Bakara Sûresi 119. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Bakara 119Cüz 1 · Sayfa 18

Bakara Sûresi 119. Âyet

البقرة

İnnâ erselnâke bilhakki beşîran veneżîrâ(an)(s) velâ tus-elu ‘an ashâbi-lcehîm(i)

Şüphesiz biz seni hak ile; müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik. Sen cehennemlik olanlardan sorumlu tutulacak değilsin.

Bakara 119. ayet, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) risaletinin temel niteliklerini ve sorumluluklarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, 'hak' kavramının gönderilişin özünü oluşturduğunu, 'beşîr' ve 'nezîr' vasıflarının peygamberlik görevinin iki ana boyutunu ifade ettiğini ve 'ashâbu'l-cahîm'den sorumlu olmama durumunun risaletin sınırlarını çizdiğini vurgular.

1أَرْسَلْنَاكَr-s-l

Kök:ر س ل—Allah'ın Hz. Peygamber'i bir elçi olarak görevlendirmesi ve göndermesi eylemini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'irsâl' (إرسال) kelimesini bir şeyi serbest bırakmak, salıvermek ve göndermek olarak açıklar. Ayetteki 'erselnâke' ifadesi, Allah'ın Hz. Peygamber'i insanlara doğru yolu göstermesi için bir elçi olarak serbest bırakıp görevlendirmesini ve risaletle donatmasını ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'erselnâke' ifadesini 'بعثناك' (ba'asnâke - seni gönderdik) anlamında kullanır. Bu, Allah'ın peygamberi belirli bir görevle, yani hakikatle müjdeleyici ve uyarıcı olarak insanlara yolladığını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'resûl' (رسول) kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Erselnâke' fiili, bu 'resûl' olma durumunun Allah tarafından bahşedildiğini, yani peygamberin kendi iradesiyle değil, ilahi bir atamayla bu göreve getirildiğini vurgular.

2بِٱلْحَقِّh-k-k

Kök:ح ق ق—Hz. Peygamber'in gönderilişinin temelinin ve getirdiği mesajın doğruluğunu, gerçekliğini ve adaleti ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hak' (حق) kelimesini 'bir şeyin sabit olması, doğru olması ve gerçeğe uygun olması' olarak tanımlar. Ayetteki 'bi'l-hakkı' ifadesi, Hz. Peygamber'in getirdiği dinin ve mesajın mutlak doğru, gerçek ve şüphe götürmez olduğunu, ilahi bir kaynaktan geldiğini belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'bi'l-hakkı' ifadesini 'bil-Kur'ân' (Kur'an ile) veya 'bi'l-İslâm' (İslam ile) olarak tefsir eder. Bu, gönderilişin amacının ve içeriğinin Kur'an ve İslam'ın hakikatleri olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hak' kavramının Kur'an'da hem 'doğruluk, gerçeklik' hem de 'adalet, adil hüküm' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, peygamberin gönderilişinin hem mesajının doğruluğunu hem de ilahi adaleti tesis etme amacını içerdiğini vurgular.

3بَشِيرًاb-ş-r

Kök:ب ش ر—Hz. Peygamber'in iman edenlere ve salih amel işleyenlere cennet ve Allah'ın rızası gibi güzel sonuçları müjdeleyen vasfını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'beşâret' (بشارة) kelimesini 'sevindirici haber vermek' olarak açıklar. 'Beşîr' ise bu haberi getiren kişidir. Ayetteki 'beşîran' ifadesi, Hz. Peygamber'in müminlere Allah'ın rahmetini, mağfiretini ve cennetini müjdeleyen bir elçi olduğunu vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'beşîr' kelimesini 'müjdeleyici' olarak açıklar ve bu müjdenin genellikle hayırlı ve sevindirici haberler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, peygamberin tebliğ ettiği hakikatlere uyanlar için vaat edilen güzellikleri haber vermesini ifade eder.

4وَنَذِيرًاn-z-r

Kök:ن ذ ر—Hz. Peygamber'in inkâr edenleri ve günah işleyenleri Allah'ın azabıyla ve cehennemle uyaran vasfını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'inzâr' (إنذار) kelimesini 'korkutmak, uyarmak' olarak tanımlar. 'Nezîr' ise bu uyarıyı yapan kişidir. Ayetteki 'nezîran' ifadesi, Hz. Peygamber'in insanları Allah'ın emirlerine uymadıkları takdirde karşılaşacakları kötü sonuçlar, özellikle cehennem azabı konusunda uyaran bir elçi olduğunu belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'inzâr'ın 'korkutmak ve sakındırmak' anlamına geldiğini ve genellikle kötü bir akıbetten sakındırmak için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'nezîran' vasfı, peygamberin tebliğ görevinde sadece müjdelemekle kalmayıp, aynı zamanda insanları yanlış yoldan dönmeleri için uyarıcı bir rol üstlendiğini gösterir.

5ٱلْجَحِيمِc-h-m

Kök:ج ح م—Ateşi şiddetli olan, derin ve geniş cehennem çukurlarından birini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'cahîm' (جحيم) kelimesini 'şiddetli yanan ateş' olarak açıklar ve cehennemin isimlerinden biri olduğunu belirtir. Ayetteki 'ashâbu'l-cahîm' ifadesi, bu şiddetli ateşe müstahak olanları, yani cehennemlikleri ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'cahîm'i 'şiddetli yanan ateş' olarak tanımlar ve Kur'an'da cehennemin bir adı olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, peygamberin tebliğine kulak asmayan ve inkârda direnenlerin varacağı yeri işaret eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'cahîm'in cehennemin katmanlarından biri olduğunu ve 'cahm' kökünden türediğini, bu kökün 'gözün şiddetli bakışı' veya 'ateşin şiddetli yanışı' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, cehennemin korkutucu ve yakıcı niteliğini vurgular.

Bakara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِّ بَشِيراً وَنَذِيراً وَلاَ تُسْأَلُ عَنْ أَصْحَابِ الْجَحِيمِ

(2/119) İnna erselnake BilHakkı beşiyran ve neziyran, ve la tüs'elü an ashabilcehıym;

* Şüphesiz biz seni hak ile; müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik. Sen cehennemlik olanlardan sorumlu tutulacak değilsin.

Muhakkak ki biz seni gönderdik, Hakk olarak müjdeleyeci ve ikaz edici olarak, yani Hakk esmâsının zuhuru olarak gönderdik işte o zaman sen müjdeleyici oldun, ben de olan bu Hakk esmâsı sizlerde de vardır diye müjdeledin.

Ve bu hakikati idrakten gaflette olmayın diye ikaz edici olarak gönderdik. Ve cehennem ehlinden de sen sorumlu değilsin, sen müjdeci olup ikazını da yaptıktan sonra onlardan sen sorumlu değilsin, senin görevin bu hakikatları bildirmektir, tatbik eden eder, etmeyen etmez .

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

Bakara Dosyası Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba İnşikâk Sûresi