Bakara Sûresi 94. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Bakara 94Cüz 1 · Sayfa 15

Bakara Sûresi 94. Âyet

البقرة

Kul in kânet lekumu-ddâru-l-âḣiratu ‘inda(A)llâhi ḣâlisaten min dûni-nnâsi fetemennevu-lmevte in kuntum sâdikîn(e)

De ki: "Eğer (iddia ettiğiniz gibi) Allah katındaki ahiret yurdu (cennet) diğer insanlar için değil de, yalnız sizinse ve doğru söyleyenler iseniz haydi ölümü temenni edin!"

Bu ayet, Yahudilerin ahiret yurdunun sadece kendilerine ait olduğu iddiasını çürütmekte ve bu iddialarında samimi iseler ölümü dilemeleri gerektiğini ifade etmektedir. Ayet, 'dar', 'ahiret', 'halisa', 'nas' ve 'mevt' gibi temel kavramlar üzerinden bu meydan okumayı dilbilimsel bir derinlikle sunar.

1ٱلدَّارُd-v-r

Kök:د و ر—Bu ayette 'yurt', 'mesken' anlamında kullanılmıştır ve ahiret yurdunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'dâr' kelimesinin dönmek, kuşatmak anlamındaki 'devr' kökünden geldiğini belirtir. Bir yerin etrafının çevrilmesi veya bir şeyin etrafında dönülmesiyle ilişkilendirir. Ayetteki 'ed-dâru'l-âhiret' ifadesi, insanların nihai dönüş yeri olan ahiret yurdunu ifade eder. Bu bağlamda, dünya hayatının geçiciliğine karşılık, ahiretin kalıcı bir mesken oluşuna vurgu yapar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'dâr' kelimesini 'mesken' ve 'menzil' olarak açıklar. Ayetteki 'ed-dâru'l-âhiret' ifadesi, ahiret yurdunun, yani cennetin veya cehennemin kastedildiğini belirtir. Yahudilerin bu yurdun sadece kendilerine ait olduğu iddiasını çürütmek için kullanılmıştır.

2ٱلْـَٔاخِرَةُe-h-r

Kök:أ خ ر—Bu ayette dünya hayatının zıttı olan, ölümden sonraki ebedi hayatı ve yurdu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'âhiret' kelimesini 'sonra gelen' veya 'son' anlamında açıklar. Dünya hayatının ardından gelen, ebedi olan hayatı ifade eder. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin dünya hayatına olan düşkünlükleri ve ahireti sadece kendilerine has görme iddialarına bir göndermedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'âhiret' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'son' veya 'sonraki' olduğunu belirtir. Dünya hayatının geçiciliğine karşılık, ahiretin ebedi ve nihai bir varış noktası olduğunu vurgular. Bu ayette, Yahudilerin ahireti tekellerine alma iddialarının, Kur'an'ın evrensel ahiret anlayışıyla çeliştiğini gösterir.

3خَالِصَةًh-l-s

Kök:خ ل ص—Bu ayette 'sadece bir şeye ait olmak', 'saf', 'katışıksız' anlamında kullanılmıştır; başkasına ortak olmayan, özel mülkiyet.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'halas' kökünün bir şeyin başka şeylerden arınması, saf ve katışıksız hale gelmesi anlamına geldiğini belirtir. 'Hâlisa' kelimesi, bir şeyin sadece bir kişiye veya gruba özgü olması, başkalarının onda hakkı olmaması durumunu ifade eder. Ayetteki 'hâlisa min dûni'n-nâs' ifadesi, Yahudilerin ahiretin sadece kendilerine ait olduğu, başkalarının bundan mahrum olduğu yönündeki iddialarını yansıtır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'halas' kelimesinin bir şeyin saflaşması, arınması ve sadece bir şeye tahsis edilmesi anlamlarını taşıdığını açıklar. 'Hâlisa' kelimesi, bir şeyin başkalarından ayrılıp sadece belirli bir zümreye ait kılınması durumunu ifade eder. Ayette, Yahudilerin ahireti kendilerine özgü kılma iddialarının batıllığını ortaya koyar.

