Ete/tûne-żżukrâne mine-l'âlemîn(e)
(165-166) "Rabbinizin, sizin için yarattığı eşlerinizi bırakıyor da insanlar arasından erkeklere mi yanaşıyorsunuz? Siz gerçekten haddi aşan bir topluluksunuz."
"İnsanlar içinden erkeklere mi gidiyorsunuz?"
Şuara Suresi 165. ayet, Lut kavminin sapkın cinsel davranışlarını eleştirmekte ve bu davranışın 'alemler' içindeki erkeklere yönelmesiyle çirkinliğini vurgulamaktadır. Ayet, 'erkekler' ve 'alemler' kavramları üzerinden ahlaki bir yozlaşmayı ve fıtrattan sapmayı dilbilimsel olarak ortaya koyar.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'إتيان' (ityân) kelimesinin asıl anlamının 'gelmek' olduğunu belirtir. Ancak Kur'an'da, özellikle cinsel ilişki bağlamında kullanıldığında, bu fiilin 'cinsel münasebette bulunmak' veya 'yaklaşmak' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'أتأتون' ifadesi, Lut kavminin erkeklerle cinsel ilişkiye girmesini kınamak için kullanılmıştır.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'إتيان' fiilinin bu ayetteki kullanımını mecazi olarak değerlendirir. Kelimenin zahiri anlamı 'gelmek' olsa da, burada 'cinsel ilişki kurmak' manasında kullanıldığını, bu tür kullanımların Arap dilinde yaygın olduğunu ve Kur'an'ın bu mecazı ahlaki bir eleştiri için kullandığını açıklar.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki fiillerin sadece fiziksel eylemleri değil, aynı zamanda ahlaki ve sosyal boyutları da ifade ettiğini belirtir. 'İtyân' fiilinin bu ayetteki kullanımı, sadece bir eylemi değil, aynı zamanda toplumsal normlara aykırı, ahlaki açıdan sapkın bir davranışı işaret ettiğini vurgular. Bu, kavramın sadece dilsel değil, aynı zamanda derin bir ahlaki anlam taşıdığını gösterir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ذكر' (zeker) kelimesinin 'erkek' anlamına geldiğini ve 'ذُكران' (zükrân) kelimesinin bunun çoğulu olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Lut kavminin kadınları bırakıp erkeklerle cinsel ilişkiye girmesini kınamakta, fıtrata aykırı bu davranışı açıkça ifade etmektedir.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ذُكران' kelimesinin 'erkekler' anlamına geldiğini ve bu ayetteki bağlamda, Lut kavminin kadınlar yerine erkeklere yönelmesini ifade ettiğini açıklar. Bu, onların doğal ve fıtrî olanı terk edip sapkın bir yola girdiklerini gösterir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ذكر' kökünün Kur'an'da hem 'hatırlamak' hem de 'erkek' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'ذُكران' kelimesi, cinsiyet ayrımını net bir şekilde ortaya koyarak, Lut kavminin erkeklere yönelmesini, yani homoseksüel eğilimlerini vurgulamak için kullanılmıştır. Bu kullanım, kelimenin sadece biyolojik bir tanım olmaktan öte, ahlaki bir yargıyı da içerdiğini gösterir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'عالم' (âlem) kelimesinin 'bilgi' (ilm) kökünden geldiğini ve 'bilinen, görünen her şey' anlamına geldiğini belirtir. 'العالمين' (âlemîn) ise bunun çoğulu olup, tüm varlıkları, insanları, cinleri ve diğer yaratılmışları kapsar. Ayetteki kullanımı, Lut kavminin sapkınlığının sadece kendi toplumlarıyla sınırlı kalmayıp, tüm âlemler içinde çirkin ve kabul edilemez bir davranış olduğunu vurgular.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'عالم' kelimesinin 'kendisiyle bir şeyin bilindiği şey' anlamına geldiğini ve bu nedenle 'âlem'in Allah'ın varlığına ve kudretine delalet eden her şeyi kapsadığını ifade eder. 'العالمين' ifadesi, Lut kavminin yaptığı fiilin, tüm varlık âlemleri içinde eşi benzeri görülmemiş bir sapkınlık olduğunu ve bu fiilin evrensel bir çirkinliğe sahip olduğunu belirtir.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'âlemîn' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın Rabliğini ve kudretini vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı ise, Lut kavminin işlediği günahın sadece kendi toplumları için değil, tüm varlık âlemleri için bir sapkınlık ve fıtrattan uzaklaşma olduğunu gösterir. Bu, eylemin ahlaki ağırlığını ve evrensel boyutunu pekiştirir.
Bu âyetin tefsiri eserlerde henüz eşleştirilmedi.
Eşleştirme tamamlandıkça bu bölüm otomatik dolar.