Sâffât Sûresi 147. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Sâffât 147Cüz 23 · Sayfa 451

Sâffât Sûresi 147. Âyet

الصافات

Ve erselnâhu ilâ mi-eti elfin ev yezîdûn(e)

Biz onu yüz bin, yahut daha fazla insana peygamber olarak gönderdik.

Bu ayet, Hz. Yunus'un (a.s.) gönderildiği kavmin sayısını ifade ederek, Allah'ın peygamber gönderme ve hidayet etme kudretini vurgulamaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, peygamberlik görevinin kapsamını ve muhatap kitlenin büyüklüğünü dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.

1أَرْسَلْنَاهُr-s-l

Kök:ر س ل—Allah'ın bir elçiyi belirli bir topluluğa göndermesi ve ona peygamberlik görevi vermesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'irsal' (gönderme) kelimesinin, bir şeyi bir yere veya bir kimseye yönlendirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'erselnâhu' ifadesi, Allah'ın Hz. Yunus'u peygamber olarak, belirli bir mesajla ve görevle o topluluğa göndermesini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir gönderme değil, aynı zamanda ilahi bir görevlendirmedir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'irsal' kelimesinin mecazi anlamda 'peygamber göndermek' olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'erselnâhu' ifadesi, Hz. Yunus'un Allah tarafından peygamberlik göreviyle görevlendirilip, tebliğ için o kavme gönderildiğini açıkça ortaya koyar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'rasûl' (elçi) kavramının Kur'an'da Allah'ın mesajını insanlara ileten kişi anlamında kullanıldığını vurgular. 'Erselnâhu' fiili, bu elçilik görevinin ilahi bir iradeyle gerçekleştiğini ve peygamberin kendi başına değil, Allah'ın emriyle hareket ettiğini gösterir.

2مِا۟ئَةِm-'-y

Kök:م ا ى—Yüz sayısını ifade eden bir miktar belirleyicisi.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mi'e' kelimesinin Arapçada 'yüz' sayısını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. Yunus'un gönderildiği kavmin asgari sayısını belirterek, tebliğin geniş bir kitleye yönelik olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'mi'e' kelimesinin sayısal bir değer olarak 'yüz' anlamına geldiğini ve genellikle büyük bir topluluğu ifade etmek için kullanıldığını açıklar. Ayette, bu sayı, peygamberin muhatap olduğu insan sayısının büyüklüğünü somutlaştırmaktadır.

3أَلْفٍ'-l-f

Kök:أ ل ف—Bin sayısını ifade eden bir miktar belirleyicisi.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'elf' kelimesinin 'bin' sayısını ifade ettiğini ve Arapçada büyük sayıları belirtmek için kullanıldığını kaydeder. Ayette 'mi'eti elfin' (yüz bin) şeklinde kullanılarak, Hz. Yunus'un gönderildiği kavmin sayısının çokluğunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'elf' kelimesinin sayısal bir değer olarak 'bin' anlamına geldiğini ve 'mi'e' ile birleşerek 'yüz bin' gibi daha büyük bir sayıyı ifade ettiğini belirtir. Bu, ayetteki kavmin büyüklüğünü ve peygamberlik görevinin kapsamını gösterir.

4يَزِيدُونَz-y-d

Kök:ز ى د—Bir şeyin miktarının artması, çoğalması veya daha fazla olması.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ziyâde' kelimesinin bir şeyin aslına eklenerek artması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yezîdûne' ifadesi, kavmin sayısının 'yüz bin'den daha fazla olabileceği ihtimalini dile getirerek, Allah'ın ilminin genişliğini ve sayının kesin sınırının bilinmediğini ima eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ziyâde'nin bir şeyin miktarına veya niteliğine eklenerek artış göstermesi olduğunu açıklar. Ayetteki 'ev yezîdûne' (veya daha fazla) ifadesi, Hz. Yunus'un muhatap olduğu topluluğun sayısının en az yüz bin olduğunu, ancak bunun üst sınırının Allah katında olduğunu ve daha fazla olabileceğini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ziyâde' kökünün Kur'an'da genellikle bir artışı, fazlalığı veya çoğalmayı ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, 'yüz bin' sayısının bir alt sınır olduğunu ve gerçek sayının bundan daha fazla olabileceği ihtimalini vurgulayarak, Allah'ın kudretinin ve rahmetinin genişliğini gösterir.

Sâffât Sûresi

Bu âyette zâti âyetlerdendir.

Biz zâtımızdan onu gönderdik ama göndermedik. Hakikat-i Muhammedi programı itibariyle daha gönderilmemişti. Hakikat-i Muhammed-i programı uygulamaya konulduğu zaman Yunûsiyet mertebesinin sırası geldiği zaman Yüzbin veya daha fazla insana gönderilmiştir. “Yüzbin” bizlere neyi ifade etmektedir. Yüz kesret sayılarının başlangıcıdır. 1000 ise “Gayın” harfinin sayısal değeridir. Gayriyeti ifade eder… Gayriyetin kesretinde olanlara peygamber olarak gönderilmiştir. (Murat Derûni)

فَآمَنُوا فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ {الصافات/148}

(26/149) “Feâmenû femetta’nâhum ilâ hîn(in)”

(26/149) Nihayet onlar iman ettiler. Biz de onları bir süreye kadar geçindirdik.

Seyr-i sülukunda kim Yunûsiyet mertebesine gelirse Nefsi emmare mertebesinden beden arzındaki kavmini gayriyetinin kesretinde olduğunu idraki ile iman eder. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku