Hac Sûresi 59. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'دخول' (duhûl) kelimesini bir şeyin içine girmek olarak tanımlar. Ayetteki 'لَيُدْخِلَنَّهُم' ifadesi, te'kid (vurgu) edatlarıyla güçlendirilmiş olup, Allah'ın müminleri vaat ettiği yere kesinlikle sokacağını, yani cennete dahil edeceğini belirtir. Bu, sadece bir giriş değil, aynı zamanda bir yerleştirme ve ikamet ettirme anlamı taşır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, Kur'an'daki fiillerin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Burada 'لَيُدْخِلَنَّهُم' fiili, Allah'ın kudretini ve vaadinin gerçekleşeceğini gösteren kesin bir ifade olarak ele alınabilir. Müminlerin cennete girişi, Allah'ın iradesiyle gerçekleşen bir eylem olarak vurgulanır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'مدخل' kelimesini 'girilecek yer' veya 'giriş yeri' olarak açıklar. Ayetteki 'مُّدْخَلًا يَرْضَوْنَهُۥ' ifadesi, bu yerin sadece bir giriş noktası olmadığını, aynı zamanda müminlerin orada kalmaktan memnuniyet duyacakları, rızalarına uygun bir mekan olduğunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'مدخل' kelimesinin hem mastar-ı mîmî hem de ism-i mekan olarak kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki kullanımı, müminlerin gireceği ve hoşnut olacağı bir mekan anlamındadır. Bu, cennetin kendisi veya cennetteki özel bir makam olabilir, ki bu da onların tam rızasını sağlayacaktır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'رضا' (rıza) kelimesini 'hoşnutluk, memnuniyet ve kabul' olarak tanımlar. Ayetteki 'يَرْضَوْنَهُۥ' ifadesi, müminlerin girecekleri yerden sadece razı olmakla kalmayıp, o yerin tüm beklentilerini karşılayacağını ve onlara tam bir iç huzuru ve mutluluk vereceğini belirtir. Bu, Allah'ın onlara bahşettiği nimetlerin mükemmelliğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'rıza' kavramının Kur'an'da hem Allah'ın kuldan razı olması hem de kulun Allah'tan ve O'nun takdirinden razı olması şeklinde iki yönlü bir anlam taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'يَرْضَوْنَهُۥ' ifadesi, müminlerin ahiretteki konumlarından duyacakları tam ve eksiksiz memnuniyeti, yani Allah'ın onlara bahşettiği nimetlere karşı gösterdikleri rızayı vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'العليم' (el-Alîm) sıfatını, 'her şeyi kuşatan, gizli ve açık, geçmiş ve gelecek her şeyi bilen' olarak açıklar. Ayetteki 'وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَلِيمٌ' ifadesi, Allah'ın müminlerin amellerini, niyetlerini ve ahiretteki durumlarını en iyi şekilde bildiğini, dolayısıyla vaadinin kesinliğini ve adaletini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ilim' kökünden türeyen 'Alîm' sıfatının Kur'an'da Allah'ın mutlak ve sınırsız bilgisine işaret ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın müminlere vaat ettiği mükafatı ve onların bu mükafattan duyacakları rızayı bilmesi, O'nun her şeyi kuşatan ilminin bir göstergesidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'حلم' (hilm) kelimesini 'öfke anında kendini tutma, acele etmeme ve sabır' olarak tanımlar. 'الحليم' (el-Halîm) sıfatı, Allah'ın kullarının günahlarına rağmen hemen cezalandırmadığını, onlara tövbe etmeleri için fırsat tanıdığını gösterir. Ayetteki 'حَلِيمٌ' ifadesi, Allah'ın müminlere karşı olan lütfunu ve sabrını, onların hatalarına rağmen vaat ettiği mükafatı vereceğini vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'Halîm' sıfatını, 'günahkarları hemen cezalandırmayan, onlara mühlet veren' olarak açıklar. Bu ayette, Allah'ın Halîm olması, müminlerin cennete girişinin O'nun engin rahmeti ve sabrının bir sonucu olduğunu, onların eksikliklerine rağmen bu lütfa nail olacaklarını ima eder.