Nûr Sûresi 25. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vefâ (وفاء) kelimesi, bir şeyi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmek, tamamlamak anlamına gelir. Ayetteki 'yüveffîhim' ifadesi, Allah'ın kullarına amellerinin karşılığını, özellikle de hak ettikleri cezayı hiçbir eksiklik olmaksızın tam olarak vereceğini ifade eder. Bu, ilahi adaletin mutlak tecellisidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Vefâ, bir borcu ödemek, bir sözü yerine getirmek veya bir şeyi tamamlamak manasına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın, kullarının dünyadaki amellerinin karşılığını, yani cezalarını veya mükafatlarını, tam ve eksiksiz bir şekilde ödeyeceğini, hiçbir şeyi noksan bırakmayacağını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Dîn (دين) kelimesi, bu ayette 'ceza' ve 'karşılık' anlamında kullanılmıştır. 'Yevmeizin yüveffîhimullâhu dînehum' ifadesi, Allah'ın o gün onlara amellerinin karşılığı olan cezayı eksiksiz bir şekilde vereceğini belirtir. Burada dîn, hesap ve ceza günüyle ilişkilidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Dîn kelimesi, Kur'an'da farklı bağlamlarda 'ceza', 'hesap', 'itaat' ve 'şeriat' gibi anlamlara gelir. Bu ayetteki 'dînehum' ifadesi, 'cezâehum' (cezaları) anlamındadır. Allah'ın, suçlulara hak ettikleri cezayı vereceğini mecazi bir anlatımla ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'dîn' kelimesinin Kur'an'daki temel anlamlarından birinin 'karşılık' veya 'ödül/ceza' olduğunu belirtir. Özellikle kıyamet günü bağlamında kullanıldığında, bu kelime, Allah'ın kullarına amellerinin tam karşılığını, yani cezayı veya mükafatı vereceği anlamını taşır. Nûr 25'teki kullanımı, bu ceza boyutunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hakk (حق) kelimesi, varlığı sabit ve şüphesiz olan, doğru ve adil olan şey için kullanılır. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun varlığının mutlak gerçekliğini, adaletinin ve vaatlerinin doğruluğunu ifade eder. Ayetteki 'Allah'ın hak olduğunu bileceklerdir' ifadesi, O'nun mutlak gerçek ve adil bir ilah olduğunu idrak etmelerini anlatır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hakk, hem 'doğruluk' hem de 'adalet' anlamlarını içerir. Allah'ın 'el-Hak' olması, O'nun varlığının şüphesiz, sözünün doğru ve hükmünün adil olduğu anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, kıyamet gününde Allah'ın adaletinin ve hükmünün mutlak gerçekliği ortaya çıkacak ve herkes bunu idrak edecektir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hak' kelimesinin Kur'an'da 'gerçek, doğru, adalet, vacip' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Nûr 25'te 'Allah'ın hak olması', O'nun varlığının ve hükmünün mutlak gerçekliğini, adaletinin şaşmazlığını ve vaatlerinin kesinliğini ifade eder. Bu, kıyamet gününde tüm gerçeklerin ortaya çıkmasıyla ilişkilidir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Mübîn (مبين), 'açıkça gösteren, açıklayan, apaçık olan' anlamına gelir. Allah'ın 'el-Mübîn' olması, O'nun varlığının, birliğinin, kudretinin ve adaletinin delillerinin apaçık olduğunu, hiçbir şüpheye yer bırakmadığını ifade eder. Kıyamet gününde bu gerçeklik daha da belirginleşecektir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Mübîn, hem 'açıklayan' (müfessir) hem de 'açık olan' (zâhir) anlamlarını taşır. Allah'ın 'el-Mübîn' olması, O'nun varlığının ve sıfatlarının delillerinin açık ve net olduğunu, ayrıca O'nun hakikatleri açıklayan olduğunu gösterir. Ayetteki bağlamda, kıyamet gününde Allah'ın hakikatlerinin tüm açıklığıyla ortaya çıkacağını vurgular.