Secde Sûresi 17. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Secde 17Cüz 21 · Sayfa 416

Secde Sûresi 17. Âyet

السجدة

Felâ ta'lemu nefsun mâ uḣfiye lehum min kurrati a'yunin cezâen bimâ kânû ya'melûn(e)

Hiç kimse, yapmakta olduklarına karşılık olarak, onlar için saklanan göz aydınlıklarını bilemez.

Bu ayet, müminler için ahirette hazırlanan ve dünyada kimsenin idrak edemeyeceği eşsiz nimetleri ve mükafatları konu edinmektedir. Ayet, bu mükafatların, müminlerin dünyadaki salih amellerine bir karşılık olarak verildiğini vurgulamaktadır.

1تَعْلَمُA-L-M

Kök:ع ل م—Bilmek, idrak etmek, haberdar olmak anlamlarına gelir ve ayette bu bilginin insan idrakinin ötesinde olduğuna işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'fela ta'lemu nefsun' ifadesi, bu bilginin sadece Allah katında olduğunu, hiçbir nefsin bu nimetlerin mahiyetini tam olarak kavrayamayacağını belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda derin bir kavrayış ve hikmet anlamı taşıdığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, ahiret nimetlerinin insan aklının ve duyularının ötesinde, ancak Allah'ın bildiği bir gerçeklik olduğunu vurgular.

2أُخْفِيَH-F-Y

Kök:خ ف ي—Gizlemek, saklamak, örtmek anlamlarına gelir ve ayette ahiret nimetlerinin insanlar için gizli tutulduğunu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ihfâ' fiilinin bir şeyi gözlerden ve idrakten uzak tutmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'uhfiye lehum' ifadesi, bu nimetlerin müminler için özel olarak saklandığını ve dünyada kimsenin tam olarak bilemeyeceği bir sır olduğunu gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ihfâ'nın mecazi olarak bir şeyin değerini ve büyüklüğünü artırmak için gizlenmesi anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Bu bağlamda, cennet nimetlerinin gizlenmesi, onların kıymetini ve beklenmedik güzelliğini vurgular.

3قُرَّةِ أَعْيُنٍK-R-R / A-Y-N

Kök:ق ر ر / ع ي ن—Göz aydınlığı, sevinç ve mutluluk kaynağı anlamına gelir; ayette ahiretteki en büyük nimet ve mükafatları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'kurratu ayn' ifadesinin, gözün sevinçten sakinleşmesi ve huzur bulması anlamına geldiğini belirtir. Bu, kişinin gönlünü ferahlatan, içini rahatlatan ve ona büyük bir mutluluk veren şeyleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, cennet nimetlerinin müminlere eşsiz bir huzur ve sevinç vereceğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kurratu ayn' tabirinin, bir şeyin kişiye verdiği derin memnuniyet ve mutluluktan dolayı gözyaşlarının durması, gözün ferahlaması anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, Allah'ın müminler için hazırladığı mükafatların, onların tüm beklentilerini aşan, tarifsiz bir sevinç kaynağı olacağını ifade eder.

4جَزَآءًۢC-Z-Y

Kök:ج ز ي—Karşılık, mükafat, ödül anlamına gelir ve ayette yapılan amellerin bir neticesi olarak verilen nimeti ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'cezâ' kelimesinin bir fiilin karşılığı olarak verilen şey olduğunu belirtir. Bu karşılık iyi veya kötü olabilir. Ayetteki 'cezâen' kelimesi, müminlerin salih amellerine karşılık olarak verilecek olan güzel ve değerli mükafatları ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'cezâ' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi adalet prensibi çerçevesinde kullanıldığını ve her amelin bir karşılığı olduğunu vurgular. Bu ayetteki 'cezâen bimâ kânû ya'melûn' ifadesi, ahiret nimetlerinin, müminlerin dünyadaki iman ve salih amellerinin doğrudan bir sonucu olduğunu açıkça belirtir.

5يَعْمَلُونَA-M-L

Kök:ع م ل—Amel etmek, iş yapmak, eylemde bulunmak anlamlarına gelir ve ayette müminlerin dünyada yaptıkları salih amelleri ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'amel' kelimesinin, bir maksat doğrultusunda yapılan her türlü fiil olduğunu belirtir. Ayetteki 'ya'melûne' ifadesi, müminlerin Allah rızası için yaptıkları ibadetleri, iyilikleri ve tüm salih davranışları kapsar ve bu amellerin ahiret mükafatlarının sebebi olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'amel' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel eylemleri değil, aynı zamanda niyet ve ahlaki değerleri de içeren geniş bir anlam taşıdığını ifade eder. Bu ayetteki 'ya'melûne' fiili, müminlerin imanla birleşen ve Allah katında makbul olan tüm davranışlarını ifade ederek, bu amellerin ahiretteki 'göz aydınlığı'nın temelini oluşturduğunu vurgular.

Secde Sûresi

Ayetin Kaynağı: Sıfat, Rahmaniyet Mertebesidir.

Her bir fiilimizin ve düşüncelerimizin oluşturduğu bir mana vardır ve yapılan tüm amellerin bizim göz ile müşahede edemediğimiz batınımızı ve ahiretimizi bu manalar ile imar ediyoruz. Nasıl ki rüyalar bize misal aleminden geliyor ve kendi dünyamızda ki eşyalar suretinden bize bir mana aktarılmak isteniyor. Buna şu örneği vere biliriz.

Rasûlûllâh (s.a.v.) şöyle buyurdu:

"Ben uykudayken (rüyamda) bana bir bardak süt getirildi. Kanıncaya kadar, hatta tazeliğinin (veya ıslaklığının) tırnaklarımdan çıktığını görünceye kadar o sütten içtim. Sonra artanımı Ömer bin Hattâb'a verdim." Yanındakiler, "Yâ Resûlallah! Bunu ne ile yorumladın?" diye sordular.

Peygamber Efendimiz, "İlim ile" diye cevap verdi.

(Buhârî, İlim 22, Tabir 15; Müslim, Fedâilü's-Sahâbe 16) Bu rüyada ki görülen suret “süt” manası ile ilim dir. Şimdi bunu tam tersinin de ahiret hayatımızda olacağını düşündüğümüzde ozaman kılınan salat yapılan zikirler verilen sadakalar ve edilen tefekkürlerin her bir fiili olan suretinin acaba oradaki mana suretleri nasıl olacaktır?

Bundan dolayı ayeti kerimede dünyada iken yapılan ameli Salihlerin (Kurgusu Haktan Tatbiki Kuldan İz- TB.) karşılığının ne olacağını hiçbir nefis bilemez diye haber vermektedir. T.O.Muharrem Halil-İz.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Zümer Sûresi Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12