Şûrâ Sûresi 39. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Şûrâ 39Cüz 25 · Sayfa 487

Şûrâ Sûresi 39. Âyet

الشورى

Velleżîne iżâ esâbehumu-lbaġyu hum yentasirûn(e)

(36-39) (Dünyalık olarak) size her ne verilmişse, bu dünya hayatının geçimliğidir. Allah'ın yanında bulunanlar ise daha hayırlı ve kalıcıdır. Bu mükafat, inananlar ve Rablerine tevekkül edenler, büyük günahlardan ve çirkin işlerden kaçınanlar, öfkelendikleri zaman bağışlayanlar, Rablerinin çağrısına cevap verenler ve namazı dosdoğru kılanlar; işleri, aralarında şura (danışma) ile olanlar, kendilerine verdiğimiz rızıktan Allah yolunda harcayanlar, bir saldırıya uğradıkları zaman, aralarında yardımlaşanlar içindir.

Bu ayet, müminlerin haksızlık karşısındaki duruşunu ve dayanışma ruhunu vurgulamaktadır. Özellikle 'bağy' kavramı ile haksızlığın niteliği, 'yentasirûn' ile ise bu haksızlığa karşı gösterilen tepkinin mahiyeti dilbilimsel olarak derinlemesine incelenmektedir.

1أَصَابَهُمُs-v-b

Kök:ص و ب—Bir şeyin bir kimseye isabet etmesi, başına gelmesi, ulaşması anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'isâbe' kelimesinin bir şeyin hedefine ulaşması, ona denk gelmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'asâbehüm' ifadesi, haksızlığın (bağy) onlara doğrudan ulaşması, başlarına gelmesi ve onları etkilemesi anlamını taşır. Bu, haksızlığın pasif bir gözlem değil, aktif bir mağduriyet olduğunu gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'asâbehüm' ifadesini 'onlara ulaştı, onlara geldi' şeklinde açıklar. Ayetteki bağlamda, 'bağy'in (haksızlığın) müminlere bir musibet gibi gelmesi, onları doğrudan hedef alması ve mağdur etmesi anlamını pekiştirir.

2ٱلْبَغْىُb-ğ-y

Kök:ب غ ى—Haddi aşmak, zulmetmek, haksızlık etmek, başkasına tecavüz etmek anlamlarına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'bağy' kelimesinin asıl anlamının haddi aşmak, sınırı geçmek olduğunu belirtir. Bu, hem iyi hem kötü yönde olabilirse de, Kur'an'da genellikle kötü yönde, yani zulüm, haksızlık ve tecavüz anlamında kullanılır. Ayetteki 'el-bağy' ifadesi, müminlere karşı yapılan haksızlığın, meşru sınırların dışına çıkmış bir zulüm olduğunu vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'bağy'i 'zulüm ve haddi aşma' olarak açıklar. Ayetteki 'el-bağy', müminlerin maruz kaldığı durumun, başkaları tarafından kendilerine yöneltilen kasıtlı bir haksızlık ve tecavüz olduğunu net bir şekilde ortaya koyar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'bağy' kavramını Kur'an'daki 'zulüm' ve 'fesad' kavramlarıyla ilişkilendirerek, toplumsal düzeni bozan, adaleti çiğneyen her türlü aşırılık ve haksızlık olarak ele alır. Ayetteki 'el-bağy', müminlerin sadece kişisel bir mağduriyet değil, aynı zamanda toplumsal düzeni bozan bir haksızlıkla karşı karşıya kaldıklarını ifade eder.

3يَنتَصِرُونَn-s-r

Kök:ن ص ر—Yardımlaşmak, birbirine destek olmak, intikam almak, hakkını geri almak için çabalamak anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'nasr' kelimesinin düşmana karşı yardım etmek olduğunu belirtir. 'İntisâr' ise, kişinin kendi hakkını almak için yardım istemesi veya başkalarının yardımıyla hakkını almasıdır. Ayetteki 'yentasirûn' ifadesi, müminlerin haksızlığa uğradıklarında pasif kalmayıp, birbirlerine destek olarak veya haklarını savunarak bu haksızlığa karşı koyduklarını gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'intisâr'ı 'intikam almak' ve 'yardımlaşmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yentasirûn', müminlerin haksızlığa karşı sadece bireysel bir tepki değil, aynı zamanda toplu bir dayanışma ve haklarını geri alma çabası içinde olduklarını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'intisâr' fiilinin 'n-s-r' kökünden türeyen 'ifti'al' babında, karşılıklı yardımlaşma ve hakkını alma anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yentasirûn', müminlerin haksızlık karşısında birbirlerine destek olarak, güçlerini birleştirerek ve haklarını savunarak üstün gelme gayretlerini ifade eder.

Şûrâ Sûresi

Hakikatte saldırı şeytan ve nefsi emmarenin hayal ve vehim ile hakikatı perdelemesidir. Kendi varlığında bulunan “muhacir” içten gelen yardım uvvetleri ve “ensar” dıştan gelen yardımcı kuvvetler ile bu saldırılara karşı koyar. Ve “gönül Mekkesi” Hakikat-i İlahiyye ve “gönül Medinesi” Hakikat-i Muhammediye yi inşa eder. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku