Şuarâ Sûresi 135. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'havf' (خوف) kelimesini, bir şeyin kötü sonuçlarından duyulan endişe ve bu endişenin kalpte oluşturduğu sıkıntı olarak tanımlar. Ayetteki 'ehâfu' (أَخَافُ) ifadesi, Hud'un kavminin inkârı ve isyanı sonucunda karşılaşacakları 'azâb-ı azîm' (büyük azap) karşısındaki derin kaygısını ve onları bu akıbetten kurtarma arzusunu yansıtır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'havf'ı, gelecekteki bir zararın beklentisi olarak açıklar. Hud'un 'ehâfu aleykum' (sizin adınıza korkuyorum) demesi, bu zararın (azabın) henüz gerçekleşmemiş olmasına rağmen, kesinliğini ve ciddiyetini vurgular. Bu, peygamberin kavmine karşı duyduğu şefkatin ve onları uyarma sorumluluğunun bir göstergesidir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'azâb' kelimesinin kökeninde 'tatlı sudan mahrum bırakmak' anlamının yattığını belirtir. Bu, cezanın sadece fiziksel bir acı değil, aynı zamanda rahatlık ve huzurdan mahrum kalma, sıkıntı çekme hali olduğunu gösterir. Ayetteki 'azâb' ifadesi, Hud'un kavminin inkârı nedeniyle karşılaşacakları ilahi cezayı ve bu cezanın şiddetini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'azâb'ı, bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermek olarak açıklar. Ayette geçen 'azâb-ı yevmin azîm' (büyük günün azabı) ifadesi, bu cezanın sadece dünyevi bir sıkıntı olmadığını, kıyamet gününde yaşanacak olan ve tüm insanlığı kapsayacak büyük bir ilahi müdahale olduğunu belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'azâb' kavramının, Allah'ın gazabının bir tezahürü olarak, genellikle inkâr ve isyanın doğrudan bir sonucu olduğunu belirtir. Bu bağlamda, Hud'un kavmine yönelik uyarısı, onların Allah'a karşı gelmelerinin kaçınılmaz bir sonucu olarak bu 'azâb' ile karşılaşacaklarını ifade eder. 'Azâb', sadece bir ceza değil, aynı zamanda ilahi adaletin bir yansımasıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'yevm' kelimesinin Kur'an'da bazen belirli bir günü, bazen de bir dönemi veya olayı ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yevmin azîm' (büyük gün) ifadesi, sıradan bir günden ziyade, kıyamet gününü ve o gün yaşanacak olan dehşetli olayları mecazi olarak anlatır. Bu, azabın sıradan bir ceza olmadığını, evrensel ve nihai bir hesaplaşma olduğunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'yevm' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve 'yevm-i azîm' gibi ifadelerin, o günün önemini ve büyüklüğünü vurguladığını belirtir. Bu ayetteki 'yevm', sadece bir zaman dilimi değil, aynı zamanda ilahi adaletin tecelli edeceği, insanların amellerine göre karşılık bulacağı, dehşet verici ve kaçınılmaz bir dönemi işaret eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'azîm' kelimesinin, bir şeyin niteliğini veya niceliğini aşırı derecede büyük olarak tanımlamak için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yevmin azîm' (büyük gün) ve 'azâbin azîm' (büyük azap) ifadeleri, hem kıyamet gününün dehşetini hem de o gün yaşanacak olan cezanın şiddetini ve büyüklüğünü vurgular. Bu, Hud'un kavmini uyardığı tehlikenin ciddiyetini pekiştirir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'azîm' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak yüceliği ifade etmekle birlikte, bazen de bir olayın veya durumun büyüklüğünü ve ciddiyetini belirtmek için kullanıldığını açıklar. Bu ayette 'azîm', 'yevm' ve 'azâb' kelimeleriyle birlikte kullanılarak, kıyamet gününün ve o günkü azabın sıradan olmadığını, aksine olağanüstü bir büyüklük ve dehşet taşıdığını vurgular.