Sâffât Sûresi 97. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İbnâ (بناء), bir şeyi dikmek, yükseltmek ve sağlamlaştırmak anlamına gelir. Ayetteki 'ibnû' (ابنوا) emri, Hz. İbrahim'i atmak için yüksek bir yapı inşa etme niyetini ifade eder, bu da eylemin kasıtlı ve planlı olduğunu gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): İbnâ (بناء) kelimesi, bir şeyin temelini atıp onu yükseltmek demektir. Burada, putperestlerin Hz. İbrahim'i cezalandırmak için özel bir düzenek kurma çabalarını mecazi olarak anlatır, bu da onların öfkesinin ve kararlılığının bir göstergesidir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Bünyân (بنيان), inşa edilmiş, yükseltilmiş her türlü yapıdır. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'i ateşe atmak için özel olarak tasarlanmış, yüksek ve muhtemelen geniş bir yapıyı ifade eder, bu da eylemin büyüklüğünü ve ciddiyetini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Bünyân (بنيان), bir şeyin üzerine kurulduğu, yükseltildiği ve sağlamlaştırıldığı yapıdır. Burada, putperestlerin Hz. İbrahim'i cezalandırmak için gösterdikleri çabanın somut bir ifadesi olarak, özel bir inşaat faaliyetini işaret eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İlkâ (إلقاء), bir şeyi bir yere bırakmak veya atmaktır. Ayetteki 'felkûhu' (فألقوه) emri, Hz. İbrahim'i ateşe şiddetli ve kesin bir şekilde atma eylemini ifade eder, bu da putperestlerin ona karşı duyduğu nefreti ve yok etme arzusunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İlkâ (إلقاء), bir şeyi bir yere bırakmak veya fırlatmaktır. Burada, Hz. İbrahim'in yüksek bir yerden ateşe atılmasını emretmeleri, eylemin acımasızlığını ve geri dönülmezliğini vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Cahîm (جحيم), şiddetli yanan, alevleri yükselen ateştir. Ayette, Hz. İbrahim'in atılacağı yerin sıradan bir ateş değil, yakıcılığı ve şiddetiyle bilinen bir ateş olduğunu belirtir, bu da putperestlerin ona vermek istediği azabın büyüklüğünü gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Cahîm (جحيم), Kur'an'da genellikle cehennemin bir adı olarak geçer ve şiddetli, yakıcı ateşi ifade eder. Bu ayette, Hz. İbrahim'e yönelik tehdidin ciddiyetini ve putperestlerin ona karşı duyduğu düşmanlığın boyutunu sembolize eder, zira bu, dünyevi bir cehennem tasviridir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Cahîm (جحيم) kelimesi, 'gözleri açmak, dikmek' kökünden türemiştir ve şiddetli yanan ateşin gözleri kamaştırması, dik dik bakması anlamını taşır. Ayette, Hz. İbrahim'in atılacağı ateşin sadece yakıcı değil, aynı zamanda dehşet verici ve göz kamaştırıcı bir şiddete sahip olduğunu vurgular.