Enbiyâ Sûresi 46. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Enbiyâ 46Cüz 17 · Sayfa 326

Enbiyâ Sûresi 46. Âyet

الأنبياء

Vele-in messet-hum nefhatun min ‘ażâbi rabbike leyekûlunne yâ veylenâ innâ kunnâ zâlimîn(e)

Andolsun, onlara Rabbinin azabından hafif bir esinti dokunsa, muhakkak "Eyvah bize! Gerçekten biz zalim kimselerdik" diyeceklerdir.

Enbiyâ Suresi'nin 46. ayeti, ilahi azabın en hafif dokunuşunun bile insan üzerindeki derin etkisini ve bu etkinin sonucunda ortaya çıkan pişmanlık ve günah itirafını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'nefha' kelimesiyle azabın şiddetini, 'veyl' ile pişmanlığın boyutunu ve 'zalimin' ile de insanın kendi sorumluluğunu vurgulamaktadır.

1مَّسَّتْهُمْm-s-s

Kök:م س س—Bir şeye dokunmak, temas etmek, ulaşmak anlamındadır ve ayette azabın hafif bir şekilde dahi olsa insanlara ulaşmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mess' kelimesinin bir şeye el ile dokunmak veya bir şeyin diğerine ulaşması anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'messet-hum' ifadesi, azabın fiziksel bir dokunuşundan ziyade, onun etkisinin, hafif bir esinti şeklinde dahi olsa, insanlara ulaşmasını ve onları derinden etkilemesini vurgular. Bu, azabın şiddetinin değil, ulaşmasının ve hissedilmesinin önemini gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'mess' kelimesinin mecazi anlamda bir şeyin etkisinin hissedilmesi olarak kullanılabileceğini ifade eder. Ayetteki 'messet-hum nefhatun' ifadesi, azabın tam olarak gelmesinden ziyade, onun bir 'nefha' (esinti) şeklinde dahi olsa, insanlara dokunmasının, onların üzerinde büyük bir etki bırakacağını ve onları pişmanlığa sevk edeceğini belirtir.

2نَفْحَةٌn-f-h

Kök:ن ف ح—Esinti, hafif dokunuş, az bir miktar anlamındadır ve ayette azabın en hafif şeklini, şiddetli olmasa bile etkili olacağını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'nefha' kelimesini 'az bir şey', 'hafif bir dokunuş' olarak açıklar. Ayetteki 'nefhatun min azâbi Rabbike' ifadesi, Rabbin azabının tamamı değil, ondan sadece küçük bir esintinin bile insanları dehşete düşüreceğini ve pişmanlığa sevk edeceğini vurgular. Bu, azabın büyüklüğünü değil, en küçük parçasının bile etkileyiciliğini gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nefh' kökünden türeyen 'nefha' kelimesinin 'bir şeyin hafifçe üflenmesi, esmesi' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, azabın tam ve şiddetli bir şekilde gelmesinden ziyade, onun sadece bir 'esinti' şeklinde dahi olsa, insanların üzerinde büyük bir etki bırakacağını ve onları kendi hatalarını itirafa yönelteceğini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki kavramların semantik alanlarını incelerken, 'azab' kelimesinin farklı derecelerini ve tezahürlerini ele alır. 'Nefha' kelimesi, azabın en hafif, en başlangıç seviyesini temsil eder. Bu, Allah'ın azabının sadece şiddetli hallerinde değil, en hafif dokunuşlarında bile insanı derinden sarsacak bir güce sahip olduğunu gösterir ve ayetteki pişmanlık ifadesinin temelini oluşturur.

3يَـٰوَيْلَنَآv-y-l

Kök:و ي ل—Vay halimize, yazıklar olsun bize anlamında bir pişmanlık ve feryat ifadesidir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Es-Sicistânî, 'veyl' kelimesini 'helak, yıkım, şiddetli azap' anlamlarına gelen bir kelime olarak açıklar ve genellikle pişmanlık ve keder anında kullanılan bir nida olduğunu belirtir. Ayetteki 'ya veylenâ' ifadesi, insanların azabın en hafif dokunuşuyla bile kendi durumlarının vahametini anlayarak, büyük bir pişmanlık ve çaresizlik içinde feryat ettiklerini gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'veyl' kelimesinin 'şiddetli azap, helak' anlamlarına geldiğini ve genellikle bir felaket veya pişmanlık anında kullanılan bir ünlem olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, insanların Rabbin azabının en hafif esintisiyle karşılaştıklarında, geçmişteki hatalarından dolayı duydukları derin pişmanlığı ve kendilerine yazık ettiklerini dile getirmelerini yansıtır.

4ظَـٰلِمِينَz-l-m

Kök:ظ ل م—Zulmedenler, haksızlık edenler anlamındadır ve ayette insanların kendi günahlarını ve haksızlıklarını itiraf etmelerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zulüm' kelimesini 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'innâ kunnâ zâlimîn' ifadesi, insanların azabın dokunuşuyla kendi nefislerine, Allah'ın emirlerine ve başkalarına karşı işledikleri haksızlıkları, yani haddi aşan davranışlarını itiraf etmelerini gösterir. Bu itiraf, pişmanlığın ve sorumluluk bilincinin bir sonucudur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): El-Kefevî, 'zulüm' kavramının geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve hem Allah'a karşı işlenen günahları hem de insanlar arasındaki haksızlıkları kapsadığını belirtir. Ayetteki 'zâlimîn' kelimesi, insanların genel olarak Allah'ın koyduğu sınırları aşarak kendilerine ve başkalarına karşı işledikleri tüm haksızlıkları kapsar. Bu itiraf, ilahi azabın uyarıcı gücünü ve insanın kendi sorumluluğunu kabul etmesini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'zulüm' kelimesinin Kur'an'daki kullanım bağlamlarını inceleyerek, bu kelimenin sadece başkalarına haksızlık etmekle kalmayıp, kişinin kendi nefsine karşı işlediği günahları da ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kunnâ zâlimîn' ifadesi, insanların azabın etkisiyle kendi günahlarını ve bu günahların kendilerine verdiği zararı idrak ederek, kendilerine zulmettiklerini itiraf etmelerini gösterir.

Enbiyâ Sûresi

“Vele-in messet-hum nefhatun min azâbi rabbike leyekûlunne yâ veylenâ innâ kunnâ zâlimîn(e)” Andolsun, onlara Rabbinin azabından hafif bir esinti dokunsa, muhakkak “Eyvah bize! Gerçekten biz zalim kimselerdik” diyeceklerdir. (21/46)

Rububiyet mertebesinden “kahhar” tecellisinin hafif esintisi dokunsa Ad kavminin başına gelen, “Biz onların üstüne uğursuz mu uğursuz bir günde uğultulu bir kasırga saldık.” (54/19) İnsanları sanki köklerinden sökülmüş hurma kütükleri gibi koparıp deviriyordu.” (54/20) Bu sûrede ikinci sefer tekrarlanan “eyvah bize!” inkar edenlerin bâtınlarına sirayet etmesidir ve nefsinin karanlığının zalimliğinin farkına varmalıdır.

Eserin tamamını oku