Kehf Sûresi 94. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kehf 94Cüz 16 · Sayfa 303

Kehf Sûresi 94. Âyet

الكهف

Kâlû yâżâ-lkarneyni inne ye/cûce veme/cûce mufsidûne fî-l-ardi fehel nec'alu leke ḣarcen ‘alâ en tec'ale beynenâ vebeynehum seddâ(n)

Dediler ki: "Ey Zülkarneyn! Ye'cüc ve Me'cüc (adlı kavimler) yeryüzünde bozgunculuk yapmaktadırlar. Onlarla bizim aramıza bir engel yapman karşılığında sana bir vergi verelim mi?"

Kehf Suresi'nin 94. ayeti, Zülkarneyn ile Yecüc ve Mecüc kavimleri arasındaki ilişkiyi ve sed yapımı talebini dilbilimsel bir çerçevede sunar. Ayet, 'fesat', 'sed' ve 'vergi' gibi anahtar kavramlar üzerinden dönemin sosyal ve siyasi dinamiklerini yansıtırken, bu kavramların Kur'an'daki genel semantik alanlarına da işaret eder.

1يَأْجُوجَe-c-c

Kök:أ ج ج—Yecüc, Kur'an'da adı geçen, bozgunculuk yapan bir kavimdir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'أجج' kökünü 'ateşin alevlenmesi, şiddetlenmesi' anlamında kullanır. Yecüc ve Mecüc isimlerinin bu kökten türemesi, onların 'şiddetli, yakıp yıkan, bozgunculuk yapan' karakterlerine işaret eder. Ayetteki bağlamda, bu kavmin yıkıcı ve tahrip edici doğası vurgulanmaktadır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, özel isimlerin Kur'an'daki semantik alanlarını incelerken, Yecüc ve Mecüc gibi kavim isimlerinin belirli bir 'kötülük' veya 'bozgunculuk' arketipini temsil ettiğini belirtir. Bu ayette, onların 'müfsidûn' (bozguncular) olarak nitelendirilmesi, bu arketipin somut bir ifadesidir.

2مَأْجُوجَe-c-c

Kök:أ ج ج—Mecüc, Yecüc ile birlikte anılan ve bozgunculuk yapan diğer bir kavimdir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, Yecüc ve Mecüc'ü 'birbirine benzeyen, aynı karakterde olan' kavimler olarak açıklar. Bu ayette, ikisinin birlikte zikredilmesi, onların ortak bozgunculuk eylemlerini ve tehditlerini pekiştirir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, Yecüc ve Mecüc'ün 'çokluk, kalabalık ve yayılmacılık' anlamlarını taşıyan bir kökten geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kavimlerin sadece bozgunculuk yapmakla kalmayıp, aynı zamanda sayıca çok ve yayılmacı bir tehdit oluşturdukları ima edilir.

3مُفْسِدُونَf-s-d

Kök:ف س د—Bozgunculuk yapanlar, yeryüzünde fesat çıkaranlar anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'fesad' kelimesini 'salâhın (iyiliğin, düzenin) zıddı' olarak tanımlar. 'Müfsidûn' ise, bu düzeni bozan, yeryüzünde kargaşa ve yıkım çıkaran kişilerdir. Ayette, Yecüc ve Mecüc'ün bu sıfatla nitelendirilmesi, onların toplum düzenini ve barışı tehdit eden eylemlerini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'fesad'ı 'bir şeyin itidalden çıkması' olarak açıklar. 'Müfsidûn' ise, bu itidali bozan, dengeyi altüst edenlerdir. Ayetteki kullanıma göre, Yecüc ve Mecüc'ün eylemleri, sadece fiziksel yıkım değil, aynı zamanda toplumsal ve ahlaki düzenin bozulması anlamına gelir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'fesad' kavramının Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu ve hem maddi hem de manevi bozulmayı ifade ettiğini belirtir. 'Müfsidûn' kelimesi, bu ayette, Yecüc ve Mecüc'ün sadece fiziksel zararlar vermekle kalmayıp, aynı zamanda ahlaki ve toplumsal değerleri de yozlaştıran bir tehdit olduğunu gösterir.

4خَرْجًاh-r-c

Kök:خ ر ج—Bir iş karşılığında ödenen ücret, vergi veya bedel anlamına gelir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Es-Sicistânî, 'harc' kelimesini 'bir şeyin karşılığında verilen mal veya para' olarak açıklar. Ayetteki 'harcen' kelimesi, Zülkarneyn'in sed yapma hizmeti karşılığında halkın ödemeyi teklif ettiği bir tür ücret veya vergiye işaret eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): El-Kefevî, 'harc' ve 'haraç' kelimelerinin köken itibarıyla 'çıkarmak, dışarı atmak' anlamından geldiğini ve buradan 'çıkarılan şey, ödenen şey' manasına evrildiğini belirtir. Ayette, bu kelime, halkın Zülkarneyn'e bir 'çıkarım' yani bir ödeme teklifini ifade eder.

5سَدًّاs-d-d

Kök:س د د—İki şeyin arasını ayıran, engelleyen duvar veya bariyer anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'sedd' kelimesini 'iki şeyin arasını kapatan, engelleyen yapı' olarak tanımlar. Ayetteki 'sedden' kelimesi, Yecüc ve Mecüc'ün saldırılarını önlemek amacıyla inşa edilecek fiziksel bir bariyeri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sedd'i 'bir şeyi kapatmak, engellemek' anlamında kullanır. Kur'an'da bu kelime, hem doğal engeller (dağlar) hem de insanlar tarafından yapılan engeller için kullanılır. Bu ayette, Yecüc ve Mecüc'ün geçişini engellemek için Zülkarneyn'den istenen yapay bir bariyeri ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'sedd' kelimesinin 'bir açıklığı kapatmak, bir yolu tıkamak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kelime, Yecüc ve Mecüc'ün istilalarını durduracak, halkı onlardan koruyacak sağlam bir duvarın inşasını ifade eder.

Kehf-Mağara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

* Dediler ki: “Ey Zülkarneyn! Ye’cüc ve Me’cüc (adlı kavimler) yeryüzünde bozgunculuk yapmaktadırlar. Onlarla bizim aramıza bir engel yapman karşılığında sana bir vergi verelim mi?” Zülkarkeyn’ni o mertebenin komutanı yani aklı olarak, içerdekileride Esmâ-i İlâhiyeden bazı isimler olarak düşündüğümüzde.

قَالَ مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْماً

95-) Kale ma mekkenniy fiyhi Rabbiy hayrun feeıynuniy Bi kuvvetin ec'al beyneküm ve beynehüm radma;

* Zülkarneyn, “Rabbimin bana verdiği (imkân ve kudret, sizin vereceğiniz vergiden) daha hayırlıdır. Şimdi siz bana gücünüzle yardım edin de, sizinle onların arasına sağlam bir engel yapayım” dedi.

Eserin tamamını oku