Enbiyâ Sûresi 41. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Enbiyâ 41Cüz 17 · Sayfa 325

Enbiyâ Sûresi 41. Âyet

الأنبياء

Velekadi-stuhzi-e birusulin min kablike fehâka billeżîne seḣirû minhum mâ kânû bihi yestehzi-ûn(e)

Andolsun, senden önce de birçok peygamberle alay edildi de içlerinden alay edenleri, o alaya aldıkları şey kuşatıverdi.

Enbiyâ Suresi 41. ayet, peygamberlerin alaya alınmasının tarihsel bir olgu olduğunu ve bu alaycı tutumun sonuçlarının, alay edenleri kuşatıcı bir azapla cezalandırdığını vurgular. Ayet, 'istihza' ve 'hâka' fiilleri üzerinden alay etmenin ve bunun kaçınılmaz sonucunun dilbilimsel derinliğini ortaya koyar.

1ٱسْتُهْزِئَh-z-e

Kök:ه ز أ—Alaya alınmak, istihza edilmek, küçümsenmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İstihza (الاستهزاء), bir şeyi küçümseyerek, alay ederek, hafife alarak gülmektir. Ayetteki 'üstühzi'e' (ٱسْتُهْزِئَ) fiili, peygamberlere karşı yapılan bu küçümseyici ve alaycı tutumu ifade eder. Bu, sadece gülmek değil, aynı zamanda muhatabı değersizleştirme amacı güden bir eylemdir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'istihza' kelimesini 'sühriye' (السخرية) ile eş anlamlı olarak kullanır ve bunun, birini küçümseyerek, onunla eğlenerek yapılan bir eylem olduğunu belirtir. Ayetteki pasif form, peygamberlerin bu tür bir muameleye maruz kaldığını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'istihza' kavramını Kur'an'da genellikle peygamberlerin mesajlarını reddeden ve onları küçümseyen inkarcıların tavrı olarak inceler. Bu bağlamda, 'üstühzi'e' fiili, peygamberlerin tebliğlerine karşı gösterilen aşağılayıcı ve alaycı tepkiyi ifade eder ve bu tepkinin ilahi bir karşılığı olacağını ima eder.

2رُسُلٍr-s-l

Kök:ر س ل—Allah tarafından gönderilen elçiler, peygamberler.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Resul (الرسول), bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişidir. Kur'an bağlamında 'rusul' (رُسُلٍ) kelimesi, Allah'ın emirlerini ve yasaklarını insanlara ulaştırmakla görevli olan peygamberleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu elçilerin tebliğ görevlerini yerine getirirken karşılaştıkları alay ve inkârı vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, resulün, Allah ile kulları arasında elçilik yapan, vahiy alan ve bunu tebliğ eden kimse olduğunu belirtir. Ayetteki 'rusul' kelimesi, Hz. Muhammed'den (s.a.v.) önceki tüm peygamberleri kapsayan genel bir ifade olup, onların da benzer zorluklarla karşılaştığını gösterir.

3فَحَاقَh-v-q

Kök:ح و ق—Kuşatmak, sarmak, başına gelmek, hak etmek.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'hâka' (حاق) fiilinin, bir şeyi kuşatmak, sarmak ve onu çepeçevre içine almak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fehâka' (فَحَاقَ) ifadesi, alay edenleri, alay ettikleri şeyin (azabın) çepeçevre kuşattığını ve ondan kaçış olmadığını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hâka' fiilinin, bir şeyin bir kimseyi kuşatması ve onu çepeçevre sarması anlamında kullanıldığını ifade eder. Genellikle olumsuz bir sonuç, bir azap veya ceza için kullanılır. Ayette, alay edenlerin, alay ettikleri şeyin (azabın) kendilerini kuşatması, yani hak ettikleri cezayı bulmaları anlamındadır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'hâka' fiilinin, bir şeyin bir kimseye isabet etmesi, onu kuşatması ve ondan kurtulamaması anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki bağlamda, alay edenlerin, alay ettikleri şeyin (azabın) kendilerini kuşatması ve bu azaptan kurtulamamaları kastedilir.

4سَخِرُوا۟s-h-r

Kök:س خ ر—Alay etmek, eğlenmek, küçümsemek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Suhriye (السخرية), birini küçümseyerek, onunla alay ederek gülmektir. 'Sehirû' (سَخِرُوا۟) fiili, peygamberlerle alay edenlerin bu küçümseyici ve eğlence amaçlı tavrını ifade eder. Bu, sadece bir şaka değil, aynı zamanda muhatabı aşağılama ve değersizleştirme amacı taşıyan bir eylemdir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'sehira' fiilinin, birini küçümseyerek, onunla eğlenmek ve alay etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'sehirû' kelimesi, peygamberlerin tebliğlerine karşı gösterilen bu aşağılayıcı ve alaycı tutumu açıkça ortaya koyar.

Enbiyâ Sûresi

“Velekadi-stuhzi-e birusulin min kablike fehâka billezîne sehirû minhum mâ kânû bihi yestehzi-ûn(e)” Andolsun, senden önce de birçok peygamberle alay edildi de içlerinden alay edenleri, o alaya aldıkları şey kuşatıverdi. (21/41)

Nasıl Efendimiz (s.a.v)’e de ettiler, diğer peygamberlere de ettiler, bu Âyet-i Kerîme’ bunu vurguluyor. Ve ettikleri konu neyse onları kuşatıverdi.

قُلْ مَن يَكْلَؤُكُم بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمَنِ بَلْ هُمْ عَن ذِكْرِ رَبِّهِم مُّعْرِضُونَ {الأنبياء/42}

“Kul men yekleukum billeyli ve-nnehâri mine-rrahmân(i) bel hum an zikri rabbihim mu’ridûn(e)”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Hicr Sûresi