Kellâ(c) senektubu mâ yekûlu venemuddu lehu mine-l'ażâbi meddâ(n)
Hayır! (İş onun dediği gibi değil). Biz, onun söylediklerini yazacağız ve azabını arttırdıkça arttıracağız!
Hayır, asla öyle değil; biz onun söylediklerini yazacağız ve azabını çoğalttıkça çoğaltacağız.
Bu ayet, Allah'ın inkarcıların sözlerini kaydedeceğini ve onlara verilecek azabın şiddetini ve süresini artıracağını vurgulamaktadır. Ayet, ilahi adalet ve cezanın kaçınılmazlığını dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ketebe (كتب) kelimesi, harfleri bir araya getirerek bir metin oluşturmak anlamına gelir. Ayetteki 'senektubu' (سَنَكْتُبُ) ifadesi, Allah'ın, kullarının sözlerini ve amellerini ilahi bir kayıtla, yani Levh-i Mahfuz'da veya melekler aracılığıyla kaydettiğini, bu kaydın kesinliğini ve şaşmazlığını vurgular. Bu, sadece yazmak değil, aynı zamanda muhafaza etmek ve hesap günü ortaya koymak anlamını da taşır.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'senektubu' ifadesini mecazi olarak 'hükmedeceğiz' veya 'karar vereceğiz' şeklinde yorumlar. Yani, Allah'ın o sözler üzerine bir hüküm vereceği ve karşılığını tayin edeceği anlamındadır. Bu, yazmanın ötesinde, ilahi bir yargı ve ceza kararının kesinleştiğini gösterir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kavl (قول), bir düşünceyi veya fikri sesli olarak ifade etmektir. Ayetteki 'yakûlu' (يَقُولُ) ifadesi, inkarcının Allah'a karşı sarf ettiği, ahireti inkar eden veya şirke davet eden sözleri kapsar. Bu sözler, sadece ağızdan çıkan sesler değil, aynı zamanda bu sözlerin ardındaki inanç ve niyetleri de içerir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kavl' kavramının Kur'an'da sadece sözlü ifadeyi değil, aynı zamanda bir duruşu, bir inancı ve bir eylemi de temsil edebileceğini belirtir. Ayetteki 'mâ yakûlu' (ما يقول) ifadesi, inkarcının sadece belirli bir sözünü değil, genel olarak inkar ve şirk içeren tüm söylemlerini ve bu söylemlerin ardındaki felsefesini ifade eder.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Azâb (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak veya acı vermek anlamına gelir. Kur'an'da genellikle ahiretteki cezayı ifade eder. Ayetteki 'el-azâb' (العذاب), inkarcının sözleri ve amelleri karşılığında karşılaşacağı ilahi cezayı, yani cehennem azabını belirtir. Bu, sadece fiziksel bir acı değil, aynı zamanda ruhsal bir ıstırabı da içerir.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, azabın, kişinin istediği şeylerden mahrum kalması ve hoşlanmadığı şeylerle karşılaşması olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-azâb', inkarcının dünya hayatında arzuladığı şeylerden mahrum kalması ve ahirette de sonsuz bir acı ve pişmanlıkla yüzleşmesi anlamındadır. Bu, ilahi adaletin bir tecellisidir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Medd (مدّ), bir şeyi uzatmak, artırmak veya çoğaltmak anlamına gelir. Ayetteki 'nemuddu' (نَمُدُّ) ifadesi, Allah'ın inkarcının azabını sürekli kılacağını, şiddetini artıracağını ve süresini uzatacağını belirtir. Bu, azabın sadece varlığı değil, aynı zamanda niteliği ve niceliği açısından da artırılacağını gösterir.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'medd' kelimesinin bir şeyi genişletmek ve yaymak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nemuddu lehu mine'l-azâbi meddâ' (وَنَمُدُّ لَهُۥ مِنَ ٱلْعَذَابِ مَدًّا) ifadesi, azabın sadece uzatılması değil, aynı zamanda kapsamının ve etkisinin de genişletileceği, yani azabın her yönden kuşatıcı olacağı anlamını taşır.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'medd' fiilinin Kur'an'da genellikle olumsuz bağlamlarda, yani azabın artırılması veya şeytanın saptırması gibi durumlarda kullanıldığına dikkat çeker. Bu ayette de 'nemuddu' fiili, inkarcının hak ettiği cezanın katlanarak artırılacağını, ilahi gazabın bir tecellisi olarak sonsuzluğa uzanacağını vurgular.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Masdar olarak 'meddâ' (مدًّا) kelimesi, fiilin anlamını pekiştirmek ve vurgulamak için kullanılır. Ayetteki 'nemuddu lehu mine'l-azâbi meddâ' ifadesinde, 'meddâ' kelimesi, azabın uzatılmasının sadece bir eylem olmadığını, aynı zamanda bu uzatmanın çok şiddetli, sürekli ve kesintisiz olacağını vurgular. Bu, azabın niteliğindeki aşırılığı ve sonsuzluğu ifade eder.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, masdarın fiilin anlamını teyit ettiğini ve bazen de fiilin türünü veya miktarını belirttiğini ifade eder. Buradaki 'meddâ' kelimesi, azabın uzatılmasının ne kadar büyük ve kapsamlı olacağını, yani azabın her yönden kuşatıcı ve sonsuz bir şekilde devam edeceğini gösterir. Bu, ilahi cezanın ciddiyetini ve kaçınılmazlığını vurgular.
Meryem Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
(79) (Kellâ, se nektubu mâ yekûlu ve nemuddu lehu minel azâbi medden.)
“Hayır, öyle değil! Onun söylediklerini yazacağız. Ve ona, azâbı uzattıkça uzatacağız.”