Mü'min Sûresi 66. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mü'min 66Cüz 24 · Sayfa 474

Mü'min Sûresi 66. Âyet

غافر

Kul innî nuhîtu en a'bude-lleżîne ted'ûne min dûni(A)llâhi lemmâ câeniye-lbeyyinâtu min rabbî ve umirtu en uslime lirabbi-l'âlemîn(e)

De ki: "Rabbimden bana apaçık deliller gelince, Allah'ı bırakıp da taptıklarınıza tapmam bana yasaklandı ve bana, alemlerin Rabbine teslim olmam emredildi."

Mü'min Suresi 66. ayet, tevhid inancının temelini oluşturan kulluk ve teslimiyet kavramlarını vurgular. Ayet, peygamberin Allah'tan başkasına kulluk etmesinin yasaklandığını ve âlemlerin Rabbine teslim olmakla emrolunduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.

1نُهِيتُn-h-y

Kök:ن-ه-ي—Bu kelime, bir şeyden men edilme, yasaklanma ve engellenme anlamlarını taşır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nehy' kelimesinin bir şeyi yapmaktan alıkoymak, men etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nuhîtü' ifadesi, peygamberin Allah tarafından müşriklerin taptıklarına kulluk etmekten kesin bir şekilde men edildiğini, bu yasağın ilahi bir emirle geldiğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'nehy'in bir fiilin yapılmasını istememek ve ondan alıkoymak olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, peygamberin şahsında tüm müminlere, Allah'tan başkasına ibadet etmenin kesinlikle yasaklandığını, bu yasağın ilahi iradenin bir tecellisi olduğunu gösterir.

2أَعْبُدَa-b-d

Kök:ع-ب-د—Bu kelime, kulluk etmek, ibadet etmek, boyun eğmek ve itaat etmek anlamlarını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'abd' kökünün 'itaat etmek' ve 'boyun eğmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'a'bude' ifadesi, peygamberin, Allah'tan başka hiçbir varlığa tam bir teslimiyet ve itaatle kulluk etmesinin yasaklandığını, bu yasağın tevhidin özü olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ubûdiyyet'i 'tevazu ve boyun eğme' olarak tanımlar ve 'ibadet'in ise 'en üst düzeyde tevazu' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'a'bude', Allah'tan başkasına gösterilecek en üst düzeydeki bu teslimiyetin ve boyun eğmenin kesinlikle reddedildiğini, sadece Allah'a has olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'da 'kul' ve 'köle' anlamlarının yanı sıra, Allah'a karşı tam bir teslimiyet ve itaat içinde olmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'a'bude', peygamberin şahsında, Allah'tan başka hiçbir varlığa bu tür bir 'kulluk' ve 'teslimiyet'in gösterilemeyeceğini, bunun tevhidin temel şartı olduğunu açıklar.

3ٱلْبَيِّنَـٰتُb-y-n

Kök:ب-ي-ن—Bu kelime, açık deliller, kesin kanıtlar, apaçık belgeler ve mucizeler anlamlarına gelir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'beyyine' kelimesinin 'açık delil' ve 'hüccet' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'el-beyyinât', peygambere Rabbinden gelen vahyin, hakikatin apaçık delillerini ve kanıtlarını içerdiğini, bu delillerin doğru yolu gösterdiğini belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'beyyine'nin 'açıklayan, ortaya koyan' anlamında olduğunu ve 'delil' manasına geldiğini söyler. Ayetteki 'el-beyyinât', peygambere gelen ilahi mesajın, tevhidin doğruluğunu ve şirkin yanlışlığını açıkça ortaya koyan, şüpheye yer bırakmayan kesin kanıtlar olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'beyyine'nin 'açıkça ortaya koyan, açıklayan' anlamında kullanıldığını ve Kur'an'da genellikle 'delil, kanıt, mucize' manalarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-beyyinât', peygamberin tevhidi savunmasının ve şirki reddetmesinin, Rabbinden gelen apaçık delillere dayandığını, bu delillerin ilahi kaynaklı olduğunu ifade eder.

4أُسْلِمَs-l-m

Kök:س-ل-م—Bu kelime, teslim olmak, boyun eğmek, kendini adamak ve barış içinde olmak anlamlarını taşır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'İslâm' kelimesinin 'teslimiyet' ve 'boyun eğme' anlamına geldiğini, bununla birlikte 'barış' ve 'esenlik' manalarını da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'üslime', peygamberin, tüm varlığıyla âlemlerin Rabbine teslim olmakla emrolunduğunu, bu teslimiyetin hem itaat hem de iç huzur getiren bir durum olduğunu ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'İslâm'ın 'Allah'a teslim olmak ve O'nun emirlerine boyun eğmek' olduğunu açıklar. Ayetteki 'üslime', peygamberin şahsında, Allah'ın birliğine inanıp O'nun hükümlerine tam bir teslimiyetle boyun eğmenin, imanın ve doğru yolun temelini oluşturduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'İslâm' kavramının Kur'an'da 'Allah'a tam bir teslimiyet' ve 'O'nun iradesine boyun eğme' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'üslime', peygamberin, âlemlerin Rabbine karşı mutlak bir teslimiyet içinde olması gerektiğini, bu teslimiyetin sadece sözde değil, tüm yaşam tarzında tecelli etmesi gerektiğini ifade eder.

5ٱلْعَـٰلَمِينَa-l-m

Kök:ع-ل-م—Bu kelime, tüm âlemleri, evrenleri ve yaratılmış her şeyi kapsayan geniş bir anlamı ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'âlem' kelimesinin 'yaratılmış her şey' anlamına geldiğini ve 'âlemîn'in ise bunun çoğulu olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-âlemîn', Allah'ın sadece belirli bir topluluğun veya varlık türünün değil, tüm evrenin, tüm yaratılmışların Rabbi olduğunu, O'nun hükümranlığının sınırsız olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âlem' kelimesinin 'yaratılmışların tümü' anlamına geldiğini ve 'âlemîn'in ise 'insanlar, cinler ve melekler' gibi akıl sahibi varlıkları kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'el-âlemîn', peygamberin teslim olduğu Rabbin, sadece insanlığın değil, tüm varlık âlemlerinin yaratıcısı, yöneticisi ve sahibi olduğunu, bu teslimiyetin evrensel bir boyutu olduğunu gösterir.

Mü'min (Ğâfir) Sûresi

Rabbim olan Allah c.c. (uluhiyet mertebesi) den bana apaçık deliller gelince denmesinin istenmesi efendimiz (s.a.v.) yani risalet mertebesinden apaçık delililer Uluhiyet mertebesi işaret de delilleri gelince hakikati bırakıp nefsi emmarenin hayal ve vehminiz ile ürettiklerinize tapmam bana yasaklandı. Âlemlerin rabbi olan Rabbi hasım Allah esmâsına teslim olmam emredildi.

Muhammediyet mertebesine gelen kişiye rabbinde apaçık deliller burada gelen deliller kendi rabbi hası yönündendir. Ve bu deliller ve işaretler neticesinde Rabbül erbab olan Allah’a yönelmektedir. Muhammed (s.a.v.) mertebesinde ise, kişi kendi varlığını Hakk’a zâten teslim edip, Hakk ile baki olduğundan uluhiyet onun üzerinde tahakkuk ediyor. Çünkü varlık Hakk’a teslim edilmiş ve onunla baki olunmuş oluyor. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Zuhruf Sûresi