Kehf Sûresi 90. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kehf 90Cüz 16 · Sayfa 303

Kehf Sûresi 90. Âyet

الكهف

Hattâ iżâ beleġa matli'a-şşemsi vecedehâ tatlu'u ‘alâ kavmin lem nec'al lehum min dûnihâ sitrâ(n)

Güneşin doğduğu yere ulaşınca, onu kendileriyle güneş arasına örtü koymadığımız bir halk üzerine doğar buldu.

Bu ayet, Zülkarneyn'in seyahatlerinden birini anlatırken, güneşin doğduğu yere ulaşmasını ve orada yaşayan bir kavmin özelliklerini tasvir etmektedir. Anahtar kavramlar, bu seyahatin varış noktasını, güneşin doğuşunu ve bahsedilen kavmin yaşam biçimini dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.

1بَلَغَb-l-ğ

Kök:بلغ—Bir yere ulaşmak, varmak, erişmek anlamındadır ve Zülkarneyn'in seyahatinin son noktasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'بلغ' kelimesinin bir şeye ulaşmak, son noktasına varmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ' ifadesi, Zülkarneyn'in güneşin doğduğu yere kadar olan yolculuğunun tamamlandığını ve o noktaya ulaştığını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'بلوغ' kelimesini bir şeyin nihayetine ermek, sonuna varmak olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Zülkarneyn'in coğrafi bir hedefe, yani güneşin doğduğu varsayılan en uzak noktaya fiziki olarak eriştiğini gösterir.

2مَطْلِعَṭ-l-ʿ

Kök:طلع—Güneşin doğduğu yer veya zaman anlamına gelir ve Zülkarneyn'in ulaştığı coğrafi konumu belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'مَطْلِعَ الشَّمْسِ' ifadesini güneşin doğduğu yer olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Zülkarneyn'in yeryüzünün doğu ucuna, güneşin ilk göründüğü noktaya ulaştığına işaret eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'مَطْلِع' kelimesinin hem doğuş yeri hem de doğuş zamanı anlamına gelebileceğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Zülkarneyn'in güneşin doğduğu coğrafi bölgeye, yani en doğu noktaya ulaştığını mecazi bir anlatımla ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'طلوع' kelimesini bir şeyin görünür hale gelmesi, yükselmesi olarak tanımlar. 'مَطْلِع' ise bu eylemin gerçekleştiği yerdir. Ayette, Zülkarneyn'in güneşin doğuşunu gözlemlediği en doğu noktaya varışını anlatır.

3قَوْمٍḳ-v-m

Kök:قوم—Bir topluluk, millet veya halk anlamına gelir ve Zülkarneyn'in karşılaştığı insan grubunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'قوم' kelimesini, bir araya gelmiş, belirli bir amaç veya özellik etrafında toplanmış insanlar topluluğu olarak tanımlar. Ayetteki 'قَوْمٍ' ifadesi, Zülkarneyn'in güneşin doğduğu yerde karşılaştığı, kendine özgü yaşam biçimi olan bir insan grubunu belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kavm' kavramının Kur'an'da genellikle belirli bir peygambere muhatap olan veya belirli bir coğrafyada yaşayan insan topluluğunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'قَوْمٍ', Zülkarneyn'in karşılaştığı, dış dünyadan izole, kendine has bir yaşam tarzı olan bir topluluğu işaret eder.

4سِتْرًاs-t-r

Kök:ستر—Örtü, perde, gizleyici şey anlamına gelir ve bahsedilen kavmin güneşin etkilerinden korunmak için kullandığı bir şeyin olmadığını ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ستر' kelimesinin bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لَّمْ نَجْعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتْرًا' ifadesi, bu kavmin güneşin doğrudan etkilerinden korunmak için ne bir elbise ne de bir barınak gibi herhangi bir örtüye sahip olmadığını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ستر' kelimesini, bir şeyi gizleyen veya örten her türlü şey olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu kavmin güneşin yakıcı etkilerinden korunmak için giysi, çadır veya bina gibi herhangi bir koruyucu unsura sahip olmaması, onların ilkel yaşam koşullarını ve belki de güneşle olan özel ilişkilerini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'setr' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir şeyi gizleme, örtme ve koruma anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'سِتْرًا' kelimesi, Allah'ın bu kavme güneşin zararlı etkilerinden korunmak için doğal veya yapay hiçbir koruyucu vermediğini, dolayısıyla onların bu etkilere doğrudan maruz kaldığını ifade eder.

Kehf-Mağara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Cenâb-ı Hakk onların üzerine perdesiz olarak zuhur ettiğini ifade ediyor, bir perdeden bahsedilseydi güneşin hakikatini idrak edememiş olanlar olacaklardı demek ki İbrahimiyet yani tevhid-i ef’al mertebesinde Cenâb-ı Hakk o kişilerin gönüllerinden perdeyi alıyor ve onları perdesiz hâle getiriyor, doğrudan doğruya İlâh-î hakikatlere ayna olacak, aydınlanacak hale getirmiş oluyor ve bunu Zülkarkeyn üzerinden İbrahimiyet mertebesinde bir hadise olarak bizlere gösteriyor.

كَذَلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْراً

91-) Kezâlik ve kad ehatna Bima ledeyhi hubra;

Eserin tamamını oku