İsrâ Sûresi 71. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

İsrâ 71Cüz 15 · Sayfa 289

İsrâ Sûresi 71. Âyet

الإسراء

Yevme ned'û kulle unâsin bi-imâmihim(s) femen ûtiye kitâbehu biyemînihi feulâ-ike yakraûne kitâbehum velâ yuzlemûne fetîlâ(n)

Bütün insanları kendi önderleriyle birlikte çağıracağımız günü hatırla. (O gün) her kime kitabı sağından verilirse, işte onlar kitaplarını okurlar ve kıl kadar haksızlığa uğratılmazlar.

İsrâ Suresi'nin 71. ayeti, kıyamet günündeki hesaplaşmayı ve insanların dünyadaki amellerine göre nasıl muamele göreceklerini tasvir etmektedir. Ayet, özellikle 'çağırma', 'önder', 'kitap' ve 'haksızlık' kavramları üzerinden ilahi adaleti ve bireysel sorumluluğu vurgular.

1نَدْعُوا۟d-a-v

Kök:د ع و—Allah'ın kıyamet günü insanları hesaba çekmek üzere çağırması eylemi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'دعوة' (da've) kelimesinin asıl anlamının 'seslenmek, çağırmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'نَدْعُوا۟' (ned'û) fiili, Allah'ın insanları hesap vermek üzere huzuruna toplamasını ifade eder ki bu, sadece bir sesleniş değil, aynı zamanda bir davet ve celbetme anlamı taşır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'دعاء' (du'â) kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise 'toplamak, bir araya getirmek' anlamında olduğunu belirtir. Yani Allah'ın insanları önderleriyle birlikte bir araya getirmesi ve hesaba çekmesi kastedilir.

2بِإِمَـٰمِهِمْe-m-m

Kök:أ م م—İnsanların dünyada tabi oldukları önderleri, rehberleri veya inanç sistemleri.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'إمام' (imâm) kelimesinin 'önder, rehber' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, her ümmetin peygamberiyle, her topluluğun lideriyle veya her bireyin amel defteriyle çağrılacağı şeklinde yorumlandığını belirtir. Bu, kişinin dünyadaki yönelimini ve tabi olduğu prensipleri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'إمام' (imâm) kelimesinin 'kendisine uyulan, örnek alınan' anlamında olduğunu ve bu ayetteki 'بِإِمَـٰمِهِمْ' (bi-imâmihim) ifadesinin, insanların dünyada takip ettikleri peygamberleri, kitapları veya amelleriyle birlikte çağrılacaklarını gösterdiğini açıklar. Bu, bireyin dünyadaki inanç ve eylemlerinin bir yansımasıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'imâm' kavramının Kur'an'da sadece liderlik değil, aynı zamanda 'yol, rehber, örnek' anlamlarını da taşıdığını vurgular. Bu ayetteki kullanımı, insanların kıyamet günü dünyadaki 'yol göstericileri' veya 'rehber ilkeleri' ile birlikte yargılanacaklarını ifade eder, bu da onların inanç ve yaşam tarzlarını kapsar.

3كِتَـٰبَهُۥk-t-b

Kök:ك ت ب—Kıyamet günü her bireye verilecek olan amel defteri.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'كتاب' (kitâb) kelimesinin asıl anlamının 'yazmak' olduğunu ve Kur'an'da 'yazılı belge, defter' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'كِتَـٰبَهُۥ' (kitâbehû) ifadesi, her insanın dünyada yaptığı amellerin kaydedildiği ve kıyamet günü kendisine sunulacak olan amel defterini ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'كتاب' (kitâb) kelimesinin Kur'an'da 'yazılı belge' anlamında kullanıldığını ve bu ayetteki bağlamda, insanların dünyadaki tüm söz ve fiillerinin kaydedildiği, hesap günü kendilerine verilecek olan defteri temsil ettiğini açıklar.

4يُظْلَمُونَz-l-m

Kök:ظ ل م—Kıyamet günü kimseye haksızlık edilmemesi, adaletin tam olarak tecelli etmesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ظلم' (zulm) kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' olduğunu ve 'haksızlık etmek, adaletsizlik yapmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'وَلَا يُظْلَمُونَ' (ve lâ yuzlemûne) ifadesi, Allah'ın kıyamet günü kimseye zerre kadar haksızlık etmeyeceğini, herkesin hak ettiği karşılığı göreceğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ظلم' (zulm) kelimesinin 'hakkı eksiltmek veya artırmak suretiyle adaletten sapmak' olduğunu açıklar. Bu ayetteki kullanım, Allah'ın adaletinin mutlak olduğunu ve insanların amellerinin karşılığını tam olarak alacaklarını, hiçbir şekilde mağdur edilmeyeceklerini ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'zulm' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi adaletin zıddı olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yuzlemûne' fiili, Allah'ın adaletinin mükemmelliğini ve kıyamet gününde hiçbir bireyin hak ettiğinden az veya fazla bir karşılık görmeyeceğini, yani tam bir adaletle muamele edileceğini vurgular.

İsrâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(71) (Yevme ned'u külle ünasin Bi imamihim* femen utiye Kitabehu Bi yemiynihi fe ülaike yakreune Kitabehüm ve la yuzlemune fetiyla;)

“Kıyamet günü bütün insanları önderleriyle çağıracağız. O gün, kimin amel defteri sağ eline verilirse, işte onlar kitaplarını okuyacaklar ve en küçük bir haksızlığa uğratılmayacaklar.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(4)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7