Śumme kâne ‘âkibete-lleżîne esâû-ssû-â en keżżebû bi-âyâti(A)llâhi vekânû bihâ yestehzi-ûn(e)
Sonra, Allah'ın ayetlerini yalanladıkları ve onlarla alay etmekte oldukları için, kötülük işleyenin sonu daha da kötü oldu.
Sonra o kötülük edenlerin sonu çok kötü oldu. Çünkü onlar, Allah'ın âyetlerini yalan saydılar ve onlarla alay ediyorlardı.
Bu ayet, kötülük yapanların ve Allah'ın ayetlerini yalanlayıp alaya alanların akıbetini ele almaktadır. Temel kavramlar, eylemlerin sonuçları, kötülüğün niteliği, yalanlama ve alay etme fiilleri üzerinden ilahi adaletin tecellisini vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'akıbet' kelimesini bir şeyin sonu, ardından gelen neticesi olarak açıklar. Ayetteki 'âkıbete' ifadesi, kötülük yapanların eylemlerinin kaçınılmaz ve nihai sonucunu belirtir, bu da onların kötü bir sona ulaşacağını gösterir.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'akıbet'i bir işin sonu ve sonucunda meydana gelen durum olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ayetlerini yalanlayan ve alaya alanların bu fiillerinin doğal ve ilahi bir sonucu olarak kötü bir akıbete duçar olacaklarını ifade eder.
İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'esâe' fiilini 'kötü iş yapmak' veya 'günah işlemek' olarak açıklar. Ayetteki 'esâû' ifadesi, Allah'ın ayetlerini yalanlama ve alaya alma gibi büyük günahları işleyenlerin eylemlerini niteler.
Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'sev' kökünden türeyen 'esâe' fiilinin, bir şeyi kötü kılmak veya kötü bir fiil işlemek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın ayetlerine karşı sergilenen inkâr ve alaycı tutumun, en büyük kötülüklerden biri olduğunu vurgular.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'es-sûâ' kelimesini 'en kötü akıbet' veya 'en çirkin ceza' olarak yorumlar. Ayetteki kullanımı, kötülük yapanların karşılaşacağı sonucun sıradan bir kötü sonuç değil, kötülüğün en şiddetli ve en çirkin hali olduğunu ifade eder.
Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'es-sûâ' kelimesinin 'es-seyyi'e'nin müennes ve mübalağalı hali olduğunu, yani 'en kötü şey' anlamına geldiğini belirtir. Bu bağlamda, Allah'ın ayetlerini yalanlayan ve alaya alanların akıbetinin, kötülüğün en üst derecesi olduğunu vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'tekzîb'i bir sözün veya haberin doğru olmadığını söylemek olarak tanımlar. Ayetteki 'kezzebû bi-âyâtillâh' ifadesi, Allah'ın ayetlerinin hakikatini reddetmeyi, onları yalan saymayı ve inanmamayı ifade eder.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'tekzîb' kavramını Kur'an'da sadece bir şeyi yalanlamak değil, aynı zamanda onu reddetmek ve ona karşı çıkmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette, Allah'ın ayetlerine karşı gösterilen bu inkârcı tutumun, kötülüğün temelini oluşturduğunu gösterir.
Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'istihzâ' fiilini birini küçümsemek, alaya almak ve onunla eğlenmek olarak açıklar. Ayetteki 'yestehziûn' ifadesi, Allah'ın ayetlerini yalanlamanın ötesinde, onlara karşı saygısız ve alaycı bir tavır sergilemeyi ifade eder.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'istihzâ'nın, bir şeyi değersiz görmek, hafife almak ve onunla dalga geçmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın ayetlerine karşı gösterilen bu alaycı tutumun, inkârcılığın ve kötülüğün bir başka boyutunu oluşturduğunu vurgular.
Rûm Sûresi
اللَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ {الروم/11}