4ٱلنَّاسِe-n-s

Kök:أ ن س—Bu ayette 'insanlar', 'tüm insanlar' anlamında kullanılmıştır; Yahudilerin dışındaki diğer tüm insanları kapsar.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'nâs' kelimesinin 'üns' (alışma, yakınlık) kökünden geldiğini ve insanların birbirine alışkın olmaları nedeniyle bu ismi aldıklarını belirtir. Ayetteki 'min dûni'n-nâs' ifadesi, Yahudilerin kendileri dışındaki tüm insanları ahiret nimetlerinden mahrum görme anlayışını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'nâs' kelimesinin 'insan' cinsini ifade eden genel bir isim olduğunu ve akıl sahibi varlıkları kapsadığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin ahireti sadece kendilerine has kılma iddialarının, tüm insanlığı dışlayan bir ayrımcılık olduğunu ortaya koyar.

5ٱلْمَوْتَm-v-t

Kök:م و ت—Bu ayette 'ölüm' anlamında kullanılmıştır; dünya hayatının sonu ve ahiret hayatına geçiş.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mevt' kelimesinin hayatın zıttı olduğunu ve ruhun bedenden ayrılmasıyla gerçekleşen durumu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'fetemennevu'l-mevt' ifadesi, Yahudilerin ahiretin sadece kendilerine ait olduğu iddiasında samimi iseler, bu iddialarının doğal bir sonucu olarak ölümü arzu etmeleri gerektiğini, çünkü ölümün ahirete kavuşmanın tek yolu olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'mevt' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik bir son değil, aynı zamanda bir geçiş ve dönüşüm olduğunu belirtir. Bu ayette, ölümün ahiret yurduna ulaşmanın kaçınılmaz yolu olduğu vurgulanır. Yahudilerin ahireti arzu ettiklerini iddia etmeleri durumunda, ölümü de arzu etmeleri gerektiği mantıksal bir meydan okuma olarak sunulur.

6صَـٰدِقِينَs-d-q

Kök:ص د ق—Bu ayette 'doğru sözlü olanlar', 'samimi olanlar' anlamında kullanılmıştır; iddialarında dürüst ve içten olanlar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sıdk' kelimesinin sözün veya fiilin gerçeğe uygun olması anlamına geldiğini belirtir. 'Sâdıkîn' ise sözlerinde ve iddialarında doğru olan kişilerdir. Ayetteki 'in kuntum sâdıkîn' ifadesi, Yahudilerin ahiret yurdunun kendilerine mahsus olduğu yönündeki iddialarının samimiyetini sorgular. Eğer gerçekten doğru söylüyorlarsa, ahirete kavuşmak için ölümü dilemeleri gerektiği meydan okunur.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'sıdk' kavramının hem sözde hem de fiilde dürüstlüğü ve samimiyeti ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Yahudilerin ahiret hakkındaki iddialarının sadece bir temenni mi yoksa gerçekten inanılan bir hakikat mi olduğunu sınamak için kullanılmıştır. Eğer iddiaları gerçek bir inanca dayanıyorsa, ölümden korkmamaları gerekir.

Bakara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

قُلْ إِن كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الآَخِرَةُ عِندَ اللّهِ خَالِصَةً مِّن دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُاْ الْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ

(2/94) Kul in kânet lekümüddarul'ahıretü indAl-lahi halisaten min duninNasi fetemennevülmevte in küntüm sadikıyn;

* De ki: “Eğer (iddia ettiğiniz gibi) Allah katındaki ahiret yurdu (cennet) diğer insânlar için değil de, yalnız sizinse ve doğru söyleyenler iseniz haydi ölümü temenni edin!” Onlara de ki ey Habibim ahiret hayatı sadece sizin için ise, diğer insânlardan ayrı olarak, ölümü temenni edin o zaman.

Tarikat mertebesinde dervişe lazım olan burada gerçekten ahireti temenni ediyorsa nefsin ölümünü istesin yoksa ahirete gidip bireysel olarak ortadan kalkmayı değil.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(5)

Bakara Dosyası İnşikâk Sûresi Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba Ölüm ve Kıyâmet Hakkında Câsiye Sûresi