Kehf Sûresi 22. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kehf 22Cüz 15 · Sayfa 296

Kehf Sûresi 22. Âyet

الكهف

Seyekûlûne śelâśetun râbi'uhum kelbuhum veyekûlûne ḣamsetun sâdisuhum kelbuhum racmen bilġayb(i)(s) veyekûlûne seb'atun veśâminuhum kelbuhum(c) kul rabbî a'lemu bi'iddetihim mâ ya'lemuhum illâ kalîl(un)(k) felâ tumâri fîhim illâ mirâen zâhiran velâ testefti fîhim minhum ehadâ(n)

(Ey Muhammed!) Bazıları bilmedikleri şey hakkında atıp tutarak: "Onlar üç kişidirler, dördüncüleri köpekleridir" diyecekler. Yine, "Beş kişidirler, altıncıları köpekleridir" diyecekler. Şöyle de diyecekler: "Yedi kişidirler, sekizincileri köpekleridir." De ki: "Onların sayısını Rabbim daha iyi bilir. Zaten onları pek az kimse bilir. O halde, onlar hakkında (Kur'an'daki) apaçık tartışma(yı aktarmak)dan başka tartışmaya girme ve bunlar hakkında onlardan hiçbirine bir şey sorma."

Kehf Suresi 22. ayet, Ashab-ı Kehf'in sayısı hakkındaki tartışmaları ve bu konudaki kesin bilginin Allah katında olduğunu vurgular. Ayet, 'gayb'a dayalı tahminler, 'tartışma' ve 'sayı' gibi kavramlar üzerinden bilginin kaynağı ve sınırları üzerine bir dilbilimsel derinlik sunar.

1رَجْمًاr-j-m

Kök:ر ج م—Ayette, 'gayba taş atmak' deyimiyle, kesin bilgiye dayanmayan, tahmini ve zan üzerine yapılan konuşmaları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'racm' kelimesinin asıl anlamının 'taş atmak' olduğunu belirtir. Mecazi olarak ise, 'zan ve tahmine dayalı konuşmak' anlamına gelir. Ayetteki 'racmen bi'l-gayb' ifadesi, bilinmeyen bir konuda, delilsiz ve tahmini olarak konuşmayı, adeta karanlığa taş atar gibi bir eylemi tasvir eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'racmen bi'l-gayb' ifadesini 'zannen bi'l-gayb' yani 'gayb hakkında zan ile konuşmak' olarak açıklar. Bu, Ashab-ı Kehf'in sayısı hakkında kesin bilgiye sahip olmadan yapılan tahminlerin mecazi bir anlatımıdır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'racm'ın 'taş atmak' ve 'zan ile konuşmak' anlamlarını vurgular. Ayetteki kullanımı, Ashab-ı Kehf'in sayısını bilmeden, sadece tahminlere dayanarak konuşanların durumunu betimler; bu, bilginin kesinlikten uzak olduğunu gösterir.

2بِٱلْغَيْبِğ-y-b

Kök:غ ي ب—Gözden gizli olan, bilinmeyen, idrakin ötesindeki gerçeklikleri ifade eder; ayette Ashab-ı Kehf'in sayısının insanlar için bilinmezliğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'gayb'ı 'insan idrakinden gizli olan şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'racmen bi'l-gayb' ifadesi, Ashab-ı Kehf'in sayısının, insanlar için gayb âlemine ait bir bilgi olduğunu ve bu konuda kesin bilgiye sahip olmadan konuşmanın doğru olmadığını belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'gayb' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve 'bilinmeyen, görünmeyen' anlamını vurgular. Bu ayette 'gayb', Ashab-ı Kehf'in sayısının, Allah'ın bilgisi dışında kimsenin kesin olarak bilemeyeceği bir sır olduğunu ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'gayb'ın 'gözden kaybolan, gizlenen' anlamını verir. Ayette, Ashab-ı Kehf'in sayısının, insanların gözünden ve bilgisinden gizli olduğu, dolayısıyla bu konuda yapılan tahminlerin 'gayba taş atmak' hükmünde olduğu belirtilir.

