İż evhaynâ ilâ ummike mâ yûhâ
"Hani annene ilham edilmesi gereken şeyleri ilham etmiştik:"
Hani bir vakit ilham edilmesi gereken (ancak ilham ile bilinebilen) şu ilhamı annene verdik:
Tâhâ Suresi 38. ayet, Hz. Musa'nın doğumundan sonra annesine yapılan ilahi vahyi ve bu vahyin içeriğini ele almaktadır. Ayet, 'vahy' kavramının hem peygamberlere özgü ilahi bildirim hem de genel anlamda ilham ve yönlendirme boyutunu gözler önüne sermektedir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'vahy' kelimesinin asıl anlamının 'gizli bir şekilde hızlıca bildirmek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'evhaynâ' ifadesi, Allah'ın Hz. Musa'nın annesine, peygamberlik vahyi olmasa da, gizli ve hızlı bir ilhamla yol göstermesini ifade eder. Bu, Allah'ın kullarına farklı şekillerde ilham etme kudretini gösterir.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'vahy' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bazen ilham, bazen işaret, bazen de peygamberlere gelen vahiy anlamında olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanım, peygamberlik vahyi olmaktan ziyade, Allah'ın bir kuluna, bir annenin kalbine ilham etmesi ve onu yönlendirmesi anlamındadır.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'vahy' kavramının Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu, sadece peygamberlere gelen ilahi mesajı değil, aynı zamanda hayvanlara (Nahl 16:68) ve insanlara (Kasas 28:7) gelen ilhamı da kapsadığını vurgular. Hz. Musa'nın annesine yapılan vahiy, bu geniş anlam çerçevesinde, Allah'ın annenin kalbine yerleştirdiği bir ilham ve yönlendirme olarak anlaşılmalıdır.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ümm' kelimesinin 'asıl, köken, başlangıç' anlamlarına geldiğini ve 'anne' için kullanılmasının da çocuğun varlığının aslı olmasından kaynaklandığını belirtir. Ayetteki 'ümmike' ifadesi, Hz. Musa'nın biyolojik annesine işaret eder ve ilahi vahyin doğrudan ona yöneltildiğini vurgular.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ümm' kelimesinin sadece biyolojik anneyi değil, aynı zamanda bir şeyin kaynağını, temelini ve dayanağını da ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Hz. Musa'nın annesi, onun hayatının başlangıcı ve ilahi planın ilk muhatabı olarak önemli bir role sahiptir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'yûhâ' kelimesinin pasif formda kullanılmasının, vahyin kaynağının Allah olduğunu ve annenin bu vahyi doğrudan Allah'tan aldığını gösterdiğini belirtir. Bu, vahyin içeriğinin ilahi bir emir ve yönlendirme olduğunu vurgular.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'vahy' fiilinin Kur'an'daki farklı kullanımlarını inceleyerek, bu ayetteki 'mâ yûhâ' ifadesinin, Allah'ın annenin kalbine yerleştirdiği, ona yapması gerekenleri bildiren özel bir ilham olduğunu belirtir. Bu ilham, Hz. Musa'nın kurtuluşu için atılması gereken adımları içermektedir.
Bu âyetin tefsiri eserlerde henüz eşleştirilmedi.
Eşleştirme tamamlandıkça bu bölüm otomatik dolar.