Kul inne rabbî yakżifu bilhakki ‘allâmu-lġuyûb(i)
De ki: "Şüphesiz Rabbim gerçeği ortaya koyar. O, gaybleri hakkıyla bilendir."
Sebe' Sûresi
“O gaybları hakkıyla bilendir” A’yân-ı sabiteleri kaza ve kader hükümlerini hakim ismi gereği hikmeti ile bilendir. Hakikati ilahiyye olan vahidiyet mertebesinde ilmi ilahiyyenin programları “a’yân-ı sabiteler” olarak meydana gelmektedir. A’yân-ı sâbite’ler bilindiği gibi mutlak ve muallâk olmak üzere iki bölümdür. Mutlak olanlar kadîm de, yani değişmeyenlerdir. Muallâk olan bölümü ise mümkinde, değişmekte, zuhurda inşa edilmektedir ki, mümkünde emri teklîfi ile yapılan amel ve fiiller neticesinde değerlendirmeye tabi tutulup sahibinin hükmü ahirette bunlara göre verilir.
“Hiçbir şey yoktur ki hazineleri yanımızda olmasın.15/21
Âyet-i Kerime’de açık olarak bildirildiği gibi, varlık aleminde bulunan her şeyin kaza aleminde (ayan-ı sabite) bir hazinesi vardır. “Biz onu ancak belirli bir ölçüyle indiririz” Yani madde alemine bir ölçü miktar ile, bir konum, bir vakit içerisinde, bir mahalle özgü olarak belirli bir istidata ve sayıya göre indiririz denilmektedir. ÇHU
~~34.49~
قُلْ جَاءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعٖيدُ
34/49 - Kul câel hakku ve mâ yubdiul bâtılu ve mâ yuîd.
Diyanet Meali:
34/49 De ki: "Hak geldi. Artık batıl yeni bir şey ortaya çıkaramaz, eskiyi de geri getiremez." Elmalılı Hamdi Yazır:
34/49 De ki: hak geldi, bâtılın önü de kalmaz sonu da