Sâffât Sûresi 19. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Sâffât 19Cüz 23 · Sayfa 446

Sâffât Sûresi 19. Âyet

الصافات

Fe-innemâ hiye zecratun vâhidetun fe-iżâ hum yenzurûn(e)

O ancak şiddetli bir sesten ibarettir. Bir de bakarsın ki onlar (diriltilmiş hazır) beklemektedirler.

Bu ayet, kıyamet anının ani ve şok edici gerçekleşmesini, tek bir sesle her şeyin olup biteceğini ve insanların bu duruma şaşkınlıkla tanık olacaklarını dilbilimsel bir kesinlikle ifade etmektedir. Anahtar kavramlar, bu ani değişimin mahiyetini ve insan tepkisini vurgular.

1زَجْرَةٌz-j-r

Kök:ز ج ر—Ayette, kıyametin kopuşunu sağlayan tek ve şiddetli bir sesi, bir çığlığı ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zecr (زجر) kelimesi, bir şeyi sesle veya başka bir yolla engellemek, kovmak anlamına gelir. Ayetteki 'zecra' ise, kıyametin kopuşu anında meydana gelecek olan şiddetli ve caydırıcı sesi, bir nevi azarlayıcı ve korkutucu bir çığlığı ifade eder ki, bu sesle her şey aniden durur veya değişir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Zecr, 'savt' (ses) anlamındadır. Ayetteki 'zecratun vahidetun' ifadesi, kıyametin tek bir sesle, yani İsrafil'in sura üflemesiyle gerçekleşeceğini mecazi olarak anlatır. Bu sesin şiddeti ve ani etkisi, insanların şaşkınlıkla bakakalmasına neden olur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'zecr' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının genellikle bir tür uyarı, azarlama veya caydırma anlamı taşıdığını belirtir. Bu ayette ise, kozmik bir uyarı ve ani bir değişimi tetikleyen, karşı konulmaz bir gücü temsil eden 'tek bir çığlık' olarak karşımıza çıkar.

2وَٰحِدَةٌv-h-d

Kök:و ح د—Ayette, kıyametin tek bir sesle, aniden ve tekrarsız bir şekilde gerçekleşeceğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vahdet (وحدة), tek olma, biriciklik anlamını taşır. 'Vahidetun' kelimesi, 'zecra'nın niteliğini belirterek, kıyametin kopuşunun tek bir olayla, yani tek bir çığlık veya sesle gerçekleşeceğini, bunun tekrarı veya aşamaları olmayacağını ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Vahid (واحد), sayısal olarak bir anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, kıyametin kopuşunun tek bir anlık, ani ve kesin bir olay olduğunu, herhangi bir hazırlık veya gecikme olmaksızın gerçekleşeceğini vurgular.

3يَنظُرُونَn-z-r

Kök:ن ظ ر—Ayette, insanların kıyamet anında şaşkınlık ve dehşet içinde etrafa bakakalacaklarını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Nazar (نظر), bakmak, görmek anlamına gelir. Ayetteki 'yenzurûne' ifadesi, insanların kıyametin ani ve şok edici etkisiyle donup kalacaklarını, şaşkınlık ve dehşet içinde etrafa bakacaklarını, ancak bu bakışın bir idrak veya anlama çabası değil, bir şok hali olduğunu belirtir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Nazar, gözle idrak etmektir. Ayetteki 'yenzurûne' fiili, kıyametin aniden gerçekleşmesiyle insanların neye uğradıklarını şaşkınlıkla anlamaya çalıştıklarını, ancak bu durumun beklenmedikliği karşısında sadece bakmakla yetinebildiklerini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'nazar' kelimesinin Kur'an'da sadece fiziksel bakışı değil, aynı zamanda düşünsel ve idraki bir bakışı da ifade edebileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki bağlamda, 'hemen bakıp kalırlar' ifadesi, daha çok ani bir şok ve şaşkınlık anında gerçekleşen, pasif ve tepkisiz bir bakışı işaret eder.

Sâffât Sûresi

Deprem olduğu zaman öncesinden şidddetli bir uğultu şeklinde ses duyulduğu söylenir.

Orta kıyamet denilen şu an dünyada yaşıyan insan neslinin üzerine kopmasıdır. Kişinin ölümü tatması ise onun için büyük kıyamettir.

İsrafil denilen melek sura üfürdüğü zaman ölümü tadanlar ahirlerinde tekrar dirilirler. Kendi varlığında İsrafil meleğini harekete geçirmiş olan salik hakk’ın sesini varlığında duyar. Ve kıyameti kopmuş ve üstün son kalan beden gömleğinin çıkarılmasını hazır bekler. (Murat Derûni)

وَقَالُوا يَا وَيْلَنَا هَذَا يَوْمُ الدِّينِ {الصافات/20}

(37/20) “Ve kâlû yâ veylenâ hâzâ yevmu-ddîn(i)”

(37/20) Şöyle diyecekler: “Vay başımıza gelene! Bu beklenen hesap ve ceza günüdür.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Mü'min (Ğâfir) Sûresi