Şuarâ Sûresi 151. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İtaat (طاعة), bir emre boyun eğmek ve ona göre hareket etmektir. Ayetteki 'lâ tutî'û' ifadesi, müminlerin, Allah'ın rızasına aykırı hareket eden, haddi aşan ve bozgunculuk yapan kimselerin emirlerine uymamaları gerektiğini vurgular. Bu, sadece bir emre uymama değil, aynı zamanda o emrin dayandığı sapkın düşünceyi reddetme anlamını da taşır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): İtaat, bir şeye yönelmek ve ona uygun davranmaktır. Burada 'lâ tutî'û' ile kastedilen, 'müsriflerin' yani haddi aşanların ve yeryüzünde fesat çıkaranların sözlerine kulak asmamak, onların yolundan gitmemektir. Bu, mecazi olarak onların batıl inançlarına ve kötü amellerine ortak olmamak anlamına gelir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'itaat' kavramı, genellikle Allah'a ve elçisine karşı gösterilen teslimiyet ve uyumu ifade eder. Ancak bu ayetteki olumsuz kullanımı ('lâ tutî'û'), Allah'ın emirlerine aykırı hareket edenlere karşı bir direnişi ve onlardan yüz çevirmeyi gerektirir. Bu, müminlerin ahlaki ve dini sorumluluklarını yerine getirmeleri için bir ön koşuldur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Emir (أمر), hem bir şeyi istemek, talep etmek hem de bir iş, durum veya mesele anlamına gelir. Ayetteki 'emre' kelimesi, müsriflerin sadece sözlü talimatlarını değil, aynı zamanda onların genel tutumlarını, yaşam tarzlarını ve yeryüzünde yaydıkları fesadı da kapsar. Onların 'emrine' uymamak, onların yolundan gitmemek demektir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Emir, bir şeyin hükmü ve idaresidir. Burada 'emre' kelimesi, müsriflerin kendi aralarında belirledikleri, Allah'ın hükümlerine aykırı olan düzenlerini ve bu düzenin gerektirdiği davranışları ifade eder. Onların emrine itaat etmemek, bu düzeni reddetmek ve ona karşı durmaktır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'emir' kelimesi, bağlama göre farklı anlamlar kazanır. Bu ayette 'emre' kelimesi, müsriflerin kendi heva ve heveslerine göre belirledikleri, ilahi ölçülerden sapmış olan yönetim biçimlerini, kararlarını ve yönlendirmelerini ifade eder. Bu emirlere itaat etmemek, ilahi iradeye bağlı kalmanın bir gereğidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsraf (سرف), haddi aşmak, ölçüyü kaçırmak demektir. Bu, hem malda hem de amelde olabilir. Ayetteki 'müsrifîn' kelimesi, sadece malı israf edenleri değil, aynı zamanda Allah'ın koyduğu sınırları aşan, günahlara dalan, yeryüzünde fesat çıkaran ve zulmeden kimseleri ifade eder. Salih (a.s.) kavmine, bu tür kişilerin emirlerine uymamalarını öğütlemektedir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Müsrif (مسرف), haddi aşan, doğru yoldan sapan kişidir. Bu ayette 'müsrifîn' ile kastedilen, Allah'ın emirlerine karşı gelen, yeryüzünde fesat çıkaran ve insanları doğru yoldan alıkoyanlardır. Onların emirlerine itaat etmek, onların sapkınlıklarına ortak olmak demektir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): İsraf, her şeyde aşırıya gitmektir. 'Müsrifîn' ise, Allah'ın hududunu aşan, helali haram, haramı helal sayan, yeryüzünde fesat çıkaran ve zulmedenlerdir. Ayet, bu tür kişilerin liderliğine ve emirlerine karşı gelmeyi emrederek, müminleri onların kötü etkilerinden korumayı amaçlar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'israf' kavramı, sadece ekonomik anlamda savurganlığı değil, aynı zamanda ahlaki ve dini sınırları aşmayı da kapsar. 'Müsrifîn', Allah'ın belirlediği ölçülerin dışına çıkan, haddi aşan ve bu aşırılıklarıyla toplumsal düzene zarar veren kişilerdir. Salih (a.s.)'ın bu uyarısı, Semûd kavminin içinde bulunduğu ahlaki yozlaşmaya ve ilahi emirlere karşı gelme durumuna işaret eder.