Mü'min Sûresi 17. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mü'min 17Cüz 24 · Sayfa 469

Mü'min Sûresi 17. Âyet

غافر

Elyevme tuczâ kullu nefsin bimâ kesebet(c) lâ zulme-lyevm(e)(c) inna(A)llâhe serî'u-lhisâb(i)

Bugün herkese kazandığının karşılığı verilir. Bugün asla zulüm yoktur. Şüphesiz Allah, hesabı çabuk görendir.

Bu ayet, kıyamet gününde herkesin amellerinin karşılığını eksiksiz alacağını, hiçbir haksızlığın olmayacağını ve Allah'ın hesabının süratli olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, ahiret gününün adaletini ve Allah'ın kudretini dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.

1تُجْزَىٰc-z-y

Kök:ج ز ي—Amellerin karşılığının verilmesi, ödüllendirilmek veya cezalandırılmak anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cezâ (جزاء), bir fiilin karşılığını vermektir; iyilik için iyilik, kötülük için kötülük. Ayetteki 'tüczâ' (تُجْزَىٰ) fiili, kıyamet gününde her nefsin dünyada işlediği amellerin karşılığını eksiksiz alacağını ifade eder, bu karşılık ister hayır ister şer olsun.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Cezâ (جزاء), bir şeyin karşılığıdır. Ayetteki 'tüczâ' (تُجْزَىٰ) ifadesi, 'karşılığı verilir' demektir ve bu, Allah'ın adaletinin tecellisi olarak her nefsin amellerine göre muamele göreceğini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Cezâ kavramı, Kur'an'da genellikle bir fiilin sonucunu, karşılığını ifade eder. 'Tüczâ' (تُجْزَىٰ) fiili, pasif formda kullanılarak, karşılığın Allah tarafından verileceğini ve bu karşılığın kaçınılmaz olduğunu vurgular. Bu, ilahi adaletin bir gereğidir.

2كَسَبَتْk-s-b

Kök:ك س ب—Bir şeyi elde etmek, kazanmak, yapmak veya işlemek anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kesb (كسب), bir şeyi kendi çabasıyla elde etmektir. Ayetteki 'kesebet' (كَسَبَتْ) fiili, her nefsin dünyada kendi iradesiyle yaptığı, işlediği amelleri ifade eder. Bu amellerin karşılığı 'tüczâ' (تُجْزَىٰ) fiiliyle ilişkilendirilerek, kişinin kendi eylemlerinin sorumluluğunu taşıdığına işaret eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kesb (كسب), kişinin kendi eliyle veya çabasıyla elde ettiği şeydir. Ayetteki 'bimâ kesebet' (بِمَا كَسَبَتْ) ifadesi, her nefsin dünyada yaptığı iyi veya kötü işleri, kazandığı sevapları veya işlediği günahları kapsar. Bu, ahiretteki karşılığın temelini oluşturur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kesb (كسب) kavramı, Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle gerçekleştirdiği eylemleri ve bu eylemlerin sonuçlarını ifade eder. 'Kesebet' (كَسَبَتْ) fiili, bireysel sorumluluğu ve ahiretteki muhasebenin kişinin kendi amellerine dayandığını vurgular.

3ظُلْمَz-l-m

Kök:ظ ل م—Haksızlık, adaletsizlik, bir şeyi ait olduğu yerden başka yere koymak veya hakkını eksiltmek anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Zulm (ظلم), bir şeyi yerinden saptırmak, hakkı sahibine vermemek veya birine hak ettiğinden fazlasını yüklemektir. Ayetteki 'lâ zulme' (لَا ظُلْمَ) ifadesi, kıyamet gününde hiçbir kimseye haksızlık yapılmayacağını, herkesin amellerinin karşılığını tam ve adil bir şekilde alacağını kesin bir dille belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulm (ظلم), bir şeyi ait olmadığı yere koymak veya haddi aşmaktır. Ayetteki 'lâ zulme' (لَا ظُلْمَ) ifadesi, Allah'ın adaletinin mutlak olduğunu ve kıyamet gününde hiç kimsenin hakkının yenmeyeceğini, kimseye haksız yere ceza verilmeyeceğini veya sevabının eksiltilmeyeceğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Zulm (ظلم), bir şeyin sınırını aşmak veya bir başkasının hakkına tecavüz etmektir. Ayetteki 'lâ zulme' (لَا ظُلْمَ) ifadesi, ahiret gününün tam bir adaletle işleyeceğini, Allah'ın kimseye zerre kadar haksızlık etmeyeceğini ve herkesin amellerinin tam karşılığını göreceğini ifade eder.

4الْحِسَابِh-s-b

Kök:ح س ب—Hesap görmek, saymak, değerlendirmek ve sorgulamak anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hisâb (حساب), bir şeyi saymak, değerlendirmek ve sonucunu çıkarmaktır. Ayetteki 'serîu'l-hisâb' (سَرِيعُ الْحِسَابِ) ifadesi, Allah'ın kıyamet gününde kullarının amellerini çok hızlı ve eksiksiz bir şekilde hesap edeceğini, bu sürecin uzun sürmeyeceğini ve hiçbir şeyin gözden kaçmayacağını belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hisâb (حساب), amellerin karşılığının belirlenmesi ve sorgulanmasıdır. Ayetteki 'serîu'l-hisâb' (سَرِيعُ الْحِسَابِ) ifadesi, Allah'ın kudretini ve ilmini gösterir; O'nun için milyarlarca insanın hesabını görmek anlık bir meseledir ve bu, O'nun mutlak adaletinin bir göstergesidir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hisâb (حساب), kişinin dünyada yaptığı her şeyin tek tek sayılması ve karşılığının verilmesidir. 'Serîu'l-hisâb' (سَرِيعُ الْحِسَابِ) ifadesi, Allah'ın hesap görme hızının ve kapsamının insan idrakinin ötesinde olduğunu, O'nun için hiçbir zorluğun bulunmadığını ve bu durumun ahiret gününün kesinliğini pekiştirdiğini açıklar.

Mü'min (Ğâfir) Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Nefs kelimesinin kullanılması gösteriyor ki ceza ve mükafat yeri insânın nefsinde tahakkuk etmektedir.

Bedenimiz madde âlemindeki aracımız, nefsimiz esmâ âlemindeki varlığımızdır.

Nefs tadları, zorlukları, güzellikleri ayırabilen bir mertebenin ismi’dir ki bu ayırma zâhirdeki bir ayırma anlayışıdır. Nefsin eğitildikten sonra sâfiye denilen bir kısmı vardır ki orada irfaniyeti ile ulûhiyyet-beşeriyet ayırımını yapmaktadır.

Nefsin emmâre ve levvâme hali sürekli olarak yaşanmaktadır bunlar ancak eğitilerek kontrol altına alındığı zaman bize faydalı olmaktadır. Bu kişi ibâdet ehli ise nefsi emmâre ve levvâmenin azgınlıklarını bir miktar kısıtlıyor ve o şekilde cennete gidebiliyor.^[31] “ İz- -T-B- ”

"Hesap günü, nefsin ‘kesb’ perdesinin kalktığı gündür. O gün, herkes ‘Hakk’ın fiilini’ müşahede eder. Zulüm, ‘kesb iddiası’dır; o iddia düştüğünde zulüm kalkar."^[32]

"Hakikat ehli, ‘bugün’ü dünyada da görür. Ona göre ‘ceza’ ve ‘mükâfat’, Hakk’ın tecellîsinden başka bir şey değildir."^[33]

Eserin tamamını oku Okuyucuda aç