Rûm Sûresi 25. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Rûm 25Cüz 21 · Sayfa 407

Rûm Sûresi 25. Âyet

الروم

Vemin âyâtihi en tekûme-ssemâu vel-ardu bi-emrih(i)(c) śümme iżâ de'âkum da'veten mine-l-ardi iżâ entum taḣrucûn(e)

Emriyle göğün ve yerin (kendi düzenlerinde) durması da O'nun (varlığının ve kudretinin) delillerindendir. Sonra sizi yerden (kalkmaya) bir çağırdı mı, bir de bakarsınız ki (dirilmiş olarak) çıkıyorsunuz.

Rûm Suresi 25. ayet, Allah'ın kudretini ve birliğini göklerin ve yerin O'nun emriyle ayakta durması ve kıyamet günü diriliş olgusu üzerinden vurgulamaktadır. Ayet, 'ayet' kavramının evrensel delaletini, 'kıyam' fiilinin süreklilik ve istikrar anlamını, 'emir' kelimesinin ilahi iradeyi ve 'da'v' fiilinin diriliş çağrısını dilbilimsel bir derinlikle işlemektedir.

1ءَايَـٰتِهِۦٓe-y-y

Kök:أ ي ي—Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden deliller, alametler ve mucizelerdir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ayet' kelimesinin 'açık alamet, nişan' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise Allah'ın varlığına ve kudretine delalet eden her türlü alamet için kullanılır. Bu ayette 'ayet' kelimesi, göklerin ve yerin ilahi bir düzenle varlığını sürdürmesinin Allah'ın kudretinin açık bir delili olduğunu ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ayet' kavramının Kur'an'da 'işaret, delil, mucize' gibi anlamlara geldiğini ve Allah'ın varlığını ve gücünü gösteren her şeyi kapsadığını vurgular. Bu ayetteki kullanımı, evrenin işleyişindeki düzenin, Allah'ın varlığının ve O'nun buyruğunun bir 'ayeti' olarak sunulduğunu gösterir.

2تَقُومَk-v-m

Kök:ق و م—Göklerin ve yerin ilahi bir düzen ve emirle varlığını sürdürmesi, ayakta durması ve istikrarlı olmasıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'kıyam' fiilinin burada 'devam etmek, sabit kalmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Göklerin ve yerin 'ayakta durması', onların Allah'ın emriyle varlıklarını sürdürmeleri ve düzenlerini korumaları demektir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'kıyam' kelimesinin temel anlamlarından birinin 'istikrar ve sebat' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'göklerin ve yerin ayakta durması', onların ilahi bir güçle sabit ve düzenli bir şekilde varlıklarını devam ettirmelerini, yani kozmik düzenin sürekliliğini vurgular.

3بِأَمْرِهِۦe-m-r

Kök:أ م ر—Göklerin ve yerin varlığını ve düzenini sürdürmesinin, Allah'ın mutlak iradesi, buyruğu ve hükmüyle gerçekleşmesidir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'emir' kelimesinin burada 'Allah'ın iradesi ve hükmü' anlamına geldiğini açıklar. Göklerin ve yerin 'O'nun emriyle' ayakta durması, onların varlıklarının ve işleyişlerinin tamamen ilahi bir iradeye bağlı olduğunu gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'emir' kelimesinin 'iş, durum, buyruk, hüküm' gibi geniş anlamlara sahip olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın evren üzerindeki mutlak otoritesini ve her şeyin O'nun buyruğuyla var olduğunu ve işlediğini vurgular.

4دَعَاكُمْd-'-v

Kök:د ع و—Allah'ın kıyamet günü ölüleri diriltmek için onları kabirlerinden çağırmasıdır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'da'v' fiilinin 'çağırmak, davet etmek' anlamına geldiğini ve bu ayetteki bağlamda, Allah'ın ölüleri diriltmek için yapacağı çağrıyı ifade ettiğini belirtir. Bu çağrı, dirilişin kaçınılmazlığını ve Allah'ın kudretini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'da'v' fiilinin Kur'an'da genellikle 'davet etmek, çağırmak, dua etmek' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'çağırma', ahiret inancının temelini oluşturan dirilişin, Allah'ın tek bir emriyle gerçekleşeceğini vurgulayan güçlü bir ifadedir.

5تَخْرُجُونَh-r-c

Kök:خ ر ج—Ölülerin kabirlerinden çıkarak diriliş için toplanma yerlerine gitmeleridir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Halebî, 'hurûc' kelimesinin 'çıkmak, dışarıya çıkmak' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, ölülerin kabirlerinden dirilerek çıkışını ifade ettiğini belirtir. Bu, kıyamet günündeki dirilişin ani ve kesin bir şekilde gerçekleşeceğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'hurûc' kelimesinin bir yerden ayrılıp başka bir yere gitmek anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'çıkıverirsiniz' ifadesi, Allah'ın çağrısıyla kabirlerinden dirilerek mahşer yerine doğru ani bir hareketle çıkacaklarını anlatır.

Rûm Sûresi

Yeryüze ve gökyüzü nasıl ki dünyamızı içten ve dıştan saran unsurlar ise bizlerinde bedenimiz yeryüzümüz ve gönlümüzde göğümüzdür. Allah c.c. göğü yükselttim dediği gibi bizler eğer hayali bir yaşantı içinde isek gök ve yer bitişik bir haldedir. Bunun irfani bir eğitim ile nefsin kıyam ederek gönül göğünün yükseltilmesi ile belli bir düzende dengede durması gereklidir. Ve müşahade hali ile bakar.

İşte daha dünya hayatında bu idrake erişmeyen bu hale ölümünden sonra ahirinde hayali olarak bakar. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku