Enbiyâ Sûresi 20. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Enbiyâ 20Cüz 17 · Sayfa 323

Enbiyâ Sûresi 20. Âyet

الأنبياء

Yusebbihûne-lleyle ve-nnehâra lâ yefturûn(e)

Hiç ara vermeksizin gece gündüz tespih ederler.

Enbiyâ Suresi'nin 20. ayeti, meleklerin veya gök cisimlerinin kesintisiz ve yorulmaksızın Allah'ı tesbih etmesini konu alır. Ayet, 'tesbih etme' ve 'bıkmama/gevşememe' fiilleri üzerinden bu sürekli ibadetin mahiyetini vurgular.

1يُسَبِّحُونَs-b-h

Kök:س ب ح—Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih ederek yüceltmek, O'nu anmak ve ibadet etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'tesbih' kelimesinin asıl anlamının hızlı hareket etmek olduğunu belirtir. Buradan hareketle, Allah'ı tesbih etmek, O'nu noksan sıfatlardan hızla uzaklaştırmak ve kemal sıfatlarla anmak anlamına gelir. Ayetteki 'yüsebbihûne' ifadesi, meleklerin veya gök cisimlerinin Allah'ı sürekli ve kesintisiz bir şekilde yüceltmesini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'tesbih' kelimesini 'tenzih' ve 'tazim' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, gece ve gündüz bıkmadan tesbih etmeleri, Allah'ı her türlü eksiklikten arındırıp yüceltme eyleminin sürekliliğini ve kesintisizliğini mecazi olarak vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'tesbih' kavramının Kur'an'da Allah'ın yüceliğini ve aşkınlığını ifade eden temel bir eylem olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'yüsebbihûne' fiili, yaratılmışların (melekler veya gök cisimleri) Allah'a karşı duydukları saygı ve hayranlığın sürekli bir ifadesi olarak, O'nun mutlak kudretini ve noksansızlığını ilan etmelerini gösterir.

2ٱلَّيْلَl-y-l

Kök:ل ي ل—Güneşin batışından doğuşuna kadar olan karanlık zaman dilimi.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'leyl' kelimesini 'gündüzün zıddı' olarak tanımlar ve karanlığın hakim olduğu zaman dilimini ifade ettiğini belirtir. Ayette 'gece ve gündüz' ifadesi, tesbih eyleminin zamanla sınırlı olmadığını, sürekli ve kesintisiz olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'leyl' kelimesinin Arapçada bilinen anlamıyla, güneşin batışından şafağın sökmesine kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, 'gece' kelimesi, tesbihin sadece belirli bir zaman dilimine özgü olmadığını, bilakis tüm zamanları kapsadığını gösterir.

3وَٱلنَّهَارَn-h-r

Kök:ن ه ر—Güneşin doğuşundan batışına kadar olan aydınlık zaman dilimi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nehâr' kelimesinin 'aydınlık' ve 'açıklık' anlamlarına geldiğini ve güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ayette 'gece ve gündüz' ikilemi, tesbihin zamanın her anında devam ettiğini, hiçbir kesintiye uğramadığını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'nehâr' kelimesini 'gündüz' olarak tanımlar ve 'leyl'in zıddı olduğunu belirtir. Ayetteki 'gece ve gündüz' ifadesi, tesbihin evrensel ve sürekli bir eylem olduğunu, zamanın tüm dilimlerini kapsadığını ve bu eylemin kesintisizliğini pekiştirdiğini gösterir.

4لَا يَفْتُرُونَf-t-r

Kök:ف ت ر—Bıkmak, yorulmak, gevşemek, ara vermek veya zayıflamak.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'fütûr' kelimesinin 'gevşeklik, zayıflık ve kesinti' anlamına geldiğini belirtir. 'Lâ yefturûne' ifadesi, meleklerin tesbih eyleminde hiçbir zaman gevşeklik göstermediklerini, yorulmadıklarını ve ara vermediklerini vurgular. Bu, onların ibadetlerinin sürekliliğini ve mükemmelliğini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'fütûr' kelimesinin 'şiddetten sonraki sakinlik, keskinlikten sonraki yumuşaklık' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yefturûne' ifadesi, tesbih eden varlıkların bu eylemi hiçbir zaman yavaşlatmadıklarını, kesintiye uğratmadıklarını veya enerjilerini kaybetmediklerini, aksine sürekli bir şevk ve azimle devam ettiklerini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'fütûr' kelimesinin Kur'an'da 'gevşeme, zayıflama, ara verme' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Lâ yefturûne' ifadesi, meleklerin veya gök cisimlerinin Allah'ı tesbih etme görevlerini hiçbir zaman aksatmadıklarını, bu ibadeti sürekli ve kesintisiz bir şekilde yerine getirdiklerini vurgular. Bu, onların Allah'a olan mutlak itaatlerinin bir göstergesidir.

Enbiyâ Sûresi

“Yusebbihûne-lleyle ve-nnehâra lâ yefturûn(e)” Hiç ara vermeksizin gece gündüz tespih ederler. (21/20)

Âyet-i Kerîme açıktır, gerçek mânâ da tesbîh ehlinin halini ifade etmektedir. Gece Fenafillah ve gündüz Bekâbilahtır. Gönül göğü bekabilla ve beden arzı sıfât fenafillah halidir. Sûret-i İlâhiyye üzere mahlûk olan İnsân-ı Kâmiller’dir. Onların içinde Allah isminin hakikati yaşanır ve buna izin verilmiştir. Orada sabah akşam, yani, “fenâ fillâh” ve “bakâ billâh”ta, tesbih ederler.

Yolumuza “Gökyüzü İnsanları Araştırması” ile devam edelim;

Kuranı Kerim Türkçe okunuş:

21.20 - Yusebbihûnelleyle ven nehâra lâ yefturûn.

Diyanet Meali:

21.20 - Hiç ara vermeksizin gece gündüz tespih ederler.

Elmalılı Hamdi Yazır Meali:

21.20 - Gece gündüz ona tesbih ederler, fütur getirmezler.

Görüldüğü gibi bu ayet-i kerîme de, bir evvelki ayetin devamıdır ve izahı da o yöndedir. Gök yüzündeki arzlarda olanların da, gece ve gündüzlerinin olduğu, ibadet saatlerininde böylece tesbit edimiş olduğunu, bu bilgilerden açık olarak anlamış bulunuyoruz.^[30] T.B.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

TEDBIRAT I ILAHIYYE Tesbih ve Zikir