Fussilet Sûresi 29. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): K-f-r kelimesi, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şer'i anlamda ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek ve imanı gizlemek veya reddetmek demektir. Ayetteki 'kefaru' ifadesi, ahirette pişmanlık duyacak olan, dünyada hakikati inkar etmiş kimseleri ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Küfür, Kur'an'da sadece bir inançsızlık durumu değil, aynı zamanda Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerin mesajını bilerek reddetme, örtbas etme ve nankörlük etme eylemini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, ahiretteki azabın sebebi olan bu bilinçli reddedişi vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): D-l-l kökü, yolunu kaybetmek, şaşırmak anlamına gelir. 'Edallena' ise, birini yoldan çıkarmak, saptırmak demektir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların kendilerini saptıranlara karşı duydukları öfkeyi ve onların bu saptırma eylemini açıkça ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): D-l-l, doğru yoldan sapmak, şaşırmak anlamındadır. 'Edallena' fiili, başkasını saptırma eylemini ifade eder. Burada, cin ve insan şeytanlarının inkarcıları hakikatten uzaklaştırma rolüne işaret edilmektedir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): D-l-l kökü, hem kişinin kendi kendine sapmasını hem de başkası tarafından saptırılmasını ifade edebilir. Bu ayetteki 'edallena' formu, inkarcıların kendilerini saptıranlara atfettiği sorumluluğu ve bu saptırmanın aktif bir eylem olduğunu gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): C-'-l kökü, bir şeyi bir hale dönüştürmek, bir şeyden başka bir şey yapmak anlamına gelir. 'Nec'alhuma' ifadesi, inkarcıların saptıranları aşağılık bir konuma getirme arzusunu, yani onları en alçak mertebeye düşürme isteğini belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): C-'-l, bir şeyi yaratmak, yapmak veya bir halden başka bir hale çevirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'nec'alhuma' kullanımı, inkarcıların ahiretteki intikam arzusunu ve saptıranları kendi elleriyle alçaltma isteğini ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): K-d-m kökü, ayak anlamına gelir. 'Tahte akdâminâ' ifadesi, mecazi olarak birini tamamen aşağılamak, hor görmek ve ona hükmetmek anlamında kullanılır. Bu ayette, inkarcıların saptıranlara karşı duyduğu şiddetli öfke ve onları en alçak konuma düşürme arzusu bu ifadeyle pekiştirilir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): K-d-m, ayak demektir. 'Ayakların altına almak', birini zelil kılmak, ona üstün gelmek ve onu hor görmek anlamında kullanılan bir deyimdir. Ayetteki bu kullanım, inkarcıların saptıranlara karşı duyduğu derin nefreti ve onları en şiddetli şekilde cezalandırma isteğini yansıtır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): S-f-l kökü, aşağı olmak, alçak olmak anlamına gelir. 'el-Esfelîn' ise, en aşağıda olanlar, en alçak mertebede bulunanlar demektir. Ayetteki kullanımı, inkarcıların saptıranlara yönelik nihai arzusunu, yani onları hem fiziksel hem de manevi olarak en aşağı seviyeye indirme isteğini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): S-f-l, aşağılık ve alçaklık anlamlarını taşır. 'el-Esfelîn' ifadesi, cehennemin en alt tabakasına veya en hor görülen konuma işaret eder. Bu, inkarcıların saptıranlara karşı duyduğu intikam arzusunun ve onları en şiddetli şekilde cezalandırma isteğinin bir yansımasıdır.