Hac Sûresi 47. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Acale (عَجَلَ) kelimesi, bir şeyin vaktinden önce gerçekleşmesini istemek veya bir şeyi hızlandırmak anlamına gelir. Ayetteki 'yesta'cilûneke' ifadesi, müşriklerin Allah'tan azabın bir an önce gelmesini, yani vaat edilen azabın vaktinden önce gerçekleşmesini talep etmelerini ifade eder. Bu, onların alaycı ve meydan okuyucu tavırlarını gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Araplar 'acele' kelimesini, bir şeyin vaktinden önce olmasını istemek anlamında kullanır. Burada 'yesta'cilûneke' ile kastedilen, müşriklerin Hz. Peygamber'den, kendilerine vaat edilen azabın hemen gelmesini istemeleridir. Bu, onların Allah'ın gücünü ve vaadini hafife aldıklarını gösteren bir mecazdır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Azap (عَذَاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamına gelen 'azb' kökünden gelir. Azap, insanı arzu ettiği şeylerden alıkoyan, ona acı veren her türlü cezadır. Ayetteki 'bi'l-azâb' ifadesi, müşriklerin alaycı bir şekilde talep ettikleri, kendilerini bekleyen ilahi cezayı ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'azab' kavramı, genellikle Allah'ın inkarcılara ve günahkarlara uyguladığı cezayı ifade eder. Bu ceza hem dünyevi musibetler hem de ahiretteki cehennem azabı şeklinde olabilir. Ayetteki bağlamda, müşriklerin 'acele' istedikleri azap, Allah'ın onlara vaat ettiği ve kaçınılmaz olan cezadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Va'd (وَعْد), bir şeye dair haber vermek ve onu gerçekleştireceğine dair söz vermektir. Allah'ın vaadi, O'nun kesinlikle yerine getireceği sözüdür ve O'nun sıfatlarından biridir. Ayetteki 'va'dehu' ifadesi, Allah'ın azabı geciktirse bile, vaat ettiği azabı kesinlikle gerçekleştireceğini vurgular, zira O sözünden dönmez.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'va'd' kelimesi, Allah'a nispet edildiğinde, O'nun kesinlikle yerine getireceği, şaşmaz ve değişmez sözünü ifade eder. Bu ayetteki 'len yuhlife Allahu va'dehu' ifadesi, Allah'ın vaadinin mutlak doğruluğunu ve gerçekleşeceğini, dolayısıyla müşriklerin aceleci taleplerinin anlamsızlığını pekiştirir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Yevm (يَوْم), güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiği gibi, bazen de mutlak zaman dilimini veya bir dönemi ifade edebilir. Ayetteki 'yevmen' kelimesi, Allah katındaki zamanın insan algısından çok farklı olduğunu, O'nun için bin yılın bile bir gün gibi olduğunu anlatarak, azabın gecikmesinin Allah'ın acizliğinden değil, O'nun kendi zaman ölçüsüne göre olduğunun bir ifadesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'yevm' kavramı, sadece 24 saatlik bir zaman dilimini değil, aynı zamanda belirli bir dönemi, bir çağı veya ilahi bir zaman ölçüsünü de ifade edebilir. Bu ayetteki 'yevmen inde Rabbike ke elfi senetin' ifadesi, Allah'ın zaman algısının insan algısından üstünlüğünü ve O'nun için zamanın göreceliğini vurgular. Bu, azabın gecikmesinin bir erteleme değil, ilahi bir planın parçası olduğunu gösterir.

Ebû'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Aded (عَدَد), bir şeyin miktarını belirlemek, saymak anlamına gelir. 'Ta'uddûne' fiili, insanların kendi ölçüleriyle zamanı saymalarını ve hesaplamalarını ifade eder. Ayetteki 'mimmâ ta'uddûne' ifadesi, insanların sınırlı ve dünyevi zaman algısıyla Allah'ın sonsuz ve ilahi zaman algısı arasındaki farkı ortaya koyar. İnsanların saydığı bin yıl, Allah katında bir gün gibidir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Adede (عَدَدَ) fiili, bir şeyin miktarını belirlemek, saymak ve hesaplamak anlamındadır. Ayetteki 'ta'uddûne' ifadesi, insanların kendi dünyevi zaman birimleriyle yaptıkları sayımı ve hesaplamayı belirtir. Bu, Allah'ın zaman ölçüsünün insanlarınkinden ne kadar farklı ve üstün olduğunu vurgulayarak, azabın gecikmesinin ilahi bir hikmete dayandığını açıklar.