Meryem Sûresi 83. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Meryem 83Cüz 16 · Sayfa 311

Meryem Sûresi 83. Âyet

مريم

Elem tera ennâ erselnâ-şşeyâtîne ‘alâ-lkâfirîne teuzzuhum ezzâ(n)

Kafirlerin başına, onları durmadan (günaha ve azgınlığa) tahrik eden şeytanları gönderdiğimizi görmedin mi?

Bu ayet, şeytanların kâfirler üzerindeki etkisini ve onları nasıl kışkırttığını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'tü'uzzuhum azzen' ifadesi, bu kışkırtmanın şiddetini ve sürekliliğini vurgular.

1أَرْسَلْنَاr-s-l

Kök:ر س ل—Allah'ın bir şeyi veya bir kimseyi belirli bir amaçla göndermesi, yollaması.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İrsâl (إرسال), bir şeyi serbest bırakmak, göndermek demektir. Ayetteki 'erselnâ' fiili, Allah'ın şeytanları kâfirler üzerine serbest bırakmasını, onların kâfirler üzerindeki etkisine izin vermesini ifade eder. Bu, bir tür görevlendirme veya yetkilendirme anlamı taşır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İrsâl, bir şeyi bir yere veya bir kimseye yönlendirmek, sevk etmektir. Buradaki 'erselnâ' fiili, şeytanların kâfirleri kışkırtma eylemine Allah'ın izni ve takdiriyle sevk edildiğini gösterir. Bu, şeytanların kendi başlarına değil, ilahi bir irade çerçevesinde hareket ettiğini ima eder.

2ٱلشَّيَـٰطِينَş-t-n

Kök:ش ط ن—İnsanları doğru yoldan saptıran, isyan eden ve şerri temsil eden varlıklar.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Şeytan kelimesi, 'şatane' kökünden gelir ki bu, uzaklaşmak, haktan sapmak demektir. Şeytanlar, Allah'ın rahmetinden uzaklaşmış ve insanları da haktan uzaklaştırmaya çalışan varlıklardır. Ayetteki 'eş-şeyâtîn', kâfirleri kışkırtan, onları günaha ve isyana teşvik eden cin ve insan şeytanlarını kapsar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şeytan, her türlü şerli ve isyankar varlık için kullanılır; cinlerden de olabilir, insanlardan da. Ayetteki 'eş-şeyâtîn', kâfirleri azdırmak ve onları doğru yoldan saptırmak için çalışan, görünür veya görünmez tüm kötü güçleri ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da şeytan kavramı, sadece metafizik bir varlık olmanın ötesinde, insanı kötülüğe sürükleyen içsel ve dışsal tüm güçleri temsil eder. Bu ayetteki şeytanlar, kâfirlerin inkârlarını ve isyanlarını pekiştiren, onları daha da azdıran bir etken olarak sunulur.

3ٱلْكَـٰفِرِينَk-f-r

Kök:ك ف ر—Hakkı örten, inkâr eden ve Allah'ın nimetlerine nankörlük eden kimseler.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Küfrün temel anlamı örtmektir. Çiftçi tohumu toprağa örttüğü için 'kâfir' denir. Ayetteki 'el-kâfirîn', Allah'ın birliğini, peygamberliğini ve ahiret gününü inkâr ederek hakkı örten, gizleyen kimselerdir. Şeytanlar da bu örtme eylemini daha da derinleştirmeye çalışır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Küfrün aslı, bir şeyi örtmektir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın birliğini ve peygamberliğini inkâr etmek suretiyle hakkı örtmektir. Ayetteki 'el-kâfirîn', şeytanların hedef aldığı, zaten inkâr halinde olan ve bu inkârları sebebiyle şeytanların kışkırtmalarına açık hale gelmiş kimselerdir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kâfir kelimesi, sadece inanmayan değil, aynı zamanda gerçeği bile bile reddeden ve nankörlük eden kişiyi ifade eder. Bu ayette şeytanların kışkırtması, kâfirlerin zaten var olan inkâr ve nankörlük eğilimlerini daha da güçlendirmeye yöneliktir.

4تَؤُزُّهُمْe-z-z

Kök:أ ز ز—Şiddetle kışkırtmak, tahrik etmek, dürtmek ve azdırmak.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Ezzen (أزًّا), şiddetli bir şekilde tahrik etmek, kışkırtmak demektir. 'Te'uzzuhum', şeytanların kâfirleri günaha ve isyana karşı şiddetli bir şekilde dürttüğünü, onları sürekli olarak tahrik ettiğini ifade eder. Bu, pasif bir etki değil, aktif ve sürekli bir kışkırtmadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Ezzen, bir şeyi şiddetle hareket ettirmek, onu tahrik etmektir. Ayetteki 'te'uzzuhum', şeytanların kâfirlerin içindeki kötü eğilimleri harekete geçirdiğini, onları daha da azgınlaştırdığını ve isyana sürüklediğini gösterir. Bu, bir tür içsel dürtme ve teşviktir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Ezzen, bir şeyi şiddetle itmek, onu tahrik etmek ve kışkırtmaktır. Ayetteki 'te'uzzuhum', şeytanların kâfirleri günah işlemeye, inkârda direnmeye ve azgınlıkta ileri gitmeye zorlayıcı bir şekilde teşvik ettiğini, onları bu yönde sürekli dürttüğünü belirtir.

5أَزًّاe-z-z

Kök:أ ز ز—Kışkırtmanın şiddetini ve sürekliliğini pekiştiren, fiilin masdar hali.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Masdarın fiilden sonra gelerek anlamı pekiştirmesi Arap dilinde yaygın bir kullanımdır. 'Te'uzzuhum azzen' ifadesi, şeytanların kâfirleri kışkırtma eyleminin sadece gerçekleştiğini değil, aynı zamanda bu kışkırtmanın çok şiddetli, sürekli ve etkili olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Masdarın fiili teyit etmesi, o fiilin anlamını güçlendirir ve derinleştirir. 'Ezzen' kelimesi, şeytanların kâfirleri kışkırtma eyleminin sıradan bir kışkırtma olmadığını, aksine onları tam anlamıyla azdıran, şiddetli ve kesintisiz bir tahrik olduğunu gösterir.

Meryem Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(83) (E, lem tere ennâ erselneş şeyâtîne alel kâfirîne teuzzuhum ezzen.)

“Onları, kışkırttıkça kışkırtan (tahrik eden) şeytanları, kâfirlerin üzerine nasıl gönderdiğimizi görmüyor musun?” Birçok yerde geçen bu ifâdesi mazide olmuş birçok hâdiseyi hâlde olmuş gibi gösterip ifâde etmektedir. Dünyâ ve güneş arasında dönüş sistemine göre oluşmuş olan zaman kavramını kabul ediyoruz ve ona göre değerlendirmelerde bulunuyoruz, oysa bu âlemde “tek bir an” vardır ve ona da “an-ı dâim” denmektedir. İşte bu an her an yaşanmaktadır. O günlerde fizîkî mânâda olmuş olan bu hâdiseler bugün mânevi mânâda yaşanmaktadır hem de her birerlerimizin üzerinde yaşanmaktadır. “e lem tere” yâni “görmüyormusun”

Eserin tamamını oku