Şûrâ Sûresi 23. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Beşâret (بشارة), bir haberin derideki izi gibi, bir şeyin ilk ve güzel etkisini ifade eder. 'Yübeşşiru' fiili, sevindirici bir haberi, özellikle de ahiret mükafatını bildirmek anlamında kullanılır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın kullarına iman ve salih amelleri karşılığında vereceği nimetleri müjdelemesidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Beşâret, bir şeyin güzelliğini ve iyiliğini haber vermektir. Bu ayetteki 'yübeşşiru', Allah'ın mümin kullarına vaat ettiği hayırlı akıbeti ve lütfu bildirmesidir. Bu, sadece bir haber vermek değil, aynı zamanda bir vaadi de içermektedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Beşâret kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'tan gelen iyi haberler, müjdeler ve kurtuluş vaatleri için kullanılır. Bu ayetteki 'yübeşşiru', Allah'ın müminlere yönelik lütufkar ve bağışlayıcı tutumunu, onların çabalarının karşılıksız kalmayacağını bildiren bir müjde niteliğindedir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Salâh (صلاح), fesadın (bozukluğun) zıddıdır. 'Salihât', hem dünya hem de ahiret için faydalı olan, şeriatın ve aklın uygun gördüğü her türlü iyi ve doğru fiili kapsar. Ayetteki 'amelû's-sâlihât', imanın gereği olarak yapılan, kişiyi Allah'a yaklaştıran ve topluma fayda sağlayan eylemlerdir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Salih amel, Allah'ın emrettiği veya razı olduğu, şer'î hükümlere uygun olan her türlü fiildir. Bu ayetteki 'salihât', sadece ibadetleri değil, aynı zamanda ahlaki güzellikleri, insanlara iyilik yapmayı ve toplumsal düzeni sağlayan her türlü eylemi ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Salihât kelimesi, Kur'an'da genellikle 'îmân' kelimesiyle birlikte zikredilir ve imanın fiiliyata dökülmüş halini ifade eder. Bu, sadece bireysel ibadetleri değil, aynı zamanda sosyal sorumlulukları, adaletli olmayı ve iyiliği yaymayı da içerir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın müjdesine nail olmanın temel şartlarından biridir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mevvedet (مودة), kalpteki sevgi ve muhabbettir. Bu ayetteki 'el-meveddete fi'l-kurbâ', ya Peygamber'in yakınlarına duyulan sevgi ya da Allah'a yakınlaşma arzusu olarak yorumlanmıştır. Her iki durumda da derin bir sevgi ve bağlılık anlamı taşır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Vedâd (وداد), kalpteki sevginin dışa vurulmasıdır. Mevvedet, bu sevginin daha güçlü ve sürekli halidir. Ayetteki 'el-meveddete fi'l-kurbâ' ifadesi, Peygamber'in tebliğine karşılık olarak istenen bir ücret değil, aksine tebliğin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkması beklenen bir sevgi ve bağlılıktır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Mevvedet, Kur'an'da genellikle karşılıklı sevgi ve dostluk anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'el-meveddete fi'l-kurbâ' ifadesi, tefsirlerde farklı yorumlara tabi tutulsa da, temelinde bir yakınlık ve sevgi bağı kurma çağrısı yatmaktadır. Bu, ya Peygamber'in ailesine duyulan sevgi ya da Allah'a yakınlaşma çabası olarak anlaşılabilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kurb (قرب), mekan, zaman veya mertebe açısından yakınlık demektir. 'Kurbâ', akrabalık ve nesep yakınlığını ifade eder. Ayetteki 'fi'l-kurbâ' ifadesi, tefsirlerde iki ana yoruma ayrılmıştır: Peygamber'in Ehl-i Beyt'ine duyulan sevgi veya Allah'a yakınlaşma çabası. Her iki durumda da bir yakınlık ve bağlılık vurgusu vardır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Kurbâ, yakınlık ve akrabalık anlamına gelir. Bu ayetteki 'el-kurbâ' kelimesi, 'yakınlara' anlamında kullanıldığında, Peygamber'in ailesi ve akrabaları kastedilir. Diğer bir yoruma göre ise, 'Allah'a yakınlaşmak' anlamında, yani Allah'a itaat ve ibadet yoluyla O'na yaklaşma çabasıdır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kurbâ, akrabalık ve yakınlık demektir. Ayetteki 'el-kurbâ' ifadesi, Peygamber'in yakınlarına duyulan sevgi olarak anlaşıldığında, bu, Peygamber'in tebliğine karşılık olarak istenen bir ücret değil, aksine onun risaletinin bir gereği olarak onlara gösterilmesi gereken bir saygı ve sevgidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İktirâf (اقتراف), bir şeyi elde etmek, kazanmak veya işlemek anlamındadır. Genellikle hem iyi hem de kötü fiiller için kullanılır. Ayetteki 'men yakterif haseneten', bir iyilik işlemek, bir güzellik kazanmak anlamında kullanılmıştır. Bu, kişinin kendi iradesiyle bir fiili gerçekleştirmesini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İktirâf, bir şeyi yapmak, işlemek demektir. Bu ayetteki 'yakterif', bir iyiliği veya güzel bir ameli kendi çabasıyla gerçekleştirmek anlamındadır. Bu fiil, kişinin sorumluluğunu ve iradi eylemini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İktirâf, bir şeyi kesip almak, kazanmak veya bir fiili işlemek demektir. 'Men yakterif haseneten' ifadesi, kim bir iyilik işlerse, onu kendi eliyle kazanırsa anlamındadır. Bu, iyiliğin kişisel bir çaba ve irade ürünü olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hüsn (حسن), güzellik ve iyilik demektir. 'Hasene', hem maddi hem de manevi güzellikleri, iyi amelleri ve faydalı şeyleri kapsar. Ayetteki 'haseneten', Allah katında makbul olan, sevap kazandıran her türlü iyi fiili ifade eder. Bu, sadece ibadetleri değil, aynı zamanda ahlaki erdemleri ve insanlara yapılan iyilikleri de içerir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hasene, her türlü güzel ve iyi şeydir. Bu ayetteki 'haseneten', kişinin işlediği her türlü hayırlı ve sevap kazandıran ameli ifade eder. Allah, bu tür amellerin karşılığını kat kat artıracağını vaat etmektedir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hasene kelimesi, Kur'an'da genellikle 'seyyie' (kötülük) kelimesinin zıddı olarak kullanılır ve Allah'ın rızasına uygun, güzel ve faydalı olan her şeyi ifade eder. Ayetteki 'haseneten', kişinin kendi iradesiyle yaptığı her türlü iyiliği ve güzelliği kapsar ve Allah'ın bu iyilikleri artıracağı müjdesini taşır.