3أَعْلَمُa-l-m

Kök:ع ل م—En iyi bilen, her şeyi kuşatan bilgiye sahip olan anlamındadır; ayette Allah'ın Ashab-ı Kehf'in sayısı hakkındaki mutlak ve eksiksiz bilgisini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ilm' kelimesinin 'bir şeyi olduğu gibi idrak etmek' anlamına geldiğini belirtir. 'A'lem' ise ism-i tafdil olup, 'en iyi bilen' demektir. Ayetteki 'Rabbî a'lemu bi-iddetihim' ifadesi, Ashab-ı Kehf'in sayısını en iyi ve en doğru şekilde bilen tek varlığın Allah olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'ilm'i 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' olarak tanımlar. 'A'lem' formu, Allah'ın bilgisinin sınırsızlığını ve mutlaklığını ifade eder. Bu bağlamda, insanların tahminlerinin aksine, Allah'ın Ashab-ı Kehf'in sayısı hakkındaki bilgisinin tam ve eksiksiz olduğunu belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ilm' kökünün Kur'an'daki geniş kullanım alanına dikkat çeker. 'A'lem' formu, Allah'ın her şeyi kuşatan, mutlak ve yanılmaz bilgisini ifade eder. Ayette, bu bilginin Ashab-ı Kehf'in sayısı gibi gaybî konularda sadece Allah'a ait olduğunu vurgular.

4تُمَارِm-r-y

Kök:م ر ي—Tartışmak, çekişmek, şüpheye düşmek anlamındadır; ayette Ashab-ı Kehf'in sayısı hakkında gereksiz ve faydasız tartışmalardan kaçınmayı emreder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mirâ'' kelimesinin 'şüpheye düşmek, tartışmak, çekişmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'felâ tumâri fîhim' ifadesi, Ashab-ı Kehf'in sayısı gibi kesin bilgiye dayanmayan konularda, faydasız ve derinlemesine tartışmalara girmemeyi öğütler.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mira'' kelimesini 'cedel' (tartışma) olarak açıklar. Ayetteki yasaklama, Ashab-ı Kehf'in sayısı gibi detaylar hakkında, Kur'an'ın verdiği genel bilginin ötesine geçerek, insanlarla gereksiz ve uzayan tartışmalara girmekten sakınmayı ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): es-Sicistânî, 'mira'' kelimesinin 'şüphe ve tartışma' anlamlarını vurgular. Ayetteki 'illâ mirâen zâhirâ' istisnası, sadece yüzeysel ve açık olan, yani Kur'an'ın bildirdiği kadar bilgiyle yetinerek tartışmaya girmeyi caiz kılar, derinlemesine ve detaylı tartışmaları ise yasaklar.

Kehf-Mağara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

* (Ey Muhammed!) Bazıları bilmedikleri şey hakkında atıp tutarak: “Onlar üç kişidirler, dördüncüleri köpekleridir” diyecekler. Yine, “Beş kişidirler, altıncıları köpekleridir” diyecekler. Şöyle de diyecekler: “Yedi kişidirler, sekizincileri köpekleridir.” De ki: “Onların sayısını Rabbim daha iyi bilir. Zaten onları pek az kimse bilir. O hâlde, onlar hakkında (Kur’an’daki) apaçık tartışma(yı aktarmak)dan başka tartışmaya girme ve bunlar hakkında onlardan hiçbirine bir şey sorma.” Kaç kişi oldukları konusunda net bir rakkam söylenmiyor, fakat dikkat çekici bir yön olarak hep tek rakkam olarak belirtiliyor, köpekleri Kıtmir ile çift sayı oluyorlar.

Üç, bu hadiseyi ilmel, aynel, hakkel yakin olarak idrak etmek, Beş, hazret mertebelerini İseviyet üzere olan bir anlayışla idrak etmek, Yedi, yedi nefs mertebesinin orada hazır olmasıdır.

وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍإِنِّي فَاعِلٌ ذَلِكَ غَداً

23-) Ve la tekulenne li şey'in inniy faılün zâlike ğada;

* Hiçbir şey hakkında sakın “yarın şunu yapacağım” deme!

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)