yı, bir şeyi başkalarından saklamak, görünmez kılmak anlamında kullanır. Ayetteki 'nuhfî' fiili, insanların kendi iç dünyalarında tuttukları, kimseye açmadıkları her şeyi ifade eder. Allah'ın bu gizli hallere de vakıf olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'hafâ'' kökünü, bir şeyin gizli kalması, örtülü olması olarak açıklar. 'Nuhfî' fiili, insanların kendi iradeleriyle gizledikleri, açığa vurmadıkları her şeyi kapsar. Ayet, Allah'ın bu gizli şeyleri de bildiğini, dolayısıyla hiçbir şeyin O'ndan saklanamayacağını vurgular.

3نُعْلِنُa-l-n

Kök:ع ل ن—İnsanların açıkça ortaya koydukları, başkaları tarafından bilinen söz ve eylemleri ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'i'lân' kelimesini bir şeyi açığa vurmak, ilan etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'nu'linu' fiili, insanların sözleriyle veya fiilleriyle dışa vurdukları, başkalarının da şahit olduğu her türlü durumu ifade eder. Allah'ın bu açık şeyleri de bildiğini belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'i'lân'ı, bir şeyi izhar etmek, ortaya çıkarmak olarak açıklar. Ayetteki 'nu'linu' fiili, insanların bilinçli olarak veya farkında olmadan dışa vurdukları, başkaları tarafından görülen veya duyulan her şeyi kapsar. Allah'ın bu açık eylemleri de bildiğini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'i'lân' kavramının 'ihfâ''nın zıttı olarak, bir şeyin gizlilikten çıkarılıp aleniyete kavuşturulması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nu'linu' fiili, insanların toplum içinde sergiledikleri, başkaları tarafından algılanabilen her türlü davranışı ve sözü ifade eder. Allah'ın bu açık eylemleri de tam olarak bildiğini vurgular.

4يَخْفَىٰh-f-y

Kök:خ ف ى—Allah'tan gizli kalmak, O'nun bilgisi dışında olmak anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'hafâ'' kökünü, bir şeyin gizli kalması, örtülü olması olarak açıklar. Ayetteki 'yakhfâ' fiili, hiçbir şeyin, ne kadar küçük veya önemsiz olursa olsun, Allah'ın ilminin dışında kalamayacağını, O'nun her şeyi kuşatan bilgisi karşısında hiçbir gizliliğin var olamayacağını ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'hafâ''nın, bir şeyin gözden veya idrakten uzak kalması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yakhfâ' fiili, Allah'ın ilminin mutlak ve sınırsız olduğunu, yerdeki ve gökteki hiçbir varlığın veya olayın O'nun bilgisinden gizlenemeyeceğini, O'nun her şeye vakıf olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da Allah'ın 'Alîm' (her şeyi bilen) sıfatının, O'nun mutlak aşkınlığını ve her şeye nüfuz eden kudretini gösterdiğini belirtir. Ayetteki 'yakhfâ' fiili, bu mutlak bilginin bir tezahürü olarak, evrenin hiçbir noktasında, hiçbir zaman diliminde Allah'tan gizli kalabilecek bir şeyin olmadığını ifade eder.

İbrâhîm Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(38) Rabbenâ inneke ta’lemu mâ nuhfî ve mâ nu’linu, ve mâ yahfâ alallâhi min şey’infil ardı ve lâ fis semâi.)

"Ey Rabbimiz! Sen bizim gizlediğimizi de açığa vurduğumuzu da şüphesiz bilirsin. Çünkü yerde ve gökte, hiçbir şey Allah'tan gizli kalmaz.” Bu âyeti kerime’de önce Rabbimiz ile başlayan hitâp aynı şekilde devâm etmedi ikinci cümlede “Allah” kelimesini kullandı Cenâb-ı Hakk (c.c).

“Rabbenâ” derken esmâ mertebesinden yâni İbrâhîm

(a.s.) o gün içinde bulunduğu kendi mertebesinden hakîkâti ifâde etmekte, devâmında ise ulûhiyyet mertebesinden ifâdede bulunmaktadır.

İçimizde gizli olan rububiyyet mertebesi îtibarıyla dar bir sahadır, fakat devâmında semâvat ve arz yâni bütün âlemlerin kapsama alınması ulûhiyyet mertebesidir. Her bir Rab bir esmâi ilâhiyyenin faaliyet alanını meydana getirmektedir. Bu nedenle Rab ismi ile ifâde edilen saha Allah ismi ile ifâde edilen sahayı kapsayamaz.

İbrâhîm (a.s.) burada çok büyük bir irfaniyet göstererek beşeri mânâda “Rab” ifâdesini kullanıyor, ulûhiyyet mânâsında “Allah” ismini kullanıyor.

Eserin tamamını oku