Hac Sûresi 36. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'beden' kelimesinin asıl anlamının 'vücut' olduğunu, 'budn' kelimesinin ise hacda kurban edilen deve ve sığır gibi büyükbaş hayvanlar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda bu kelime, Allah'a yakınlaşmak amacıyla kesilen ve belirli şartları taşıyan kurbanlık hayvanları ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'budn' kelimesinin 'bedene' fiilinden türediğini ve hacda kurban edilen develer için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, bu hayvanların Allah'ın nişanelerinden sayılması, onların dini bir ritüelin parçası olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'şaîre' kelimesinin 'işaret' ve 'alamet' anlamına geldiğini, 'şeâirullah'ın ise Allah'ın dininin alametleri, ibadet yerleri ve hac menasiki olduğunu belirtir. Ayette kurbanlık hayvanların 'şaâirullah'tan sayılması, onların Allah'a kulluğun bir göstergesi ve dini bir sembol olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'şaîre' kavramının Kur'an'da genellikle hac ibadetiyle ilişkili kutsal mekanlar ve ritüeller için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette kurbanlık hayvanların 'şaâir' olarak nitelendirilmesi, onların hac ibadetinin ayrılmaz bir parçası ve Allah'a adanmışlığın somut bir ifadesi olduğunu gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'savâff' kelimesinin 'sâffe'nin çoğulu olduğunu ve kurban edilecek hayvanların kesim anında ayakta, sıralanmış bir şekilde durmasını ifade ettiğini belirtir. Bu durum, kesim işleminin belirli bir düzen ve saygı içinde yapılmasını vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'savâff' kelimesinin kurbanlık develerin kesilirken üç ayağının bağlı, bir ayağının serbest bırakılarak ayakta tutulması durumunu ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bu kullanım, kesim ritüelinin özel bir uygulamasını ve bu uygulamanın önemini belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kâni'' kelimesinin 'kanaat eden', 'istemeyen' anlamına geldiğini ve genellikle fakir olup dilenmeyen kimseler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kurban etinden verilmesi gereken, ancak bunu açıkça talep etmeyen, iffetli fakirleri ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kâni'' kelimesinin 'istemeden razı olan', 'haline şükreden' anlamlarına geldiğini ve bu kişilerin genellikle evlerinde oturan, dilenmeyen fakirler olduğunu ifade eder. Ayet, bu tür muhtaçların da kurban etinden faydalandırılması gerektiğini emreder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mu'terr' kelimesinin 'i'ter' fiilinden türediğini ve 'birinin yanına gelip bir şey isteyen' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, kurban etinden açıkça talep eden, kapıya gelen fakirleri ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'mu'terr' kelimesinin 'i'terrake' fiilinden geldiğini ve 'sana uğrayan, senden bir şey isteyen' anlamına geldiğini açıklar. Ayet, hem istemeyen (kâni') hem de isteyen (mu'terr) fakirlere kurban etinden verilmesi gerektiğini vurgulayarak sosyal dayanışmanın önemini belirtir.