Enbiyâ Sûresi 6. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Enbiyâ 6Cüz 17 · Sayfa 322

Enbiyâ Sûresi 6. Âyet

الأنبياء

Mâ âmenet kablehum min karyetin ehleknâhâ(s) efehum yu/minûn(e)

Onlardan önce helak ettiğimiz hiçbir memleket halkı iman etmedi de şimdi bunlar mı iman edecekler?

Enbiyâ Suresi'nin 6. ayeti, geçmiş kavimlerin inkarcılığını ve helakini vurgulayarak, Mekke müşriklerinin de benzer bir akıbete uğrayabileceğine işaret etmektedir. Ayet, 'iman', 'karye' ve 'helak' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaleti ve peygamberlere karşı takınılan tavrın sonuçlarını dile getirmektedir.

1ءَامَنَتْe-m-n

Kök:أ م ن—İnanmak, tasdik etmek, güvenmek anlamlarına gelir ve ayette geçmiş kavimlerin peygamberlere inanmayışını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'emn' (أمن) kökünün asıl anlamının 'kalbin sükûnet bulması, korkudan emin olması' olduğunu belirtir. 'İman' ise, 'tasdik' ve 'güven' anlamlarını içerir. Ayetteki 'âmenet' fiili, geçmiş kavimlerin peygamberlerin getirdiği mesaja kalben mutmain olmaması ve onu tasdik etmemesi durumunu anlatır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece 'inanmak' değil, aynı zamanda 'güvenmek' ve 'kendini teslim etmek' anlamlarını da taşıdığını vurgular. Ayetteki kullanım, geçmiş kavimlerin Allah'ın elçilerine ve onların getirdiği hakikate karşı bu güveni ve teslimiyeti göstermediklerini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'iman' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'mâ âmenet', 'tasdik etmediler, kabul etmediler' anlamındadır. Yani, peygamberlerin tebliğ ettiği hakikatleri yalanladılar ve onlara itimat etmediler.

2قَرْيَةٍk-r-y

Kök:ق ر ي—Kasaba, şehir veya bir topluluğun yaşadığı yerleşim yeri anlamına gelir ve ayette helak edilen geçmiş kavimlerin yaşadığı yerleri ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'karye' kelimesinin hem yerleşim yerini hem de o yerleşim yerinde yaşayan insanları ifade edebileceğini belirtir. Bu ayetteki 'min karyetin', 'o kasabanın halkından hiçbiri' anlamında kullanılmıştır, yani helak edilen topluluklara işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'karye' kelimesinin 'insanların toplandığı yer' anlamından geldiğini ifade eder. Kur'an'da genellikle 'şehir' veya 'kasaba' anlamında kullanılır ve bu ayette de helak edilen toplulukların yaşadığı yerleşim birimlerini temsil eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'karye' kelimesinin 'cem' (toplamak) kökünden geldiğini ve insanların bir araya toplandığı yer anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, geçmişte inkarları sebebiyle helak edilmiş olan şehir ve kasaba halklarını kapsar.

3أَهْلَكْنَـٰهَآh-l-k

Kök:ه ل ك—Yok etmek, helak etmek, mahvetmek anlamına gelir ve ayette Allah'ın geçmiş kavimleri inkarları sebebiyle cezalandırmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'helak' kelimesinin 'bir şeyin faydasız hale gelmesi, bozulması ve yok olması' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ehleknâhâ' fiili, Allah'ın inkarcı kavimleri tamamen ortadan kaldırması, onların varlığını sona erdirmesi anlamında kullanılmıştır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'helak' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'azapla yok etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki ifade, Allah'ın geçmiş kavimleri inkarları ve isyanları nedeniyle ilahi bir ceza ile ortadan kaldırdığını vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'helak'ın 'bir şeyin varlığının sona ermesi' olduğunu ve Kur'an'da genellikle 'ilahi gazapla yok edilme' bağlamında geçtiğini ifade eder. Ayetteki 'ehleknâhâ', Allah'ın kudretiyle o kasabaların ve halklarının tamamen ortadan kaldırıldığını gösterir.

4يُؤْمِنُونَe-m-n

Kök:ء م ن—İnanırlar, tasdik ederler anlamına gelir ve ayette Mekke müşriklerinin de geçmiş kavimler gibi inanmayacakları, dolayısıyla benzer bir akıbete uğrayabilecekleri imasını taşır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'iman'ın Kur'an'da sadece zihinsel bir kabul değil, aynı zamanda kalbi bir teslimiyet ve güven olduğunu belirtir. Ayetteki 'yü'minûn' fiili, muhatapların (Mekke müşriklerinin) peygamberin getirdiği mesaja karşı bu kalbi teslimiyeti gösterip göstermeyecekleri sorusunu içerir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'iman' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece 'inanmak'tan öte, 'güvenmek, tasdik etmek ve emniyet içinde olmak' gibi geniş anlamlar içerdiğini vurgular. Ayetteki 'yü'minûn' fiili, geçmiş kavimlerin inanmayışına bir kıyasla, şimdiki muhatapların da aynı şekilde inanmayacakları ve dolayısıyla aynı sonla karşılaşabilecekleri uyarısını taşır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'iman'ın lügat anlamının 'tasdik' olduğunu ve Kur'an'da genellikle 'Allah'a, peygamberlerine ve ahiret gününe tasdik' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yü'minûn' fiili, geçmiş kavimlerin inkarcılığına rağmen, bu yeni muhatapların da aynı şekilde hakikati tasdik etmeyecekleri sorusunu gündeme getirir.

Enbiyâ Sûresi

“Mâ âmenet kablehum min karyetin ehleknâhâ efehum yu/minûn(e)” Onlardan önce helâk ettiğimiz hiçbir memleket halkı iman etmedi de şimdi bunlar mı iman edecekler? (21/6)

“ehleknâhâ” Bizim (na) helak ettiğimiz kısmı âyetin zâti bölümüdür.

Kûr’ân-ı Keriym; Kasas Sûresi; (28/88) Âyetinde “Küllü şey’in helikün illâ vechehu lehülhükmü ve ileyhi türcaun.”

“Onun vechinden başka her şey helâk olacaktır. Hüküm onundur. Ona döndürüleceksiniz” buyurulmaktadır.

Bu âlem her an var, her an yok hükmündedir. Tüm âlem aslında her an her şey helak olmakta ve rabbimizin veçhinden başka bir şey kalmamakta ve yoktur. Biz bunun farkında olamıyoruz.

Eserin tamamını oku